Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Produkt leczniczy Oxodil Combo (320 mikrogramów budezonidu + 9 mikrogramów formoterolu fumaranu dwuwodnego) wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności zarówno podczas inicjacji terapii, jak i w trakcie jej trwania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania leku oraz potencjalnych zagrożeń związanych z terapią.¹

Zasady stosowania i przerwania terapii

Przerwanie leczenia produktem Oxodil Combo powinno odbywać się poprzez stopniowe zmniejszanie dawki. Nie zaleca się nagłego przerywania terapii ze względu na ryzyko pogorszenia stanu pacjenta. Po opanowaniu objawów astmy można rozważyć stopniowe zmniejszanie dawki produktu, przy czym należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę. W okresie redukcji dawki istotne jest regularne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta.²

Monitorowanie skuteczności terapii

Jeśli pacjent zauważa brak skuteczności leczenia lub jeśli przekracza maksymalną zalecaną dawkę produktu Oxodil Combo, powinien niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Coraz częstsze stosowanie doraźnych leków rozszerzających oskrzela jest wskaźnikiem pogorszenia kontroli choroby podstawowej i wymaga ponownej oceny schematu leczenia. Nagłe i postępujące pogorszenie kontroli astmy lub POChP może zagrażać życiu pacjenta i wymaga pilnej interwencji medycznej. W takiej sytuacji należy rozważyć konieczność intensyfikacji terapii kortykosteroidami (np. zastosowanie cyklu doustnych kortykosteroidów) lub wdrożenie antybiotykoterapii w przypadku współistniejącego zakażenia.³

Pacjentom należy zalecić, aby zawsze mieli przy sobie inhalator z produktem Oxodil Combo na wypadek konieczności zastosowania natychmiastowej pomocy. Jednocześnie należy przypominać o regularnym stosowaniu dawki podtrzymującej zgodnie z zaleceniami, nawet przy braku objawów choroby.⁴

Ograniczenia stosowania

Nie należy rozpoczynać leczenia produktem Oxodil Combo w okresie zaostrzenia choroby, znacznego lub ostrego pogorszenia przebiegu astmy. Należy podkreślić, że podczas terapii mogą wystąpić ciężkie działania niepożądane oraz zaostrzenia związane z astmą. Pacjentów należy poinstruować, aby kontynuowali leczenie, ale jednocześnie skontaktowali się z lekarzem w przypadku braku kontroli objawów astmy lub ich nasilenia po rozpoczęciu stosowania produktu.⁵

Brak jest danych z badań klinicznych dotyczących stosowania budezonidu z formoterolu fumaranem u pacjentów z POChP, u których wartość FEV₁ przed podaniem leku rozszerzającego oskrzela wynosiła >50% wartości należnej, a po jego podaniu <70% wartości należnej.⁶

Paradoksalny skurcz oskrzeli

Podobnie jak w przypadku innych wziewnych produktów leczniczych, po zastosowaniu produktu Oxodil Combo może wystąpić paradoksalny skurcz oskrzeli charakteryzujący się nasileniem świszczącego oddechu i duszności bezpośrednio po przyjęciu dawki leku. W takiej sytuacji należy natychmiast przerwać stosowanie produktu, ocenić stan pacjenta i wdrożyć alternatywne leczenie. Paradoksalny skurcz oskrzeli reaguje na szybko działające wziewne leki rozszerzające oskrzela i wymaga natychmiastowego leczenia.⁷

Działania ogólnoustrojowe kortykosteroidów

Podczas stosowania wziewnych kortykosteroidów, szczególnie w dużych dawkach przez długi czas, mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe. Prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest jednak znacznie mniejsze niż po zastosowaniu kortykosteroidów doustnych. Do potencjalnych działań ogólnoustrojowych należą:⁸

• Zespół Cushinga i cechy cushingoidalne
• Zahamowanie czynności nadnerczy
• Opóźnienie tempa wzrostu u dzieci i młodzieży
• Zmniejszenie gęstości mineralnej kości
• Zaćma i jaskra
• Zaburzenia psychiczne lub zmiany zachowania (nadmierna aktywność psychoruchowa, zaburzenia snu, lęk, depresja, agresja – szczególnie u dzieci)

Możliwość niekorzystnego wpływu na gęstość mineralną kości należy uwzględnić zwłaszcza u pacjentów długotrwale stosujących duże dawki leku, u których współistnieją czynniki ryzyka rozwoju osteoporozy. Długoterminowe badania z zastosowaniem wziewnego budezonidu w średniej dawce dobowej 400 mikrogramów (dawka odmierzona) u dzieci lub 800 mikrogramów (dawka odmierzona) u dorosłych nie wykazały istotnego wpływu na gęstość mineralną kości. Brak jest danych dotyczących działania produktu Oxodil Combo w większych dawkach.⁹

Zaburzenia czynności nadnerczy

Należy zachować szczególną ostrożność podczas zmiany leczenia z terapii steroidami ogólnoustrojowymi na produkt Oxodil Combo u pacjentów z podejrzeniem zaburzeń czynności nadnerczy wywołanych wcześniejszym leczeniem steroidami ogólnoustrojowymi. Mimo że wziewny budezonid zwykle minimalizuje zapotrzebowanie na steroidy doustne, u pacjentów przechodzących z terapii doustnej na wziewną istnieje ryzyko utrzymywania się zmniejszonej rezerwy nadnerczowej przez dłuższy czas. Powrót do prawidłowego stanu może nastąpić dopiero po długim czasie od przerwania leczenia doustnymi steroidami.¹⁰

Długotrwałe stosowanie wziewnych kortykosteroidów w dużych dawkach, szczególnie przekraczających zalecane, może również prowadzić do klinicznie istotnego zahamowania czynności nadnerczy. W okresach stresu, np. podczas ostrego zakażenia lub planowanego zabiegu chirurgicznego, należy rozważyć dodatkowe podanie kortykosteroidów ogólnoustrojowych. Szybkie zmniejszenie dawki steroidów może wywołać ostry przełom nadnerczowy, którego objawy mogą być częściowo maskowane, jednak mogą obejmować: jadłowstręt, ból brzucha, zmniejszenie masy ciała, zmęczenie, ból głowy, nudności, wymioty, zaburzenia świadomości, drgawki, niedociśnienie tętnicze i hipoglikemię.¹¹

Leczenia uzupełniającego steroidami ogólnoustrojowymi lub wziewnym budezonidem nie należy przerywać nagle.¹²

Zmiana leczenia z doustnego na wziewne

Podczas zmiany leczenia z terapii doustnej na produkt Oxodil Combo może wystąpić osłabienie ogólnoustrojowego działania steroidów, co może prowadzić do pojawienia się objawów alergii lub zapalenia stawów, takich jak: zapalenie błony śluzowej nosa, wyprysk oraz ból mięśni i stawów. W takich przypadkach należy wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe. Jeśli wystąpią rzadkie objawy sugerujące niewystarczające działanie glikokortykosteroidów (zmęczenie, ból głowy, nudności, wymioty), może być konieczne czasowe zwiększenie dawki doustnych glikokortykosteroidów.¹³

Profilaktyka zakażeń grzybiczych

Aby zminimalizować ryzyko zakażeń grzybiczych jamy ustnej i gardła, należy zalecić pacjentowi wypłukanie jamy ustnej wodą po każdej inhalacji dawki podtrzymującej produktu Oxodil Combo.¹⁴

Interakcje lekowe

Należy unikać jednoczesnego stosowania produktu Oxodil Combo z itrakonazolem, rytonawirem lub innymi silnymi inhibitorami CYP3A4. Jeśli nie jest to możliwe, zaleca się zachowanie jak najdłuższej przerwy między przyjmowaniem produktów leczniczych, które mogą wchodzić we wzajemne interakcje.¹⁵

Jednoczesne leczenie inhibitorami CYP3A, w tym produktami zawierającymi kobicystat, może zwiększać ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Należy unikać takiego połączenia, chyba że korzyść przewyższa zwiększone ryzyko działań niepożądanych kortykosteroidów.¹⁶

Szczególne grupy pacjentów

Produkt Oxodil Combo należy stosować z ostrożnością u pacjentów z:¹⁷

• Nadczynnością tarczycy
• Guzem chromochłonnym nadnerczy
• Cukrzycą
• Nieleczoną hipokaliemią
• Kardiomiopatią przerostową zawężającą
• Idiopatycznym podzastawkowym zwężeniem aorty
• Ciężkim nadciśnieniem tętniczym
• Tętniakiem
• Innymi ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego (choroba niedokrwienna serca, tachyarytmia, ciężka niewydolność serca)

Należy zachować ostrożność w leczeniu pacjentów z wydłużeniem odstępu QTc, ponieważ sam formoterol może powodować wydłużenie tego odstępu.¹⁸

Stosowanie u dzieci i młodzieży

U dzieci otrzymujących długotrwale wziewne kortykosteroidy zaleca się regularne monitorowanie wzrostu. W przypadku spowolnienia tempa wzrostu należy zweryfikować leczenie w celu zmniejszenia dawki wziewnego kortykosteroidu do najmniejszej dawki zapewniającej efektywną kontrolę objawów astmy. Konieczne jest dokładne rozważenie korzyści wynikających z leczenia kortykosteroidem w stosunku do ryzyka związanego ze spowolnieniem wzrostu. Warto również rozważyć skierowanie pacjenta do pediatry pulmonologa.¹⁹

Długoterminowe badania wskazują, że większość dzieci i młodzieży leczonych wziewnym budezonidem osiąga ostatecznie spodziewany wzrost w wieku dorosłym. Obserwowano jednak na początku leczenia niewielkie, przemijające spowolnienie wzrostu (około 1 cm), które występuje zazwyczaj w pierwszym roku terapii.²⁰

Zapalenie płuc u pacjentów z POChP

U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) otrzymujących wziewne kortykosteroidy obserwowano zwiększoną częstość występowania zapalenia płuc, w tym przypadków wymagających hospitalizacji. Istnieją pewne dowody wskazujące na zwiększenie ryzyka zapalenia płuc wraz ze zwiększeniem dawki steroidów, jednak nie zostało to jednoznacznie potwierdzone we wszystkich badaniach.²¹

Nie ma rozstrzygających dowodów klinicznych wskazujących na istotne różnice między poszczególnymi wziewnymi kortykosteroidami w odniesieniu do ryzyka rozwoju zapalenia płuc. Lekarze powinni szczególnie wnikliwie obserwować pacjentów z POChP pod kątem rozwoju zapalenia płuc, ponieważ kliniczne objawy zakażeń oraz zaostrzeń POChP często się nakładają i mogą być trudne do rozróżnienia.²²

Do czynników ryzyka rozwoju zapalenia płuc u pacjentów z POChP należą:²³

• Aktualne palenie tytoniu
• Podeszły wiek
• Niski wskaźnik masy ciała (BMI)
• Ciężka postać POChP

Informacje o substancjach pomocniczych

Produkt leczniczy Oxodil Combo zawiera laktozę (7,9 mg/dawkę dostarczoną). Taka ilość laktozy zwykle nie stanowi problemu u pacjentów z nietolerancją laktozy. Należy jednak pamiętać, że laktoza, jako substancja pomocnicza, zawiera małe ilości białek mleka, które mogą wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych.²⁴