Właściwości farmakodynamiczne
Palexia retard 100 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Tapentadol, substancja czynna leku Palexia retard, należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwbólowe, opioidy, inne opioidy, której przypisano kod ATC: N02AX06. Jest to silnie działająca substancja przeciwbólowa charakteryzująca się dwoma mechanizmami działania: posiada właściwości agonisty receptora opioidowego μ oraz dodatkowo hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny. Istotną cechą tapentadolu jest fakt, że wywołuje działanie przeciwbólowe bezpośrednio, bez konieczności metabolizowania do aktywnych farmakologicznie metabolitów.¹

Modele bólu i skuteczność kliniczna

Skuteczność przeciwbólowa tapentadolu została potwierdzona w licznych modelach przedklinicznych, obejmujących różne rodzaje bólu:

• ból nocyceptywny
• ból neuropatyczny
• ból trzewny
• ból zapalny

Weryfikacja skuteczności terapeutycznej została przeprowadzona w szeregu badań klinicznych z użyciem tapentadolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Badania te obejmowały pacjentów cierpiących na różne zespoły bólowe, włączając:

• ból nienowotworowy nocyceptywny
• przewlekły ból neuropatyczny
• przewlekły ból nowotworowy

²

W badaniach klinicznych oceniających efekty leczenia bólu związanego z chorobą zwyrodnieniową oraz przewlekłego bólu okolicy lędźwiowo-krzyżowej, tapentadol wykazał działanie przeciwbólowe porównywalne do silnego opioidu stosowanego jako komparator. Natomiast w badaniach dotyczących bolesnej, obwodowej neuropatii cukrzycowej, tapentadol wykazał skuteczność różniącą się istotnie od placebo.³

Wpływ na układ krążenia

Przeprowadzono dokładne badania dotyczące wpływu tapentadolu na parametry elektrokardiograficzne u ludzi. Nie wykazano wpływu wielokrotnych dawek terapeutycznych ani znacznie większych niż terapeutyczne na odstęp QT. Podobnie, nie zaobserwowano istotnego wpływu tapentadolu na inne parametry EKG, takie jak:

• częstotliwość rytmu serca
• odcinek PR
• zespół QRS
• morfologia fali T i U

⁴

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Rozszerzenie wskazania stosowania leku Palexia retard na dzieci w wieku powyżej 6 lat opiera się na podejściu ekstrapolacji dopasowania ekspozycji, które zostało poparte symulacjami modelu popPK (populacyjna farmakokinetyka). Istotnym ustaleniem jest fakt, że przy stosowaniu zalecanych dawek u dzieci osiąga się podobną ekspozycję na tapentadol jak u dorosłych.⁵

Przeprowadzono randomizowane, aktywnie kontrolowane, otwarte badanie typu non-inferiority (KF5503/66) z udziałem 69 dzieci w wieku od 6 do mniej niż 18 lat cierpiących na silny ból, który wymagał leczenia opioidami przez co najmniej 14 dni. Spośród uczestników, 45 dzieci zostało losowo przydzielonych do grupy otrzymującej tapentadol PR. Schemat dawkowania dostosowany był do masy ciała pacjentów pediatrycznych i obejmował dawki od 25 mg do 250 mg tapentadolu PR podawane dwa razy na dobę lub równoważne dawki leku porównawczego podczas 14-dniowego okresu leczenia.⁶

Wyniki badania wykazały, że profil bezpieczeństwa tapentadolu PR u dzieci był porównywalny z lekiem porównawczym i zbliżony do profilu bezpieczeństwa obserwowanego u dorosłych leczonych tapentadolem PR. Co istotne, profil bezpieczeństwa tapentadolu PR został utrzymany u 9 dzieci podczas otwartego okresu przedłużenia trwającego do jednego roku.⁷

Dane po wprowadzeniu leku na rynek

Po wprowadzeniu tapentadolu do obrotu przeprowadzono dwa dodatkowe badania w celu uzyskania danych dotyczących skuteczności leku w warunkach codziennej praktyki klinicznej:⁸

1. Wieloośrodkowe, randomizowane badanie z podwójną ślepą próbą (KF 5503/58), które weryfikowało skuteczność tabletek tapentadolu o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów cierpiących na ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej z komponentą neuropatyczną. W badaniu porównywano redukcję bólu o średniej intensywności między grupą otrzymującą tapentadol a grupą pacjentów stosujących kombinację tapentadolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu oraz pregabaliny w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu.⁹

2. Otwarte, wieloośrodkowe, randomizowane badanie (KF 5503/60) u pacjentów z ostrym, przewlekłym bólem okolicy lędźwiowo-krzyżowej z komponentą neuropatyczną, w którym stosowanie tapentadolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu było powiązane z istotną redukcją intensywności bólu o średnim nasileniu.¹⁰

Charakterystyka właściwości farmakodynamicznych

Tapentadol, substancja czynna leku Palexia retard, stanowi unikalny lek przeciwbólowy o podwójnym mechanizmie działania – zarówno jako agonista receptora opioidowego μ, jak i inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny. Ten podwójny mechanizm przekłada się na szerokie spektrum działania przeciwbólowego, obejmujące różne rodzaje bólu (nocyceptywny, neuropatyczny, trzewny i zapalny). Szczególnie istotna jest skuteczność leku w terapii bólu neuropatycznego, który często stanowi wyzwanie terapeutyczne.

Ważnym aspektem bezpieczeństwa stosowania tapentadolu jest brak istotnego wpływu na parametry elektrokardiograficzne, w tym na odstęp QT, co stanowi przewagę w porównaniu z niektórymi innymi opioidami. Profil bezpieczeństwa leku został potwierdzony nie tylko u dorosłych, ale również w populacji pediatrycznej powyżej 6 roku życia, co umożliwiło rozszerzenie wskazań również na tę grupę wiekową.

Badania przeprowadzone po wprowadzeniu leku na rynek dodatkowo potwierdziły skuteczność kliniczną tapentadolu w leczeniu złożonych zespołów bólowych, szczególnie bólu okolicy lędźwiowo-krzyżowej z komponentą neuropatyczną, co odzwierciedla jego praktyczną użyteczność w codziennej praktyce klinicznej.