Właściwości farmakokinetyczne
Ozzion 20 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Ozzion

Właściwości farmakokinetyczne obejmują procesy zachodzące z lekiem w organizmie, w tym wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz eliminację. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną pantoprazolu, substancji czynnej zawartej w produkcie leczniczym Ozzion (20 mg, tabletki dojelitowe).¹

Wchłanianie

Pantoprazol charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Po zastosowaniu pojedynczej dawki 20 mg, maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 2-2,5 godziny od momentu podania i wynosi około 1-1,5 µg/ml. Wartości te utrzymują się na stałym poziomie również podczas terapii wielokrotnej, co wskazuje na brak kumulacji leku.²

Charakterystyczną cechą pantoprazolu jest liniowość kinetyki w osoczu, zarówno po podaniu doustnym, jak i dożylnym, w zakresie dawek od 10 do 80 mg. Oznacza to, że zwiększenie dawki prowadzi do proporcjonalnego wzrostu stężenia leku w osoczu.³

Biodostępność pantoprazolu z tabletki dojelitowej wynosi około 77%. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, jednoczesne przyjmowanie pokarmu nie wpływa na wartość pola pod krzywą zależności stężenia od czasu (AUC), maksymalne stężenie w osoczu ani na biodostępność substancji czynnej. Spożycie posiłku może jedynie zwiększyć zmienność czasu opóźnienia wchłaniania leku.⁴

Dystrybucja

Pantoprazol charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, sięgającym około 98%. Objętość dystrybucji wynosi około 0,15 l/kg, co sugeruje rozmieszczenie leku głównie w płynach pozakomórkowych.⁵

Metabolizm

Biotransformacja pantoprazolu zachodzi niemal wyłącznie w wątrobie. Metabolizm odbywa się dwoma głównymi szlakami:

• Demetylacja z udziałem enzymu CYP2C19 z następczym sprzężeniem z siarczanem – szlak główny
• Oksydacja z udziałem enzymu CYP3A4 – szlak alternatywny

⁶

Eliminacja

Okres półtrwania pantoprazolu w fazie eliminacji jest stosunkowo krótki i wynosi około 1 godziny. Klirens substancji czynnej kształtuje się na poziomie około 0,1 l/godz./kg. W nielicznych przypadkach obserwowano opóźnione wydalanie. Warto podkreślić, że specyficzne wiązanie pantoprazolu z pompą protonową w komórkach okładzinowych powoduje, że krótki okres półtrwania w fazie eliminacji nie koreluje z faktycznym czasem działania farmakologicznego, który jest znacznie dłuższy.⁷

Metabolity pantoprazolu są wydalane głównie przez nerki (około 80%), a pozostała część (około 20%) jest eliminowana z kałem. Głównym metabolitem, zarówno w osoczu jak i w moczu, jest dezmetylopantoprazol sprzężony z siarczanem. Okres półtrwania tego metabolitu wynosi około 1,5 godziny, co jest wartością niewiele większą niż w przypadku związku macierzystego.⁸

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci słabo metabolizujący

W populacji europejskiej około 3% osób posiada genetycznie uwarunkowany brak funkcjonalnego enzymu CYP2C19. Osoby te określane są jako słabo metabolizujące. U tych pacjentów pantoprazol jest prawdopodobnie metabolizowany głównie za pośrednictwem enzymu CYP3A4.⁹

U osób słabo metabolizujących, po podaniu pojedynczej dawki 40 mg pantoprazolu, obserwuje się znaczące zmiany w farmakokinetyce:

• Pole pod krzywą (AUC) jest około 6-krotnie większe w porównaniu do osób intensywnie metabolizujących
• Stężenie maksymalne w osoczu jest wyższe o około 60%

Te zmiany parametrów farmakokinetycznych nie mają jednak istotnego wpływu na dawkowanie leku.¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, włączając w to osoby dializowane, nie ma konieczności modyfikacji dawkowania pantoprazolu. Podobnie jak u osób zdrowych, okres półtrwania leku pozostaje krótki. Podczas dializy usuwane są jedynie niewielkie ilości pantoprazolu.¹¹

Główny metabolit leku charakteryzuje się umiarkowanie wydłużonym okresem półtrwania (2-3 godziny) u osób z niewydolnością nerek, jednakże wydalanie nadal przebiega szybko, co zapobiega kumulacji substancji w organizmie.¹²

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

W przypadku pacjentów z marskością wątroby (klasy A i B według klasyfikacji Childa i Pugha) obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce pantoprazolu:

• Wydłużenie okresu półtrwania do wartości w zakresie 3-6 godzin
• Zwiększenie pola pod krzywą (AUC) 3-5 krotnie
• Nieznaczny wzrost maksymalnego stężenia w osoczu o około 1,3 razy

¹³

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się nieznaczne zwiększenie parametrów AUC i Cmax w porównaniu do osób młodszych. Różnice te nie mają jednak istotnego znaczenia klinicznego i nie wymagają modyfikacji dawkowania.¹⁴

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka pantoprazolu została przebadana również w populacji pediatrycznej. Wyniki badań wskazują, że:

• Po podaniu doustnym jednorazowej dawki 20 lub 40 mg pantoprazolu dzieciom w wieku 5-16 lat, wartości AUC i Cmax są porównywalne z wartościami uzyskiwanymi u dorosłych
• Po podaniu dożylnym jednorazowej dawki 0,8 lub 1,6 mg/kg mc. pantoprazolu dzieciom w wieku 2-16 lat nie zaobserwowano istotnej korelacji między klirensem a wiekiem lub masą ciała
• Parametry AUC oraz objętość dystrybucji u dzieci są zgodne z wartościami obserwowanymi u dorosłych

¹⁵