Przedawkowanie oksytocyny

Przedawkowanie oksytocyny może prowadzić do szeregu poważnych powikłań, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Ze względu na silne działanie tego leku na mięsień macicy oraz jego właściwości antydiuretyczne, konsekwencje przedawkowania mogą być zagrażające życiu zarówno matki jak i płodu.¹

Powikłania przedawkowania oksytocyny

Przedawkowanie oksytocyny może prowadzić do szeregu powikłań, które można podzielić na dwie główne kategorie: powikłania dotyczące płodu oraz powikłania dotyczące matki. W przypadku płodu obserwuje się bradykardię płodu, zabarwienie płynu owodniowego smółką oraz niedotlenienie. U matki może dojść do hipertonii macicy, skurczów tężcowych oraz w skrajnych przypadkach do pęknięcia macicy. Dodatkowo może rozwinąć się zatrucie wodne wynikające z działania antydiuretycznego oksytocyny.²

Przypadki toksyczności oksytocyny

W literaturze medycznej opisano przypadki poważnego zatrucia oksytocyną u dorosłych pacjentów. Do takich sytuacji dochodziło po długotrwałych infuzjach wysokich dawek leku, w tym po infuzji 80 IU oksytocyny w roztworze izotonicznej glukozy przez 35 godzin, infuzji 488 IU oksytocyny w ciągu 40 godzin, a także po infuzji 800 IU oksytocyny w ciągu 60 godzin. Warto zaznaczyć, że 1 IU oksytocyny odpowiada 1,67 mikrogramom substancji czynnej.³

Należy zauważyć, że nie zaobserwowano objawów toksyczności przy podaniu domięśniowym od 2 do 3 IU oraz 10 IU noworodkom, a także przy podaniu 8 IU donosowo dzieciom w wieku od ½ do 1½ roku.⁴

Objawy przedawkowania oksytocyny

Przedawkowanie oksytocyny prowadzi do wystąpienia objawów związanych głównie z jej działaniem antydiuretycznym oraz wpływem na układ sercowo-naczyniowy. Obserwuje się skurcz naczyń, nadciśnienie tętnicze oraz ryzyko zatrucia wodnego, które charakteryzuje się hiponatremią, hipo-osmolalnością oraz obrzękiem mózgu.⁵

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania oksytocyny kluczowa jest obserwacja pacjentki, szczególnie pod kątem zatrzymania płynów. Gdy dojdzie do zatrucia wodnego, należy zastosować odpowiednie postępowanie terapeutyczne, które obejmuje:⁶

• Diurezę – przy pomocy mannitolu lub furosemidu, które zwiększają wydalanie wody przez nerki
• Wlewy roztworu sodu – w celu wyrównania hiponatremii
• Leczenie obrzęku mózgu – jeśli taki występuje
• Inne leczenie objawowe dostosowane do stanu klinicznego pacjentki

W zależności od nasilenia objawów i stanu klinicznego pacjentki, może być konieczne wdrożenie dodatkowych metod leczenia objawowego.⁷

Tabela objawów przedawkowania oksytocyny