Właściwości farmakodynamiczne leku Ondemet

Budezonid, substancja czynna zawarta w leku Ondemet, należy do grupy farmakoterapeutycznej: Inne leki stosowane w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych podawane drogą wziewną, glikokortykosteroidy (kod ATC: R03B A02). Jest to glikokortykosteroid o silnym miejscowym działaniu przeciwzapalnym, stanowiący podstawę terapeutyczną w leczeniu schorzeń układu oddechowego.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania budezonidu, choć nie w pełni poznany w kontekście leczenia astmy, opiera się na silnym działaniu przeciwzapalnym. Kluczowe procesy farmakodynamiczne obejmują hamowanie uwalniania mediatorów zapalnych oraz hamowanie odpowiedzi immunologicznej zależnej od cytokin. Należy podkreślić, że siła działania budezonidu, mierzona jako powinowactwo do receptora glikokortykosteroidowego, jest około 15-krotnie większa w porównaniu do prednizolonu, co przekłada się na wysoką skuteczność terapeutyczną.²

Efektywność kliniczna

Działanie przeciwzapalne budezonidu prowadzi do zmniejszenia skurczu oskrzeli zarówno we wczesnej, jak i późnej fazie reakcji alergicznej. U pacjentów z nadwrażliwością oskrzeli budezonid skutecznie zmniejsza wpływ histaminy i metacholiny na drogi oddechowe. Badania kliniczne wykazały istotną korelację między wczesnym rozpoczęciem terapii budezonidem po wystąpieniu astmy a lepszymi wynikami poprawy czynności płuc.³

Bezpieczeństwo kliniczne

Wpływ na stężenie kortyzolu w osoczu został zbadany u zdrowych ochotników otrzymujących budezonid. Wykazano zależny od dawki wpływ na stężenie kortyzolu w osoczu i moczu. W zalecanych dawkach terapeutycznych budezonid wykazuje znacznie mniejszy wpływ na czynność nadnerczy niż prednizon w dawce 10 mg, co potwierdzono w testach stymulacji ACTH.⁴

Skuteczność w różnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież – astma

Skuteczność budezonidu została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, zarówno u pacjentów dorosłych, jak i u dzieci, po podaniu raz lub dwa razy na dobę w leczeniu przewlekłej astmy. U dzieci w wieku od 3 lat nie wykazano działania ogólnoustrojowego przy dawkach do 400 mikrogramów na dobę. W zakresie dawek 400-800 mikrogramów na dobę mogą pojawić się biochemiczne działania ogólnoustrojowe, natomiast przy dawkach dobowych przekraczających 800 mikrogramów takie objawy występują częściej.⁵

Dane z badań długoterminowych wskazują na potencjalny wpływ budezonidu na wzrost dzieci i młodzieży. Zaobserwowano niewielkie początkowe, ale przejściowe zmniejszenie wzrostu (około 1 cm), które występuje zwykle w pierwszym roku leczenia. Warto jednak podkreślić, że większość dzieci i młodzieży leczonych budezonidem w postaci wziewnej ostatecznie osiąga swój docelowy wzrost w wieku dorosłym, co jest istotną informacją dla długoterminowej terapii.⁶

Astma indukowana wysiłkiem fizycznym

Terapia wziewna budezonidem wykazuje wysoką skuteczność w zapobieganiu astmie wysiłkowej, co ma szczególne znaczenie u pacjentów aktywnych fizycznie.⁷

Zaostrzenia POChP

Skuteczność budezonidu w leczeniu zaostrzeń przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) została potwierdzona w kilku badaniach klinicznych przy zastosowaniu nebulizacji w dawce 4-8 mg/dobę. Poniżej przedstawiono wyniki kluczowych badań:⁸

1. W otwartym, randomizowanym badaniu z udziałem 78 hospitalizowanych pacjentów z ostrymi zaostrzeniami POChP porównano budezonid w nebulizacji (4 mg/dobę, podawany jako 2 mg dwa razy na dobę) z dożylnym wlewem prednizolonu (120-180 mg/dobę) przez 7-14 dni. Wyniki wykazały podobną poprawę w zakresie FEV1, wysycenia tlenem (SpO2) oraz objawów mierzonych za pomocą testu oceniającego POChP (CAT) w obu grupach terapeutycznych.⁹
2. W wieloośrodkowym, randomizowanym badaniu z pojedynczą ślepą próbą, obejmującym 471 pacjentów z ostrymi zaostrzeniami POChP, porównano budezonid w nebulizacji (6 mg/dobę, podawany jako 2 mg trzy razy na dobę) z metyloprednizolonem we wstrzyknięciach dożylnych (40 mg/dobę) przez 10 dni. Skuteczność kliniczna budezonidu w nebulizacji, mierzona za pomocą FEV1, PaCO2 i objawów (CAT), była porównywalna z ogólnoustrojowym metyloprednizolonem, przy czym w grupie metyloprednizolonu zaobserwowano większą poprawę PaO2.¹⁰
3. W podwójnie ślepym, randomizowanym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem 199 pacjentów z ostrymi zaostrzeniami POChP, porównano budezonid w nebulizacji (8 mg/dobę, podawany jako 2 mg cztery razy na dobę, n=71), prednizolon doustny (30 mg co 12 godzin, n=62) oraz placebo (n=66) przez trzy dni. Poprawa FEV1 po podaniu leków rozszerzających oskrzela wyniosła 0,10 litra dla budezonidu i 0,16 litra dla prednizolonu w porównaniu z placebo. Różnica między aktywnymi metodami leczenia nie była istotna statystycznie. Odsetek pacjentów wykazujących kliniczną poprawę FEV1 o co najmniej 0,15 litra po podaniu leków rozszerzających oskrzela był wyższy w grupie budezonidu (34%) i prednizolonu (48%) niż w grupie placebo (18%). Różnice były istotne statystycznie dla obu aktywnych terapii w porównaniu z placebo (p < 0,05), ale nie pomiędzy aktywnymi terapiami.<sup data-drug="Ondemet" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W podwójnie ślepym, randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu z udziałem 199 pacjentów z ostrymi zaostrzeniami POChP, pacjenci byli leczeni budezonidem w nebulizacji w dawce 8 mg na dobę (2 mg cztery razy na dobę (n=71) lub prednizolonem w dawce 30 mg doustnie co 12 godzin (n=62) lub placebo (n=66) przez trzy dni. Poprawa FEV1 po podaniu leków rozszerzających oskrzela w porównaniu z placebo wyniosła 0,10 litra dla budezonidu i 0,16 litra dla prednizolonu. Różnica między aktywnymi metodami leczenia nie była istotna statystycznie. Odsetek pacjentów u których wykazano kliniczną poprawę FEV1 o co najmniej 0,15 litra po podaniu leków rozszerzających oskrzela, była większa w grupach otrzymujących budezonid w nebulizacji (34%) i prednizolon (48%) niż w grupie otrzymującej placebo (18%). Różnice były istotne statystycznie dla obu aktywnych terapii w porównaniu z placebo (p 11

Skuteczność w zespole krupu

Budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji został przebadany w licznych badaniach klinicznych u dzieci z zespołem krupu, wykazując istotną skuteczność terapeutyczną:¹²

Skuteczność u dzieci z łagodnym do umiarkowanego zespołem krupu: W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym kontrolowanym placebo z udziałem 87 dzieci w wieku od 7 miesięcy do 9 lat hospitalizowanych z rozpoznaniem zespołu krupu, oceniano wpływ budezonidu na objawy choroby. Pacjenci otrzymywali początkową dawkę 2 mg budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji lub placebo, a następnie dawkę 1 mg albo placebo co 12 godzin. Wyniki wykazały statystycznie znamienną poprawę punktacji objawów zespołu krupu po 12 oraz po 24 godzinach stosowania, a także po 2 godzinach od podania w podgrupie pacjentów z początkową punktacją objawów zespołu krupu powyżej 3. Dodatkowo zaobserwowano skrócenie okresu hospitalizacji o 33%.¹³

Skuteczność u dzieci z umiarkowanym do ciężkiego zespołem krupu: W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym kontrolowanym placebo z udziałem 83 niemowląt i dzieci (w wieku od 6 miesięcy do 8 lat) hospitalizowanych z powodu zespołu krupu, oceniano skuteczność budezonidu. Pacjenci otrzymywali budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji w dawce 2 mg lub placebo co 12 godzin, przez okres nie dłuższy niż 36 godzin lub do momentu wypisania ze szpitala. Łączna punktacja objawów zespołu krupu była oceniana w określonych odstępach czasowych (0, 2, 6, 12, 24, 36 oraz 48 godzin po podaniu pierwszej dawki). Po 2 godzinach zarówno grupa przyjmująca budezonid, jak i grupa otrzymująca placebo wykazywały podobną poprawę, bez statystycznie znamiennej różnicy. Istotna poprawa w grupie budezonidu w porównaniu z placebo nastąpiła po 6 godzinach i utrzymywała się po 12 oraz 24 godzinach.¹⁴