Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Olanzapine Lekam 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały, że lek wywołuje typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u gryzoni, takie jak zmniejszenie aktywności, śpiączka, drżenia i drgawki kloniczne, z LD50 wynoszącym około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów tolerancja na dawki doustne sięgała 100 mg/kg bez zgonów, choć obserwowano objawy neurologiczne i kardiologiczne. Toksyczność przewlekła, badana do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów oraz psów, objawiała się zahamowaniem OUN, działaniem przeciwcholinergicznym oraz zaburzeniami hematologicznymi, w tym odwracalną neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, przy ekspozycji 12-15-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów stwierdzono również odwracalne zmiany hormonalne związane ze wzrostem prolaktyny i wpływem na narządy rozrodcze.
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania Olanzapine Lekam
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania olanzapiny obejmują szereg aspektów, w tym ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływ na układ hematologiczny, zdolności reprodukcyjne oraz potencjał mutagenny i rakotwórczy. Dane te stanowią istotny element oceny profilu bezpieczeństwa leku przed wprowadzeniem go do stosowania klinicznego.1
Toksyczność ostra (po podaniu pojedynczej dawki)
W badaniach toksyczności ostrej olanzapiny obserwowano charakterystyczne dla silnych związków neuroleptycznych objawy u gryzoni po podaniu doustnym. Występowały takie objawy jak: zmniejszenie aktywności, śpiączka, drżenia, drgawki kloniczne, ślinotok oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Średnia dawka śmiertelna (LD50) wynosiła około 210 mg/kg masy ciała u myszy i 175 mg/kg masy ciała u szczurów.2
Psy wykazywały dobrą tolerancję pojedynczych dawek doustnych olanzapiny sięgających 100 mg/kg masy ciała, bez odnotowanych przypadków śmiertelnych. W tej grupie badanych zwierząt obserwowano następujące objawy kliniczne: uspokojenie polekowe, ataksja, drżenia, przyspieszenie czynności serca, utrudnione oddychanie, zwężenie źrenic oraz jadłowstręt.3
U małp podanie pojedynczych dawek doustnych do 100 mg/kg masy ciała prowadziło do prostracji, natomiast większe dawki powodowały zaburzenia świadomości.4
Toksyczność po podaniu wielokrotnym
Badania toksyczności przewlekłej prowadzono przez okres do 3 miesięcy u myszy oraz do 1 roku u szczurów i psów. Głównymi obserwowanymi objawami były: zahamowanie ośrodkowego układu nerwowego (OUN), objawy działania przeciwcholinergicznego oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne. Z czasem rozwijała się tolerancja na efekt hamujący czynność OUN. Przy stosowaniu dużych dawek odnotowano zmniejszenie wskaźników wzrostu.5
U szczurów zaobserwowano odwracalne działania związane ze zwiększeniem stężenia prolaktyny, obejmujące zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym.6
Toksyczność hematologiczna
Wpływ olanzapiny na parametry hematologiczne był obserwowany u wszystkich badanych gatunków zwierząt. U myszy odnotowano zależne od dawki zmniejszenie liczby leukocytów w krwiobiegu, natomiast u szczurów wystąpiło niespecyficzne zmniejszenie liczby leukocytów krążących. Nie znaleziono jednak dowodów na działanie cytotoksyczne wobec szpiku kostnego.7
U kilku psów otrzymujących dawkę 8 lub 10 mg/kg masy ciała na dobę stwierdzono odwracalną neutropenię, małopłytkowość lub niedokrwistość. Całkowita wartość narażenia na olanzapinę (mierzona jako pole pod krzywą – AUC) była w tym przypadku 12 do 15 razy większa niż u ludzi otrzymujących dawkę 12 mg. Co istotne, u psów z cytopenią nie stwierdzono działań niepożądanych dotyczących progenitorowych i proliferujących komórek szpiku kostnego.8
Toksyczny wpływ na reprodukcję
Przeprowadzone badania wykazały, że olanzapina nie wywiera działania teratogennego. Zaobserwowano natomiast, że u szczurów uspokojenie polekowe objawia się zaburzeniem zdolności samców do kojarzenia się. Cykle płciowe uległy zaburzeniu już po dawce 1,1 mg/kg masy ciała, co stanowi trzykrotność maksymalnej dawki stosowanej u człowieka.9
Parametry dotyczące reprodukcji u szczurów uległy zaburzeniu po dawce 3 mg/kg masy ciała, co odpowiada dziewięciokrotności dawki maksymalnej u człowieka. U potomstwa szczurów, którym podawano olanzapinę, obserwowano opóźnienie w rozwoju płodu oraz przemijające zmniejszenie aktywności potomstwa.10
Działanie mutagenne
W pełnym zakresie testów standardowych, w tym w testach mutacji w komórkach bakterii oraz testach u ssaków prowadzonych zarówno in vitro, jak i in vivo, olanzapina nie wykazywała działania mutagennego ani klastogennego.11
Działanie rakotwórcze
Na podstawie wyników badań przeprowadzonych na myszach i szczurach stwierdzono, że olanzapina nie wykazuje działania rakotwórczego.12
Zestawienie kluczowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa olanzapiny
| Rodzaj badania | Gatunek zwierząt | Główne obserwacje | Dawki |
|---|---|---|---|
| Toksyczność ostra | Myszy | Zmniejszenie aktywności, śpiączka, drżenia, drgawki kloniczne, ślinotok | LD50: 210 mg/kg m.c. |
| Toksyczność ostra | Szczury | Podobne objawy jak u myszy | LD50: 175 mg/kg m.c. |
| Toksyczność ostra | Psy | Uspokojenie polekowe, ataksja, drżenia, przyspieszenie czynności serca, utrudnione oddychanie | Do 100 mg/kg m.c. bez zgonów |
| Toksyczność ostra | Małpy | Prostracja, zaburzenia świadomości | Od 100 mg/kg m.c. |
| Toksyczność przewlekła | Myszy | Zahamowanie OUN, działanie przeciwcholinergiczne, zaburzenia hematologiczne | Badania do 3 miesięcy |
| Toksyczność przewlekła | Szczury, psy | Podobne do myszy + zmiany hormonalne u szczurów (prolaktyna) | Badania do 1 roku |
| Toksyczność hematologiczna | Psy | Neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość | 8-10 mg/kg m.c./dobę |
| Wpływ na reprodukcję | Szczury | Zaburzenia cyklu płciowego, zmiany w narządach rozrodczych | Od 1,1 mg/kg m.c. |
| Potencjał mutagenny | Testy in vitro i in vivo | Brak działania mutagennego i klastogennego | Standardowy zakres testów |
| Potencjał rakotwórczy | Myszy, szczury | Brak działania rakotwórczego | Standardowe badania |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania