Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Palifren Long

Produkt leczniczy Palifren Long zawierający palmitynian paliperydonu w postaci zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz zaleceń mających na celu zminimalizowanie ryzyka podczas terapii.¹

Przeciwwskazania dotyczące stanów ostrej psychozy

Palifren Long nie jest wskazany do leczenia pacjentów w stanie silnego pobudzenia ani w ostrych stanach psychotycznych, gdy wymagane jest natychmiastowe opanowanie objawów. W takich przypadkach należy zastosować leki o szybszym działaniu i drodze podania umożliwiającej natychmiastowy efekt terapeutyczny.²

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Należy zachować szczególną ostrożność podczas przepisywania paliperydonu pacjentom z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego, wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym, a także przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających odstęp QT. Ze względu na działanie blokujące receptory alfa-adrenergiczne, paliperydon może wywoływać hipotonię ortostatyczną.³

Na podstawie danych z badań klinicznych z użyciem tabletek paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu, niedociśnienie ortostatyczne stwierdzono u 2,5% badanych przyjmujących paliperydon i 0,8% badanych przyjmujących placebo. Palifren Long należy stosować ostrożnie u pacjentów z:⁴

• Rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego (niewydolność serca, zawał lub niedokrwienie serca, zaburzenia przewodnictwa)
• Chorobą naczyń mózgowych
• Stanami predysponującymi do niedociśnienia (odwodnienie, hipowolemia)

Złośliwy zespół neuroleptyczny

Podczas stosowania paliperydonu zgłaszano występowanie złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), który charakteryzuje się następującymi objawami:⁵

• Podwyższenie temperatury ciała
• Sztywność mięśni
• Niestabilność układu autonomicznego
• Zaburzenia świadomości
• Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej w surowicy

Dodatkowo mogą wystąpić: mioglobinuria (rabdomioliza) i ostra niewydolność nerek. W przypadku rozwoju objawów wskazujących na NMS, należy natychmiast przerwać stosowanie paliperydonu i wdrożyć odpowiednie leczenie.⁶

Zaburzenia pozapiramidowe i późne dyskinezy

Produkty lecznicze o działaniu antagonistycznym wobec receptorów dopaminowych, w tym Palifren Long, mogą powodować późne dyskinezy, charakteryzujące się rytmicznymi ruchami mimowolnymi, głównie języka i/lub twarzy. W przypadku wystąpienia objawów późnych dyskinez, należy rozważyć przerwanie stosowania wszystkich leków przeciwpsychotycznych, włącznie z paliperydonem.⁷

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów, którzy jednocześnie przyjmują leki psychostymulujące (np. metylofenidat) oraz paliperydon, gdyż mogą wystąpić u nich objawy pozapiramidowe podczas dostosowywania dawki jednego lub obu leków. Zaleca się stopniowe wycofywanie terapii stymulantem.⁸

Zaburzenia hematologiczne

Podczas stosowania produktu Palifren Long odnotowano przypadki leukopenii, neutropenii i agranulocytozy. Agranulocytoza po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszana była bardzo rzadko (<1/10 000 pacjentów). Pacjentów z istotną klinicznie leukopenią lub polekową leukopenią/neutropenią w wywiadzie należy szczególnie monitorować w pierwszych miesiącach leczenia.⁹

Należy rozważyć odstawienie Palifren Long przy pierwszym objawie istotnego klinicznie zmniejszenia liczby leukocytów, jeśli nie występują inne czynniki przyczynowe. Pacjentów z klinicznie znaczącą neutropenią należy uważnie obserwować pod kątem gorączki lub innych objawów infekcji, a w razie ich wystąpienia wdrożyć natychmiastowe leczenie.¹⁰

U pacjentów z ciężką neutropenią (bezwzględna liczba neutrofilów <1 x 10⁹/l) należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Palifren Long i monitorować liczbę leukocytów do czasu normalizacji parametrów.¹¹

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu produktu do obrotu rzadko obserwowano reakcje anafilaktyczne u pacjentów, którzy wcześniej tolerowali doustny rysperydon lub doustny paliperydon. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy:¹²

• Przerwać stosowanie produktu leczniczego Palifren Long
• Wdrożyć odpowiednie środki wspomagające
• Obserwować pacjenta do czasu ustąpienia objawów

Zaburzenia metaboliczne

Podczas leczenia paliperydonem odnotowywano przypadki hiperglikemii, cukrzycy oraz zaostrzenia przebiegu wcześniej występującej cukrzycy, w tym śpiączki cukrzycowej i kwasicy ketonowej. Zaleca się prowadzenie odpowiedniej obserwacji klinicznej zgodnie z wytycznymi terapii przeciwpsychotycznej.¹³

Pacjentów leczonych produktem Palifren Long należy obserwować pod kątem objawów hiperglikemii, takich jak:¹⁴

• Polidypsja (wzmożone pragnienie)
• Poliuria (wielomocz)
• Nadmierne łaknienie
• Osłabienie

Pacjentów z cukrzycą należy regularnie badać pod kątem potencjalnego pogorszenia kontroli glikemii.¹⁵

Podczas stosowania produktu Palifren Long zgłaszano również znaczne zwiększenie masy ciała. Z tego powodu zaleca się regularną kontrolę masy ciała pacjentów.¹⁶

