Przedawkowanie
Paramax Quick 500 mg

Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, szczególnie u osób starszych, dzieci, pacjentów z chorobami wątroby, alkoholików oraz osób niedożywionych. Dawka toksyczna u dorosłych to ≥ 10 g jednorazowo, a u dzieci ≥ 150 mg/kg masy ciała. Długotrwałe przyjmowanie dawek ≥ 6 g/dobę może prowadzić do nefropatii i nieodwracalnej niewydolności wątroby. Przebieg zatrucia jest wielofazowy: w pierwszej dobie pojawiają się objawy wczesne (bladość, nudności, wymioty), po 24-48 godzinach ból brzucha wskazujący na uszkodzenie wątroby, a po 72-96 godzinach dochodzi do pełnoobjawowej niewydolności wątroby. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia metabolizmu glukozy, kwasica metaboliczna, ostra niewydolność nerek z martwicą kanalików, zaburzenia rytmu serca oraz zapalenie trzustki.

Przedawkowanie paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, wymagające natychmiastowej interwencji lekarskiej, nawet jeśli w początkowej fazie nie występują objawy kliniczne. Zatrucie paracetamolem może prowadzić do śmierci we wszystkich grupach wiekowych, jednak szczególne ryzyko dotyczy osób starszych, małych dzieci, pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, osób przewlekle nadużywających alkoholu oraz długotrwale niedożywionych.1

Dawki toksyczne

Za dawkę toksyczną u dorosłych uznaje się jednorazowe przyjęcie 10 g lub więcej paracetamolu, natomiast u dzieci – 150 mg/kg masy ciała jednorazowo. Takie dawki mogą wywoływać działanie hepatotoksyczne prowadzące nawet do martwicy wątroby. Warto podkreślić, że również długotrwałe przyjmowanie wysokich dawek całkowitych (≥ 6 g/dobę) może skutkować nefropatią wywołaną działaniem przeciwbólowym z nieodwracalną niewydolnością wątroby.2

Należy szczególnie przestrzegać pacjentów przed jednoczesnym przyjmowaniem innych produktów zawierających paracetamol, co może prowadzić do niezamierzonego przedawkowania.3

Objawy przedawkowania

Przebieg kliniczny zatrucia paracetamolem ma charakter wielofazowy, z objawami narastającymi w czasie od momentu zażycia preparatu.4

Czas od zatrucia Objawy kliniczne Opis Dawka związana z objawem
Pierwsza doba Objawy wczesne Bladość, nudności, wymioty, brak apetytu ≥ 10 g u dorosłych lub ≥ 150 mg/kg u dzieci
24-48 godzin Ból brzucha Pierwszy objaw uszkodzenia wątroby Zazwyczaj po dawkach toksycznych
4-6 dni Opóźnione uszkodzenie wątroby W niektórych przypadkach Po dawkach toksycznych
72-96 godzin Największe uszkodzenie wątroby Pełnoobjawowa niewydolność wątroby Po dawkach toksycznych bez odpowiedniego leczenia
Różny Zaburzenia metabolizmu glukozy i kwasica metaboliczna Objawy zaburzeń biochemicznych Po dawkach toksycznych
Różny Ostra niewydolność nerek z martwicą kanalików nerkowych Może wystąpić nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby Po dawkach toksycznych
Różny Zaburzenia rytmu serca Raportowane w literaturze Po dawkach toksycznych
Różny Zapalenie trzustki Raportowane w literaturze Po dawkach toksycznych

Największe uszkodzenie wątroby zazwyczaj następuje po 72-96 godzinach od przyjęcia toksycznej dawki leku. W przebiegu zatrucia mogą wystąpić również zaburzenia metabolizmu glukozy, kwasica metaboliczna, ostra niewydolność nerek z martwicą kanalików nerkowych (nawet bez ciężkiego uszkodzenia wątroby), zaburzenia rytmu serca oraz zapalenie trzustki.5

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku podejrzenia przedawkowania paracetamolu należy wdrożyć następujące postępowanie terapeutyczne:6

  1. Podanie węgla aktywowanego jako pierwsza pomoc w celu zmniejszenia wchłaniania leku
  2. Oznaczenie stężenia paracetamolu w osoczu – konieczne do oceny ryzyka hepatotoksyczności
  3. Wdrożenie leczenia antidotum (acetylocysteiną) w następujących przypadkach:
    • Przyjęcie więcej niż 125 mg/kg masy ciała paracetamolu
    • Stężenie paracetamolu w osoczu:
      • ≥ 1350 μmol/l w ciągu 4 godzin od przyjęcia
      • ≥ 990 μmol/l w ciągu 6 godzin od przyjęcia
      • ≥ 660 μmol/l w ciągu 9 godzin od przyjęcia

Schemat podawania antidotum

Acetylocysteina powinna być podawana dożylnie według następującego schematu:7

  • Rozpuszczenie w 5% roztworze glukozy
  • Dawka początkowa: 150 mg/kg masy ciała w ciągu 15 minut
  • Dawka druga: 50 mg/kg masy ciała w ciągu 4 godzin
  • Dawka trzecia: 100 mg/kg masy ciała w ciągu 16 godzin
  • Łączna dawka: 300 mg/kg masy ciała

Leczenie acetylocysteiną jest skuteczne w przeciągu 24 do 72 godzin po przedawkowaniu. Alternatywnie można zastosować metioninę. Ze względu na możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznej po podaniu acetylocysteiny, konieczne jest przygotowanie i ewentualne podanie leków przeciwhistaminowych.8

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl