Działania niepożądane
Oxytocin Grindeks 8,3 mcg/ml
Oksytocyna, stosowana w indukcji i nasileniu akcji porodowej, wykazuje znaczną zmienność wrażliwości macicy u pacjentek, co może prowadzić do nadmiernej stymulacji nawet przy niskich dawkach. Nadmierna stymulacja macicy może skutkować hipertonii, skurczami tężcowymi, uszkodzeniem tkanek miękkich oraz pęknięciem macicy, stanowiąc poważne zagrożenie dla matki i płodu, w tym ryzyko uduszenia i zgonu płodu. Szybkie dożylne podanie oksytocyny w bolusie (do kilku IU) może wywołać ostre, krótkotrwałe niedociśnienie tętnicze, zaczerwienienie twarzy oraz odruchową tachykardię, co u pacjentek z chorobami układu sercowo-naczyniowego może prowadzić do niedokrwienia mięśnia sercowego i wydłużenia odstępu QTc. Dodatkowo, farmakologiczna indukcja porodu zwiększa ryzyko rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) w okresie poporodowym.
- cięcie cesarskie po urodzeniu dziecka
- indukcja porodu
- leczenie krwotoku poporodowego
- leczenie poporodowej atonii macicy
- nadciśnienie spowodowane ciążą
- nieodwracalne poronienie
- niepełne poronienie
- przedwczesne pęknięcie błon porodowych
- stymulacja porodu w przypadku bezwładu macicy
- stymulacja porodu w przypadku hipotonii macicy
- zapobieganie krwotokowi poporodowemu
- zapobieganie poporodowej atonii macicy
- zatrzymane poronienie
Działania niepożądane leku Oxytocin Grindeks
Oksytocyna, jako substancja czynna o istotnym wpływie na czynność skurczową macicy, charakteryzuje się szeregiem potencjalnych działań niepożądanych. Należy zwrócić uwagę na wysoką zmienność wrażliwości macicy u pacjentek, co może powodować, że nawet dawki uznawane za niskie mogą wywołać silne skurcze macicy u niektórych kobiet.1
Ryzyko związane z przedawkowaniem
Stosowanie zbyt wysokich dawek oksytocyny w infuzji dożylnej podczas indukcji lub nasilenia akcji porodowej może prowadzić do nadmiernej stymulacji macicy. Skutkuje to potencjalnym zagrożeniem dla płodu, włącznie z uduszeniem i zgonem, a także może spowodować hipertonię macicy, skurcze tężcowe, uszkodzenie tkanek miękkich lub pęknięcie macicy.2
Szybkie podanie oksytocyny w bolusie dożylnym w dawkach do kilku jednostek międzynarodowych (IU) może skutkować ostrym, krótkotrwałym niedociśnieniem, z towarzyszącym zaczerwienieniem twarzy i odruchową tachykardią. Te nagłe zmiany hemodynamiczne mogą powodować niedokrwienie mięśnia sercowego, szczególnie u pacjentek z wcześniej istniejącą chorobą układu sercowo-naczyniowego. Dodatkowo, szybkie podanie dożylne może prowadzić do wydłużenia odstępu QTc.3
Ryzyko zespołu DIC
W rzadkich przypadkach farmakologiczna indukcja porodu z użyciem leków uterotonicznych, w tym oksytocyny, zwiększa ryzyko wystąpienia rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC – Disseminated Intravascular Coagulation) w okresie poporodowym.4
Zatrucie wodne
Zatrucie wodne związane z hiponatremią matki i noworodka może wystąpić, gdy duże dawki oksytocyny wraz z dużymi ilościami płynu bezelektrolitowego są podawane przez dłuższy czas. Połączenie przeciwdiuretycznego działania oksytocyny z dożylnym podaniem płynów może prowadzić do przeciążenia płynami i hemodynamicznej postaci ostrego obrzęku płuc, nawet bez hiponatremii.5
Objawy zatrucia wodnego obejmują:
- Ból głowy, brak łaknienia, nudności, wymioty i ból brzucha
- Letarg, senność, utratę przytomności i napady padaczkowe typu grand mal
- Niskie stężenie elektrolitów we krwi6
Klasyfikacja działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono działania niepożądane zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA, z uwzględnieniem częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).7
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego | Częstość nieznana |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje rzekomoanafilaktyczne związane z dusznością, niedociśnieniem tętniczym lub wstrząsem | Rzadko |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zatrucie wodne, hiponatremia u matki | Częstość nieznana |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często |
| Zaburzenia serca | Tachykardia, bradykardia | Często |
| Arytmia | Niezbyt często | |
| Niedokrwienie mięśnia sercowego, wydłużenie odstępu QTc, odruchowa tachykardia | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie, krwotok | Częstość nieznana |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Ostry obrzęk płuc | Częstość nieznana |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zaczerwienienie twarzy | Częstość nieznana |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, wymioty | Często |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka, pokrzywka | Rzadko |
| Obrzęk naczynioruchowy | Częstość nieznana | |
| Ciąża, połóg i okres okołoporodowy | Hipertonia macicy, skurcze tężcowe, pęknięcie macicy | Częstość nieznana |
Niepożądane działania u płodu lub noworodka
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Ciąża, połóg i okres okołoporodowy | Zagrożenie płodu, uduszenie i zgon | Częstość nieznana |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiponatremia u noworodka | Częstość nieznana |
Działania niepożądane u płodu lub noworodka obejmują zagrożenie płodu, uduszenie i zgon, a także hiponatremię u noworodka, które występują z częstością nieznaną.8
Szczegółowe mechanizmy działań niepożądanych
Wpływ na układ krążenia
Oxytocin Grindeks może powodować znaczące efekty hemodynamiczne. Szybkie dożylne podanie oksytocyny w bolusie prowadzi do ostrego, krótkotrwałego niedociśnienia, któremu towarzyszy zaczerwienienie twarzy i odruchowa tachykardia. Te gwałtowne zmiany w układzie sercowo-naczyniowym są szczególnie niebezpieczne u pacjentek z istniejącymi wcześniej chorobami układu krążenia, gdyż mogą doprowadzić do niedokrwienia mięśnia sercowego.9
Ponadto odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QTc, co może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentek z predyspozycjami do arytmii.10
Wpływ na stan macicy
Nadmierna stymulacja macicy wywołana przez oksytocynę może prowadzić do hipertonii, skurczów tężcowych, uszkodzenia tkanek miękkich oraz w najpoważniejszych przypadkach – do pęknięcia macicy. Te działania niepożądane stanowią bezpośrednie zagrożenie zarówno dla matki, jak i płodu.11
Zaburzenia wodno-elektrolitowe
Zatrucie wodne to poważne powikłanie związane z przeciwdiuretycznym działaniem oksytocyny. Występuje ono, gdy duże dawki leku są podawane wraz ze znacznymi ilościami płynów bezelektrolitowych przez dłuższy czas. Klinicznie manifestuje się objawami neurologicznymi (ból głowy, letarg, senność, drgawki), zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi (nudności, wymioty, ból brzucha) oraz hiponatremią.12
Dodatkowo, nawet bez hiponatremii może dojść do przeciążenia płynami, prowadzącego do hemodynamicznej postaci ostrego obrzęku płuc, co stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia.13
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel: +48 22 49 21 301
Faks: +48 22 49 21 309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania