Działania niepożądane
Paclitaxel-Ebewe 6 mg/ml

Paklitaksel w monoterapii, stosowany w dawce 175 mg/m² w 3-godzinnej infuzji, wykazuje charakterystyczny profil toksyczności obejmujący głównie mielosupresję i neurotoksyczność. Ciężka neutropenia (<500 komórek/mm³) wystąpiła u 28% pacjentów, z rzadkimi epizodami gorączkowymi i tylko 1% utrzymującą się ≥7 dni. Małopłytkowość obserwowano u 11% pacjentów, z 3% przypadków spadku liczby płytek poniżej 50 000/mm³. Niedokrwistość wystąpiła u 64% pacjentów, z 6% ciężkimi postaciami (Hb <5 mmol/l), zależnymi od wyjściowego stężenia hemoglobiny. Neuropatia obwodowa, częstość 85% przy dawce 175 mg/m² (15% ciężkich), pojawia się już po pierwszym cyklu i może utrzymywać się ponad 6 miesięcy po zakończeniu terapii, szczególnie nasilona w skojarzeniu z cisplatyną. Ból stawów lub mięśni dotyczył 60% pacjentów, z 13% ciężkimi przypadkami. Reakcje nadwrażliwości, w tym ciężkie zagrażające życiu, wystąpiły u <1% pacjentów, natomiast łagodne reakcje (zaczerwienienie, wysypka) u 34%.

Działania niepożądane leku Paclitaxel-Ebewe

Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem produktu leczniczego Paclitaxel-Ebewe (6 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), zawierającego jako substancję czynną paklitaksel. Profil bezpieczeństwa został opracowany na podstawie danych pochodzących z badań klinicznych obejmujących 812 pacjentów z guzami litymi otrzymujących paklitaksel w monoterapii. 1

Ogólna charakterystyka działań niepożądanych

Częstość występowania i nasilenie działań niepożądanych były zasadniczo podobne u pacjentów leczonych paklitakselem z powodu raka jajnika, raka piersi lub niedrobnokomórkowego raka płuca. Co istotne, wiek pacjentów nie miał jednoznacznego wpływu na profil obserwowanych działań toksycznych. 2

Zahamowanie czynności szpiku kostnego

Najczęstszym istotnym klinicznie działaniem niepożądanym paklitakselu jest mielosupresja, manifestująca się głównie jako neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość. Ciężka neutropenia (liczba neutrofilów <500 komórek/mm³) wystąpiła u 28% pacjentów, jednakże rzadko towarzyszyły jej epizody gorączkowe. U zaledwie 1% pacjentów ciężka neutropenia utrzymywała się przez 7 dni lub dłużej. Małopłytkowość odnotowano u 11% pacjentów, z czego u 3% pacjentów co najmniej raz podczas leczenia liczba płytek krwi spadła poniżej 50 000/mm³. Niedokrwistość zaobserwowano u 64% pacjentów, jednak tylko 6% doświadczyło ciężkiej postaci (stężenie hemoglobiny <5 mmol/l). Warto zaznaczyć, że częstość i nasilenie niedokrwistości zależały od wyjściowego stężenia hemoglobiny. 3

Neurotoksyczność

Neurotoksyczność, głównie w postaci neuropatii obwodowej, występowała częściej i miała cięższy przebieg, gdy paklitaksel podawano w dawce 175 mg/m² pc. w 3-godzinnej infuzji (85% przypadków neurotoksyczności, z czego 15% ciężkich) w porównaniu do schematu 135 mg/m² pc. w 24-godzinnej infuzji (25% przypadków neurotoksyczności, z czego 3% ciężkich), szczególnie w skojarzeniu z cisplatyną. U pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca oraz u pacjentek z rakiem jajnika, którzy otrzymywali paklitaksel w 3-godzinnej infuzji, a następnie cisplatynę, obserwowano wyraźny wzrost częstości występowania ciężkiej neurotoksyczności. 4

Neuropatia obwodowa może pojawić się już po pierwszym cyklu leczenia i nasilać się wraz ze zwiększeniem ekspozycji na paklitaksel. W niektórych przypadkach neuropatia obwodowa była przyczyną przerwania terapii. Objawy czuciowe zwykle zmniejszały się lub ustępowały w ciągu kilku miesięcy po zakończeniu leczenia, jednak wykazano, że neuropatia obwodowa może się utrzymywać przez ponad 6 miesięcy po odstawieniu paklitakselu. Warto podkreślić, że wcześniej występujące neuropatie, będące skutkiem wcześniejszego leczenia, nie stanowią przeciwwskazania do stosowania paklitakselu. 5

Bóle mięśniowo-stawowe

Ból stawów lub ból mięśni występował u 60% pacjentów leczonych paklitakselem, przy czym u 13% pacjentów dolegliwości te miały charakter ciężki. 6

