Przedawkowanie
Paramax Quick 500 mg
Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, szczególnie u osób starszych, dzieci, pacjentów z chorobami wątroby, alkoholików oraz osób niedożywionych. Dawka toksyczna u dorosłych to ≥ 10 g jednorazowo, a u dzieci ≥ 150 mg/kg masy ciała. Długotrwałe przyjmowanie dawek ≥ 6 g/dobę może prowadzić do nefropatii i nieodwracalnej niewydolności wątroby. Przebieg zatrucia jest wielofazowy: w pierwszej dobie pojawiają się objawy wczesne (bladość, nudności, wymioty), po 24-48 godzinach ból brzucha wskazujący na uszkodzenie wątroby, a po 72-96 godzinach dochodzi do pełnoobjawowej niewydolności wątroby. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia metabolizmu glukozy, kwasica metaboliczna, ostra niewydolność nerek z martwicą kanalików, zaburzenia rytmu serca oraz zapalenie trzustki.
Przedawkowanie paracetamolu
Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, wymagające natychmiastowej interwencji lekarskiej, nawet jeśli w początkowej fazie nie występują objawy kliniczne. Zatrucie paracetamolem może prowadzić do śmierci we wszystkich grupach wiekowych, jednak szczególne ryzyko dotyczy osób starszych, małych dzieci, pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, osób przewlekle nadużywających alkoholu oraz długotrwale niedożywionych.1
Dawki toksyczne
Za dawkę toksyczną u dorosłych uznaje się jednorazowe przyjęcie 10 g lub więcej paracetamolu, natomiast u dzieci – 150 mg/kg masy ciała jednorazowo. Takie dawki mogą wywoływać działanie hepatotoksyczne prowadzące nawet do martwicy wątroby. Warto podkreślić, że również długotrwałe przyjmowanie wysokich dawek całkowitych (≥ 6 g/dobę) może skutkować nefropatią wywołaną działaniem przeciwbólowym z nieodwracalną niewydolnością wątroby.2
Należy szczególnie przestrzegać pacjentów przed jednoczesnym przyjmowaniem innych produktów zawierających paracetamol, co może prowadzić do niezamierzonego przedawkowania.3
Objawy przedawkowania
Przebieg kliniczny zatrucia paracetamolem ma charakter wielofazowy, z objawami narastającymi w czasie od momentu zażycia preparatu.4
| Czas od zatrucia | Objawy kliniczne | Opis | Dawka związana z objawem |
|---|---|---|---|
| Pierwsza doba | Objawy wczesne | Bladość, nudności, wymioty, brak apetytu | ≥ 10 g u dorosłych lub ≥ 150 mg/kg u dzieci |
| 24-48 godzin | Ból brzucha | Pierwszy objaw uszkodzenia wątroby | Zazwyczaj po dawkach toksycznych |
| 4-6 dni | Opóźnione uszkodzenie wątroby | W niektórych przypadkach | Po dawkach toksycznych |
| 72-96 godzin | Największe uszkodzenie wątroby | Pełnoobjawowa niewydolność wątroby | Po dawkach toksycznych bez odpowiedniego leczenia |
| Różny | Zaburzenia metabolizmu glukozy i kwasica metaboliczna | Objawy zaburzeń biochemicznych | Po dawkach toksycznych |
| Różny | Ostra niewydolność nerek z martwicą kanalików nerkowych | Może wystąpić nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby | Po dawkach toksycznych |
| Różny | Zaburzenia rytmu serca | Raportowane w literaturze | Po dawkach toksycznych |
| Różny | Zapalenie trzustki | Raportowane w literaturze | Po dawkach toksycznych |
Największe uszkodzenie wątroby zazwyczaj następuje po 72-96 godzinach od przyjęcia toksycznej dawki leku. W przebiegu zatrucia mogą wystąpić również zaburzenia metabolizmu glukozy, kwasica metaboliczna, ostra niewydolność nerek z martwicą kanalików nerkowych (nawet bez ciężkiego uszkodzenia wątroby), zaburzenia rytmu serca oraz zapalenie trzustki.5
Postępowanie w przedawkowaniu
W przypadku podejrzenia przedawkowania paracetamolu należy wdrożyć następujące postępowanie terapeutyczne:6
- Podanie węgla aktywowanego jako pierwsza pomoc w celu zmniejszenia wchłaniania leku
- Oznaczenie stężenia paracetamolu w osoczu – konieczne do oceny ryzyka hepatotoksyczności
- Wdrożenie leczenia antidotum (acetylocysteiną) w następujących przypadkach:
- Przyjęcie więcej niż 125 mg/kg masy ciała paracetamolu
- Stężenie paracetamolu w osoczu:
- ≥ 1350 μmol/l w ciągu 4 godzin od przyjęcia
- ≥ 990 μmol/l w ciągu 6 godzin od przyjęcia
- ≥ 660 μmol/l w ciągu 9 godzin od przyjęcia
Schemat podawania antidotum
Acetylocysteina powinna być podawana dożylnie według następującego schematu:7
- Rozpuszczenie w 5% roztworze glukozy
- Dawka początkowa: 150 mg/kg masy ciała w ciągu 15 minut
- Dawka druga: 50 mg/kg masy ciała w ciągu 4 godzin
- Dawka trzecia: 100 mg/kg masy ciała w ciągu 16 godzin
- Łączna dawka: 300 mg/kg masy ciała
Leczenie acetylocysteiną jest skuteczne w przeciągu 24 do 72 godzin po przedawkowaniu. Alternatywnie można zastosować metioninę. Ze względu na możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznej po podaniu acetylocysteiny, konieczne jest przygotowanie i ewentualne podanie leków przeciwhistaminowych.8
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania