Działania niepożądane
Paclitaxel-Ebewe 6 mg/ml
Paklitaksel w monoterapii, stosowany w dawce 175 mg/m² w 3-godzinnej infuzji, wykazuje charakterystyczny profil toksyczności obejmujący głównie mielosupresję i neurotoksyczność. Ciężka neutropenia (<500 komórek/mm³) wystąpiła u 28% pacjentów, z rzadkimi epizodami gorączkowymi i tylko 1% utrzymującą się ≥7 dni. Małopłytkowość obserwowano u 11% pacjentów, z 3% przypadków spadku liczby płytek poniżej 50 000/mm³. Niedokrwistość wystąpiła u 64% pacjentów, z 6% ciężkimi postaciami (Hb <5 mmol/l), zależnymi od wyjściowego stężenia hemoglobiny. Neuropatia obwodowa, częstość 85% przy dawce 175 mg/m² (15% ciężkich), pojawia się już po pierwszym cyklu i może utrzymywać się ponad 6 miesięcy po zakończeniu terapii, szczególnie nasilona w skojarzeniu z cisplatyną. Ból stawów lub mięśni dotyczył 60% pacjentów, z 13% ciężkimi przypadkami. Reakcje nadwrażliwości, w tym ciężkie zagrażające życiu, wystąpiły u <1% pacjentów, natomiast łagodne reakcje (zaczerwienienie, wysypka) u 34%.
- Działania niepożądane leku Paclitaxel-Ebewe
- Ogólna charakterystyka działań niepożądanych
- Zahamowanie czynności szpiku kostnego
- Neurotoksyczność
- Bóle mięśniowo-stawowe
- Reakcje nadwrażliwości
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych
- Szczególne uwagi dotyczące bezpieczeństwa stosowania
Działania niepożądane leku Paclitaxel-Ebewe
Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem produktu leczniczego Paclitaxel-Ebewe (6 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), zawierającego jako substancję czynną paklitaksel. Profil bezpieczeństwa został opracowany na podstawie danych pochodzących z badań klinicznych obejmujących 812 pacjentów z guzami litymi otrzymujących paklitaksel w monoterapii. 1
Ogólna charakterystyka działań niepożądanych
Częstość występowania i nasilenie działań niepożądanych były zasadniczo podobne u pacjentów leczonych paklitakselem z powodu raka jajnika, raka piersi lub niedrobnokomórkowego raka płuca. Co istotne, wiek pacjentów nie miał jednoznacznego wpływu na profil obserwowanych działań toksycznych. 2
Zahamowanie czynności szpiku kostnego
Najczęstszym istotnym klinicznie działaniem niepożądanym paklitakselu jest mielosupresja, manifestująca się głównie jako neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość. Ciężka neutropenia (liczba neutrofilów <500 komórek/mm³) wystąpiła u 28% pacjentów, jednakże rzadko towarzyszyły jej epizody gorączkowe. U zaledwie 1% pacjentów ciężka neutropenia utrzymywała się przez 7 dni lub dłużej. Małopłytkowość odnotowano u 11% pacjentów, z czego u 3% pacjentów co najmniej raz podczas leczenia liczba płytek krwi spadła poniżej 50 000/mm³. Niedokrwistość zaobserwowano u 64% pacjentów, jednak tylko 6% doświadczyło ciężkiej postaci (stężenie hemoglobiny <5 mmol/l). Warto zaznaczyć, że częstość i nasilenie niedokrwistości zależały od wyjściowego stężenia hemoglobiny. 3
Neurotoksyczność
Neurotoksyczność, głównie w postaci neuropatii obwodowej, występowała częściej i miała cięższy przebieg, gdy paklitaksel podawano w dawce 175 mg/m² pc. w 3-godzinnej infuzji (85% przypadków neurotoksyczności, z czego 15% ciężkich) w porównaniu do schematu 135 mg/m² pc. w 24-godzinnej infuzji (25% przypadków neurotoksyczności, z czego 3% ciężkich), szczególnie w skojarzeniu z cisplatyną. U pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca oraz u pacjentek z rakiem jajnika, którzy otrzymywali paklitaksel w 3-godzinnej infuzji, a następnie cisplatynę, obserwowano wyraźny wzrost częstości występowania ciężkiej neurotoksyczności. 4
Neuropatia obwodowa może pojawić się już po pierwszym cyklu leczenia i nasilać się wraz ze zwiększeniem ekspozycji na paklitaksel. W niektórych przypadkach neuropatia obwodowa była przyczyną przerwania terapii. Objawy czuciowe zwykle zmniejszały się lub ustępowały w ciągu kilku miesięcy po zakończeniu leczenia, jednak wykazano, że neuropatia obwodowa może się utrzymywać przez ponad 6 miesięcy po odstawieniu paklitakselu. Warto podkreślić, że wcześniej występujące neuropatie, będące skutkiem wcześniejszego leczenia, nie stanowią przeciwwskazania do stosowania paklitakselu. 5
Bóle mięśniowo-stawowe
Ból stawów lub ból mięśni występował u 60% pacjentów leczonych paklitakselem, przy czym u 13% pacjentów dolegliwości te miały charakter ciężki. 6
Reakcje nadwrażliwości
Ciężkie reakcje nadwrażliwości z możliwością zgonu (definiowane jako niedociśnienie tętnicze wymagające leczenia, obrzęk naczynioruchowy, niewydolność oddechowa wymagająca leczenia rozszerzającego oskrzela lub uogólniona pokrzywka) wystąpiły u mniej niż 1% pacjentów (dokładnie u dwóch pacjentów). Łagodniejsze reakcje nadwrażliwości odnotowano u 34% pacjentów (17% wszystkich cykli leczenia). Były to głównie nagłe zaczerwienienie i wysypka, które nie wymagały leczenia ani nie powodowały konieczności przerwania terapii paklitakselem. 7
Reakcje w miejscu wstrzyknięcia
Podanie dożylne paklitakselu może prowadzić do reakcji w miejscu wstrzyknięcia, manifestujących się jako miejscowy obrzęk, ból, rumień i stwardnienie. W przypadku wynaczynienia leku może dojść do zapalenia tkanki łącznej. Opisywano również przypadki oddzielania się martwiczej skóry i/lub złuszczania skóry, czasami będące konsekwencją wynaczynienia. Możliwe jest również wystąpienie odbarwienia skóry. 8
Rzadko obserwowano nawroty miejscowych reakcji skórnych w miejscu poprzedniego wynaczynienia, po podaniu paklitakselu w innym miejscu wkłucia. Obecnie nie jest znana specyficzna metoda leczenia reakcji po wynaczynieniu. W niektórych przypadkach reakcje w miejscu wstrzyknięcia występowały w trakcie przedłużonej infuzji lub pojawiały się z opóźnieniem – od tygodnia do 10 dni po podaniu. 9
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych związanych z monoterapią paklitakselem, podawanym w 3-godzinnej infuzji pacjentom z przerzutami (na podstawie danych od 812 pacjentów leczonych w ramach badań klinicznych), a także działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu. 10
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Układ krwiotwórczy | Neutropenia | Bardzo często (28%) | Ciężka neutropenia (<500 komórek/mm³), rzadko z epizodami gorączkowymi. U 1% pacjentów trwa ≥7 dni. |
| Małopłytkowość | Często (11%) | U 3% pacjentów liczba płytek <50 000/mm³ co najmniej raz w trakcie leczenia. | |
| Niedokrwistość | Bardzo często (64%) | Ciężka postać (Hb <5 mmol/l) u 6% pacjentów. Nasilenie zależne od wyjściowego stężenia hemoglobiny. | |
| Układ nerwowy | Neuropatia obwodowa | Bardzo często (85% przy dawce 175 mg/m²) | Może wystąpić już po pierwszym cyklu leczenia. Może utrzymywać się >6 miesięcy po odstawieniu leku. Objawy czuciowe zwykle zmniejszają się lub ustępują po kilku miesiącach. |
| Ciężka neuropatia | Często (15% przy dawce 175 mg/m²) | Częściej przy 3-godzinnej infuzji i w skojarzeniu z cisplatyną. | |
| Układ mięśniowo-szkieletowy | Ból stawów lub mięśni | Bardzo często (60%) | Ciężki ból występuje u 13% pacjentów. |
| Układ immunologiczny | Ciężkie reakcje nadwrażliwości | Rzadko (<1%) | Niedociśnienie tętnicze wymagające leczenia, obrzęk naczynioruchowy, niewydolność oddechowa, uogólniona pokrzywka. Możliwy zgon. |
| Łagodne reakcje nadwrażliwości | Bardzo często (34%) | Głównie nagłe zaczerwienienie i wysypka. Nie wymagają leczenia ani przerwania terapii. | |
| Miejscowe | Reakcje w miejscu wstrzyknięcia | Często | Miejscowy obrzęk, ból, rumień, stwardnienie. Przy wynaczynieniu: zapalenie tkanki łącznej, martwica skóry, złuszczanie skóry, odbarwienie skóry. Mogą występować w trakcie infuzji lub z opóźnieniem (1-10 dni). |
Szczególne uwagi dotyczące bezpieczeństwa stosowania
Populacje szczególne
Należy zaznaczyć, że dane dotyczące profilu bezpieczeństwa omówione powyżej nie odnoszą się do pacjentów z mięsakiem Kaposi’ego, dla których ze względu na specyfikę tej populacji przygotowano odrębną analizę bezpieczeństwa. 11
Związek z postacią farmaceutyczną leku
Warto zwrócić uwagę, że Paclitaxel-Ebewe zawiera jako substancje pomocnicze polioksyetylowany olej rycynowy (makrogologlicerolu rycynooleinian) w ilości 522,4 mg/ml oraz etanol bezwodny w ilości 401,7 mg/ml, które same w sobie mogą przyczyniać się do występowania niektórych działań niepożądanych. 12
Monitorowanie i postępowanie
Ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane, szczególnie hematologiczne i neurologiczne, zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów podczas leczenia paklitakselem. W przypadku wystąpienia ciężkiej neutropenii, małopłytkowości, neuropatii obwodowej lub ciężkich reakcji nadwrażliwości może być konieczna modyfikacja dawki lub przerwanie leczenia. Istotne jest również odpowiednie przygotowanie pacjenta przed infuzją, w tym stosowanie premedykacji w celu zmniejszenia ryzyka reakcji nadwrażliwości.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Paclitaxel
- Działania niepożądane – Paclitaxel
- Interakcje leku – Paclitaxel
- Profil bezpieczeństwa leku – Paclitaxel
- Przeciwwskazania – Paclitaxel
- Przedawkowanie – Paclitaxel
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Paclitaxel
- Skład i postać leku – Paclitaxel
- Specjalne ostrzeżenia – Paclitaxel
- Właściwości farmakodynamiczne – Paclitaxel
- Właściwości farmakokinetyczne – Paclitaxel
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Paclitaxel
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Paclitaxel
- Wskazania do stosowania – Paclitaxel