Reakcje nadwrażliwości

Ciężkie reakcje nadwrażliwości z możliwością zgonu (definiowane jako niedociśnienie tętnicze wymagające leczenia, obrzęk naczynioruchowy, niewydolność oddechowa wymagająca leczenia rozszerzającego oskrzela lub uogólniona pokrzywka) wystąpiły u mniej niż 1% pacjentów (dokładnie u dwóch pacjentów). Łagodniejsze reakcje nadwrażliwości odnotowano u 34% pacjentów (17% wszystkich cykli leczenia). Były to głównie nagłe zaczerwienienie i wysypka, które nie wymagały leczenia ani nie powodowały konieczności przerwania terapii paklitakselem. 7

Reakcje w miejscu wstrzyknięcia

Podanie dożylne paklitakselu może prowadzić do reakcji w miejscu wstrzyknięcia, manifestujących się jako miejscowy obrzęk, ból, rumień i stwardnienie. W przypadku wynaczynienia leku może dojść do zapalenia tkanki łącznej. Opisywano również przypadki oddzielania się martwiczej skóry i/lub złuszczania skóry, czasami będące konsekwencją wynaczynienia. Możliwe jest również wystąpienie odbarwienia skóry. 8

Rzadko obserwowano nawroty miejscowych reakcji skórnych w miejscu poprzedniego wynaczynienia, po podaniu paklitakselu w innym miejscu wkłucia. Obecnie nie jest znana specyficzna metoda leczenia reakcji po wynaczynieniu. W niektórych przypadkach reakcje w miejscu wstrzyknięcia występowały w trakcie przedłużonej infuzji lub pojawiały się z opóźnieniem – od tygodnia do 10 dni po podaniu. 9

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych związanych z monoterapią paklitakselem, podawanym w 3-godzinnej infuzji pacjentom z przerzutami (na podstawie danych od 812 pacjentów leczonych w ramach badań klinicznych), a także działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu. 10

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Układ krwiotwórczy Neutropenia Bardzo często (28%) Ciężka neutropenia (<500 komórek/mm³), rzadko z epizodami gorączkowymi. U 1% pacjentów trwa ≥7 dni.
Małopłytkowość Często (11%) U 3% pacjentów liczba płytek <50 000/mm³ co najmniej raz w trakcie leczenia.
Niedokrwistość Bardzo często (64%) Ciężka postać (Hb <5 mmol/l) u 6% pacjentów. Nasilenie zależne od wyjściowego stężenia hemoglobiny.
Układ nerwowy Neuropatia obwodowa Bardzo często (85% przy dawce 175 mg/m²) Może wystąpić już po pierwszym cyklu leczenia. Może utrzymywać się >6 miesięcy po odstawieniu leku. Objawy czuciowe zwykle zmniejszają się lub ustępują po kilku miesiącach.
Ciężka neuropatia Często (15% przy dawce 175 mg/m²) Częściej przy 3-godzinnej infuzji i w skojarzeniu z cisplatyną.
Układ mięśniowo-szkieletowy Ból stawów lub mięśni Bardzo często (60%) Ciężki ból występuje u 13% pacjentów.
Układ immunologiczny Ciężkie reakcje nadwrażliwości Rzadko (<1%) Niedociśnienie tętnicze wymagające leczenia, obrzęk naczynioruchowy, niewydolność oddechowa, uogólniona pokrzywka. Możliwy zgon.
Łagodne reakcje nadwrażliwości Bardzo często (34%) Głównie nagłe zaczerwienienie i wysypka. Nie wymagają leczenia ani przerwania terapii.
Miejscowe Reakcje w miejscu wstrzyknięcia Często Miejscowy obrzęk, ból, rumień, stwardnienie. Przy wynaczynieniu: zapalenie tkanki łącznej, martwica skóry, złuszczanie skóry, odbarwienie skóry. Mogą występować w trakcie infuzji lub z opóźnieniem (1-10 dni).

Szczególne uwagi dotyczące bezpieczeństwa stosowania

Populacje szczególne

Należy zaznaczyć, że dane dotyczące profilu bezpieczeństwa omówione powyżej nie odnoszą się do pacjentów z mięsakiem Kaposi’ego, dla których ze względu na specyfikę tej populacji przygotowano odrębną analizę bezpieczeństwa. 11

Związek z postacią farmaceutyczną leku

Warto zwrócić uwagę, że Paclitaxel-Ebewe zawiera jako substancje pomocnicze polioksyetylowany olej rycynowy (makrogologlicerolu rycynooleinian) w ilości 522,4 mg/ml oraz etanol bezwodny w ilości 401,7 mg/ml, które same w sobie mogą przyczyniać się do występowania niektórych działań niepożądanych. 12

Monitorowanie i postępowanie

Ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane, szczególnie hematologiczne i neurologiczne, zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów podczas leczenia paklitakselem. W przypadku wystąpienia ciężkiej neutropenii, małopłytkowości, neuropatii obwodowej lub ciężkich reakcji nadwrażliwości może być konieczna modyfikacja dawki lub przerwanie leczenia. Istotne jest również odpowiednie przygotowanie pacjenta przed infuzją, w tym stosowanie premedykacji w celu zmniejszenia ryzyka reakcji nadwrażliwości.

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl