Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Olanzapine Lekam 20 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały, że lek wywołuje typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u gryzoni, takie jak zmniejszenie aktywności, śpiączka, drżenia i drgawki kloniczne, z LD50 wynoszącym około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów tolerancja na dawki doustne sięgała 100 mg/kg bez zgonów, choć obserwowano objawy neurologiczne i kardiologiczne. Toksyczność przewlekła, badana do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów oraz psów, objawiała się zahamowaniem OUN, działaniem przeciwcholinergicznym oraz zaburzeniami hematologicznymi, w tym odwracalną neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, przy ekspozycji 12-15-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów stwierdzono również odwracalne zmiany hormonalne związane ze wzrostem prolaktyny i wpływem na narządy rozrodcze.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania Olanzapine Lekam

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania olanzapiny obejmują szereg aspektów, w tym ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływ na układ hematologiczny, zdolności reprodukcyjne oraz potencjał mutagenny i rakotwórczy. Dane te stanowią istotny element oceny profilu bezpieczeństwa leku przed wprowadzeniem go do stosowania klinicznego.1

Toksyczność ostra (po podaniu pojedynczej dawki)

W badaniach toksyczności ostrej olanzapiny obserwowano charakterystyczne dla silnych związków neuroleptycznych objawy u gryzoni po podaniu doustnym. Występowały takie objawy jak: zmniejszenie aktywności, śpiączka, drżenia, drgawki kloniczne, ślinotok oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Średnia dawka śmiertelna (LD50) wynosiła około 210 mg/kg masy ciała u myszy i 175 mg/kg masy ciała u szczurów.2

Psy wykazywały dobrą tolerancję pojedynczych dawek doustnych olanzapiny sięgających 100 mg/kg masy ciała, bez odnotowanych przypadków śmiertelnych. W tej grupie badanych zwierząt obserwowano następujące objawy kliniczne: uspokojenie polekowe, ataksja, drżenia, przyspieszenie czynności serca, utrudnione oddychanie, zwężenie źrenic oraz jadłowstręt.3

U małp podanie pojedynczych dawek doustnych do 100 mg/kg masy ciała prowadziło do prostracji, natomiast większe dawki powodowały zaburzenia świadomości.4

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

Badania toksyczności przewlekłej prowadzono przez okres do 3 miesięcy u myszy oraz do 1 roku u szczurów i psów. Głównymi obserwowanymi objawami były: zahamowanie ośrodkowego układu nerwowego (OUN), objawy działania przeciwcholinergicznego oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne. Z czasem rozwijała się tolerancja na efekt hamujący czynność OUN. Przy stosowaniu dużych dawek odnotowano zmniejszenie wskaźników wzrostu.5

U szczurów zaobserwowano odwracalne działania związane ze zwiększeniem stężenia prolaktyny, obejmujące zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym.6

Toksyczność hematologiczna

Wpływ olanzapiny na parametry hematologiczne był obserwowany u wszystkich badanych gatunków zwierząt. U myszy odnotowano zależne od dawki zmniejszenie liczby leukocytów w krwiobiegu, natomiast u szczurów wystąpiło niespecyficzne zmniejszenie liczby leukocytów krążących. Nie znaleziono jednak dowodów na działanie cytotoksyczne wobec szpiku kostnego.7

U kilku psów otrzymujących dawkę 8 lub 10 mg/kg masy ciała na dobę stwierdzono odwracalną neutropenię, małopłytkowość lub niedokrwistość. Całkowita wartość narażenia na olanzapinę (mierzona jako pole pod krzywą – AUC) była w tym przypadku 12 do 15 razy większa niż u ludzi otrzymujących dawkę 12 mg. Co istotne, u psów z cytopenią nie stwierdzono działań niepożądanych dotyczących progenitorowych i proliferujących komórek szpiku kostnego.8

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Przeprowadzone badania wykazały, że olanzapina nie wywiera działania teratogennego. Zaobserwowano natomiast, że u szczurów uspokojenie polekowe objawia się zaburzeniem zdolności samców do kojarzenia się. Cykle płciowe uległy zaburzeniu już po dawce 1,1 mg/kg masy ciała, co stanowi trzykrotność maksymalnej dawki stosowanej u człowieka.9

Parametry dotyczące reprodukcji u szczurów uległy zaburzeniu po dawce 3 mg/kg masy ciała, co odpowiada dziewięciokrotności dawki maksymalnej u człowieka. U potomstwa szczurów, którym podawano olanzapinę, obserwowano opóźnienie w rozwoju płodu oraz przemijające zmniejszenie aktywności potomstwa.10

Działanie mutagenne

W pełnym zakresie testów standardowych, w tym w testach mutacji w komórkach bakterii oraz testach u ssaków prowadzonych zarówno in vitro, jak i in vivo, olanzapina nie wykazywała działania mutagennego ani klastogennego.11

Działanie rakotwórcze

Na podstawie wyników badań przeprowadzonych na myszach i szczurach stwierdzono, że olanzapina nie wykazuje działania rakotwórczego.12

Zestawienie kluczowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa olanzapiny

Rodzaj badania Gatunek zwierząt Główne obserwacje Dawki
Toksyczność ostra Myszy Zmniejszenie aktywności, śpiączka, drżenia, drgawki kloniczne, ślinotok LD50: 210 mg/kg m.c.
Toksyczność ostra Szczury Podobne objawy jak u myszy LD50: 175 mg/kg m.c.
Toksyczność ostra Psy Uspokojenie polekowe, ataksja, drżenia, przyspieszenie czynności serca, utrudnione oddychanie Do 100 mg/kg m.c. bez zgonów
Toksyczność ostra Małpy Prostracja, zaburzenia świadomości Od 100 mg/kg m.c.
Toksyczność przewlekła Myszy Zahamowanie OUN, działanie przeciwcholinergiczne, zaburzenia hematologiczne Badania do 3 miesięcy
Toksyczność przewlekła Szczury, psy Podobne do myszy + zmiany hormonalne u szczurów (prolaktyna) Badania do 1 roku
Toksyczność hematologiczna Psy Neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość 8-10 mg/kg m.c./dobę
Wpływ na reprodukcję Szczury Zaburzenia cyklu płciowego, zmiany w narządach rozrodczych Od 1,1 mg/kg m.c.
Potencjał mutagenny Testy in vitro i in vivo Brak działania mutagennego i klastogennego Standardowy zakres testów
Potencjał rakotwórczy Myszy, szczury Brak działania rakotwórczego Standardowe badania
  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl