Właściwości farmakokinetyczne
Pantoprazole Reig Jofre 40 mg

Charakterystyka właściwości farmakokinetycznych

Pantoprazol REIG JOFRE, 40 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego skuteczność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych tego produktu leczniczego w oparciu o dostępne dane kliniczne.¹

Ogólna charakterystyka farmakokinetyczna

Pantoprazol wykazuje liniowy profil farmakokinetyczny w zakresie dawek 10-80 mg, zarówno po podaniu doustnym, jak i dożylnym. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, nie obserwuje się różnic w farmakokinetyce produktu po pojedynczym i wielokrotnym podaniu dawki, co świadczy o przewidywalności działania leku.²

Procesy dystrybucji

Po podaniu, pantoprazol w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza – wiązanie to wynosi około 98%. Objętość dystrybucji leku wynosi około 0,15 l/kg, co wskazuje na jego stosunkowo ograniczoną dystrybucję w tkankach pozanaczyniowych.³

Metabolizm i eliminacja

Pantoprazol jest metabolizowany niemal wyłącznie w wątrobie. Głównym szlakiem metabolicznym jest demetylacja katalizowana przez enzym CYP2C19 z następczym sprzęganiem z siarczanem. Alternatywne szlaki metaboliczne obejmują procesy utleniania przez CYP3A4.⁴

Farmakokinetykę eliminacji pantoprazolu charakteryzują następujące parametry:

• Okres półtrwania końcowej fazy eliminacji – wynosi około 1 godziny
• Klirens – kształtuje się na poziomie około 0,1 l/h/kg

Warto zaznaczyć, że w literaturze odnotowano przypadki opóźnionego wydalania pantoprazolu. Szczególną cechą tego leku jest to, że okres półtrwania dla fazy eliminacji nie koreluje bezpośrednio z czasem działania terapeutycznego (hamowanie wydzielania kwasu żołądkowego). Wynika to ze specyficznego wiązania się pantoprazolu z pompą protonową w komórkach okładzinowych żołądka.⁵

Metabolity pantoprazolu są wydalane głównie przez nerki (około 80% całkowitej eliminacji), natomiast pozostała część jest wydalana z kałem. Demetylopantoprazol stanowi główny metabolit zarówno w surowicy, jak i w moczu, występując w formie sprzężonej z siarczanem. Okres półtrwania tego głównego metabolitu jest nieznacznie dłuższy niż samego pantoprazolu i wynosi około 1,5 godziny.⁶

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Polimorfizm CYP2C19

Około 3% populacji europejskiej stanowią osoby klasyfikowane jako słabo metabolizujący, u których występuje brak funkcjonalnego enzymu CYP2C19. W tej grupie pacjentów metabolizm pantoprazolu jest prawdopodobnie katalizowany głównie przez CYP3A4. Badania wykazały istotne różnice farmakokinetyczne w tej grupie:

• Po podaniu pojedynczej dawki 40 mg pantoprazolu, średnie pole pod krzywą zależności stężenia w osoczu od czasu (AUC) było około 6-krotnie większe u osób słabo metabolizujących w porównaniu do osób z funkcjonalnym enzymem CYP2C19 (określanych jako intensywnie metabolizujący)
• Średnie wartości maksymalnego stężenia w osoczu były wyższe o około 60% u osób słabo metabolizujących

Pomimo tych różnic, dostępne dane kliniczne wskazują, że nie ma konieczności modyfikacji dawkowania pantoprazolu u tych pacjentów.⁷

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, włącznie z pacjentami poddawanymi dializoterapii, nie ma konieczności modyfikacji dawkowania pantoprazolu. Farmakokienetyka leku w tej grupie pacjentów charakteryzuje się następującymi cechami:

• Okres półtrwania pantoprazolu pozostaje krótki, podobnie jak u osób zdrowych
• Podczas dializy usuwane są jedynie niewielkie ilości leku
• U tych pacjentów okres półtrwania głównego metabolitu jest umiarkowanie wydłużony (do 2-3 godzin), jednak wydalanie pozostaje szybkie, bez kumulacji produktu

Powyższe dane uzasadniają brak konieczności redukcji dawki u pacjentów nefrologicznych.⁸

Pacjenci z marskością wątroby

U pacjentów z marskością wątroby (klasa A i B według klasyfikacji Child-Pugh) obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce pantoprazolu:

• Okres półtrwania wydłuża się do 7-9 godzin (w porównaniu do około 1 godziny u osób zdrowych)
• Wartości AUC (pole pod krzywą) zwiększają się 5-7-krotnie
• Maksymalne stężenie w surowicy zwiększa się stosunkowo nieznacznie – około 1,5-krotnie w porównaniu z osobami zdrowymi

Te zmiany odzwierciedlają obniżoną zdolność metaboliczną wątroby w przypadku marskości.⁹

Pacjenci w podeszłym wieku

U ochotników w podeszłym wieku obserwuje się niewielkie zwiększenie wartości AUC oraz stężenia maksymalnego w porównaniu z młodszymi osobami. Jednakże te różnice nie są uznawane za klinicznie istotne i nie wymagają modyfikacji dawkowania pantoprazolu w tej grupie wiekowej.¹⁰

Populacja pediatryczna

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u dzieci w wieku 2-16 lat, którym podawano pantoprazol dożylnie w dawce 0,8 lub 1,6 mg/kg masy ciała, wykazały:

• Brak znaczącej zależności pomiędzy klirensem pantoprazolu a wiekiem lub masą ciała pacjentów pediatrycznych
• Wartości AUC oraz objętość dystrybucji były porównywalne z danymi uzyskanymi u osób dorosłych

Dane te wskazują, że farmakokinetyka pantoprazolu u dzieci powyżej 2 roku życia jest zbliżona do obserwowanej u dorosłych.¹¹