Pacjenci z nowotworami zależnymi od prolaktyny

Badania hodowli tkankowych sugerują, że prolaktyna może stymulować wzrost komórek nowotworów piersi u ludzi. Mimo że badania kliniczne i epidemiologiczne nie wykazały wyraźnego związku ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentek z wywiadem nowotworowym w tym kierunku.¹⁷

Paliperydon należy stosować ostrożnie u pacjentów z wcześniej występującym nowotworem, który może być zależny od prolaktyny.¹⁸

Ryzyko drgawek

Należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu leczniczego Palifren Long u pacjentów, u których wcześniej występowały drgawki lub stany mogące obniżać próg drgawkowy.¹⁹

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Stężenia paliperydonu w osoczu są zwiększone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się dostosowanie dawki. Nie zaleca się stosowania Palifren Long u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min).²⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Ze względu na brak danych dotyczących pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugha), zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania paliperydonu w tej grupie pacjentów.²¹

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem

Nie przeprowadzono badań produktu Palifren Long u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem. U tej grupy pacjentów, szczególnie narażonych na udar mózgu, należy zachować ostrożność podczas stosowania preparatu.²²

Na podstawie danych dotyczących rysperydonu (związku macierzystego paliperydonu) ustalono, że:²³

• W metaanalizie 17 badań klinicznych z grupą kontrolną, u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym rysperydonem, stwierdzono zwiększone ryzyko zgonu (śmiertelność 4%) w porównaniu z placebo (śmiertelność 3,1%).²⁴
• W randomizowanych badaniach kontrolowanych placebo u pacjentów z otępieniem stosujących niektóre atypowe leki przeciwpsychotyczne, w tym rysperydon, arypiprazol i olanzapinę, wystąpiło około 3-krotne zwiększenie ryzyka zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych.²⁵

Choroba Parkinsona i otępienie z obecnością ciał Lewy’ego

Przed zleceniem produktu Palifren Long pacjentom z chorobą Parkinsona lub otępieniem z obecnością ciał Lewy’ego (DLB), lekarz powinien starannie rozważyć stosunek ryzyka do korzyści, ze względu na podwyższone w tych grupach pacjentów ryzyko wystąpienia:²⁶

• Złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS)
• Zwiększonej wrażliwości na leki przeciwpsychotyczne

Zwiększona wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne może objawiać się splątaniem, zaburzeniem świadomości, niestabilnością postawy z częstymi upadkami, co towarzyszy objawom pozapiramidowym.²⁷

Priapizm

Donoszono o przypadkach priapizmu wywołanych przez leki przeciwpsychotyczne o działaniu blokującym receptory alfa-adrenergiczne, w tym rysperydon. W obserwacjach po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano także przypadki priapizmu wywołane przez paliperydon podawany doustnie, będący aktywnym metabolitem rysperydonu.²⁸

Należy poinformować pacjentów, aby zgłosili się pilnie do lekarza, jeśli objawy priapizmu nie ustąpią w ciągu 4 godzin.²⁹

Regulacja temperatury ciała

Lekom przeciwpsychotycznym przypisuje się właściwość zakłócania zdolności organizmu do obniżania temperatury podstawowej ciała. Zaleca się zachowanie odpowiedniej ostrożności w przypadku zlecania produktu Palifren Long pacjentom, którzy mogą znaleźć się w sytuacjach sprzyjających podwyższeniu podstawowej temperatury ciała, takich jak:³⁰

• Podejmowanie intensywnego wysiłku fizycznego
• Narażenie na działanie skrajnie wysokich temperatur
• Jednoczesne przyjmowanie leków o działaniu przeciwcholinergicznym
• Stan odwodnienia

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych zgłaszano incydenty żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). U pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi często występują nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy z zatorami w układzie żylnym.³¹

Przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia produktem Palifren Long należy rozpoznać wszystkie potencjalne czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia VTE oraz podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze.³²

Maskowanie objawów przez działanie przeciwwymiotne

W badaniach przedklinicznych z użyciem paliperydonu obserwowano działanie przeciwwymiotne. W przypadku stosowania leku u ludzi, działanie to może maskować objawy:³³

• Przedawkowania niektórych leków
• Niedrożności jelit
• Zespołu Reye’a
• Nowotworu mózgu

Sposób podawania

Szczególną uwagę należy zachować, aby uniknąć nieumyślnego podania produktu leczniczego Palifren Long do naczynia krwionośnego.³⁴

Powikłania oczne w trakcie operacji zaćmy

U pacjentów przyjmujących produkty lecznicze o działaniu antagonistycznym na receptory alfa-1a-adrenergiczne, takie jak Palifren Long, stwierdzano podczas operacji usunięcia zaćmy śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (IFIS).³⁵

Zespół IFIS może zwiększać ryzyko powikłań ocznych w trakcie i po zabiegu. Przed zabiegiem należy poinformować okulistę o aktualnym lub wcześniejszym przyjmowaniu produktów leczniczych o działaniu antagonistycznym na receptory alfa-1a-adrenergiczne.³⁶

Nie ustalono możliwych korzyści z odstawienia leków blokujących receptory alfa-1 przed zabiegiem usunięcia zaćmy i należy to rozważyć wobec ryzyka przerwania leczenia przeciwpsychotycznego.³⁷

Informacja o substancjach pomocniczych

Produkt leczniczy Palifren Long zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.³⁸