Specjalne ostrzeżenia
Olanzapine Lekam

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Olanzapine Lekam

Podczas leczenia produktem Olanzapine Lekam należy mieć świadomość, że poprawa stanu klinicznego pacjenta może nastąpić po wielu dniach lub nawet kilku tygodniach od rozpoczęcia terapii. W tym czasie konieczne jest dokładne monitorowanie stanu pacjenta i ocena odpowiedzi na leczenie¹.

Zastosowanie u pacjentów z otępieniem

Nie zaleca się stosowania olanzapiny w leczeniu pacjentów z objawami psychozy i/lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem ze względu na istotne zwiększenie ryzyka śmiertelności oraz występowania zdarzeń naczyniowo-mózgowych. W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, przeprowadzonych u pacjentów w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) z psychozą w przebiegu otępienia, zaobserwowano dwukrotny wzrost częstości zgonów u osób leczonych olanzapiną w porównaniu z grupą placebo (3,5% vs 1,5%). Zwiększona śmiertelność nie była bezpośrednio związana z dawkowaniem olanzapiny (średnia dobowa dawka 4,4 mg) ani czasem trwania leczenia².

Czynniki ryzyka predysponujące pacjentów do zwiększonej śmiertelności obejmują:^{65 lat, utrudnienie połykania, uspokojenie polekowe, niedożywienie i odwodnienie, choroby płuc (np. zapalenie płuc z aspiracją lub bez aspiracji) lub jednoczesne stosowanie benzodiazepin.”>3}

• wiek powyżej 65 lat
• utrudnione połykanie
• uspokojenie polekowe
• niedożywienie i odwodnienie
• choroby płuc (np. zapalenie płuc z aspiracją lub bez aspiracji)
• jednoczesne stosowanie benzodiazepin

W tych samych badaniach odnotowano trzykrotny wzrost częstości występowania zdarzeń naczyniowo-mózgowych (np. udar, przejściowy atak niedokrwienny), w tym przypadków śmiertelnych, u pacjentów leczonych olanzapiną w porównaniu do grupy placebo (1,3% vs 0,4%). Za główne czynniki ryzyka wystąpienia powikłań naczyniowo-mózgowych uznano wiek powyżej 75 lat oraz otępienie naczyniowe lub mieszane^{75 lat i otępienie naczyniowe lub mieszane były uznane za czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia zdarzeń naczyniowo-mózgowych w grupie pacjentów leczonych olanzapiną.”>4}.

Choroba Parkinsona

Nie zaleca się stosowania olanzapiny w leczeniu psychozy wywołanej przyjmowaniem agonistów dopaminy u pacjentów z chorobą Parkinsona. W badaniach klinicznych bardzo często obserwowano nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy, występujące z większą częstością niż w przypadku stosowania placebo. Co istotne, olanzapina nie wykazywała większej skuteczności niż placebo w leczeniu objawów psychotycznych u tej grupy pacjentów⁵.

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (ZZN) to stan potencjalnego zagrożenia życia związany z przyjmowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym olanzapiny. Do klinicznych objawów ZZN należą:⁶

• bardzo wysoka gorączka
• sztywność mięśni
• zaburzenia świadomości
• objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (niemiarowe tętno, wahania ciśnienia tętniczego krwi, tachykardia, obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca)

Dodatkowo może wystąpić zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatyninowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek. W przypadku wystąpienia objawów ZZN lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie, należy natychmiast odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym olanzapinę⁷.

Hiperglikemia i cukrzyca

U pacjentów przyjmujących olanzapinę niezbyt często zgłaszano występowanie hiperglikemii i/lub rozwój lub nasilenie cukrzycy, niekiedy z kwasicą ketonową lub śpiączką, w tym przypadki śmiertelne. W niektórych przypadkach odnotowano uprzednie zwiększenie masy ciała, co może stanowić czynnik predysponujący⁸.

Zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego pacjentów zgodnie z wytycznymi dotyczącymi stosowania leków przeciwpsychotycznych. Należy kontrolować stężenie glukozy we krwi:⁹

• na początku terapii
• po 12 tygodniach leczenia
• następnie co roku

Pacjentów otrzymujących Olanzapine Lekam należy obserwować pod kątem objawów hiperglikemii (takich jak nadmierne pragnienie, wielomocz, nadmierne łaknienie lub osłabienie). Szczególnie dokładnej obserwacji wymagają pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka jej rozwoju¹⁰.

Należy także regularnie monitorować masę ciała:¹¹

• na początku terapii
• po 4 tygodniach
• po 8 tygodniach
• po 12 tygodniach
• następnie co kwartał

Zmiany stężenia lipidów

W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, u pacjentów leczonych olanzapiną obserwowano niepożądane zmiany w profilu lipidowym. Zmiany te należy leczyć zgodnie ze wskazaniami klinicznymi, szczególnie u pacjentów z dyslipidemią oraz u osób z czynnikami ryzyka zaburzeń lipidowych¹².

U pacjentów leczonych Olanzapiną Lekam należy regularnie monitorować parametry lipidowe zgodnie z wytycznymi dotyczącymi stosowania leków przeciwpsychotycznych:¹³

• na początku terapii
• po 12 tygodniach leczenia
• następnie co 5 lat

Działanie przeciwcholinergiczne

Chociaż olanzapina wykazuje działanie przeciwcholinergiczne in vitro, doświadczenia z badań klinicznych wskazują na niską częstość występowania związanych z tym działaniem objawów. Ze względu na ograniczone doświadczenie kliniczne w stosowaniu olanzapiny u pacjentów ze współistniejącymi chorobami, należy zachować ostrożność przepisując produkt osobom z przerostem gruczołu krokowego, niedrożnością porażenną jelit i podobnymi schorzeniami¹⁴.

Czynność wątroby

U pacjentów przyjmujących olanzapinę często obserwuje się przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych – AlAT (aminotransferazy alaninowej) i AspAT (aminotransferazy asparaginianowej), szczególnie w początkowym etapie leczenia¹⁵.

Należy zachować szczególną ostrożność i wykonywać regularne badania kontrolne u następujących grup pacjentów:¹⁶

• pacjenci ze zwiększoną aktywnością AlAT i/lub AspAT
• pacjenci z objawami podmiotowymi i przedmiotowymi zaburzeń czynności wątroby
• pacjenci z uprzednio stwierdzonymi schorzeniami związanymi z ograniczoną czynnościową rezerwą wątrobową
• pacjenci stosujący leki o potencjalnym działaniu hepatotoksycznym

W przypadku stwierdzenia zapalenia wątroby (w tym wątrobowo-komórkowego, cholestatycznego uszkodzenia wątroby lub mieszanej postaci uszkodzenia wątroby) należy przerwać leczenie olanzapiną¹⁷.

Neutropenia

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania olanzapiny u następujących grup pacjentów:¹⁸

• pacjenci z małą liczbą leukocytów i/lub granulocytów obojętnochłonnych z jakiejkolwiek przyczyny
• pacjenci przyjmujący leki mogące wywoływać neutropenię
• pacjenci z zahamowaniem czynności i/lub toksycznym uszkodzeniem szpiku wywołanym przez leki w wywiadzie
• pacjenci z zahamowaniem czynności szpiku spowodowanym przez chorobę współistniejącą, radioterapię bądź chemioterapię
• pacjenci z hipereozynofilią lub chorobą mieloproliferacyjną

Należy zwrócić uwagę, że u pacjentów leczonych jednocześnie olanzapiną i walproinianem często zgłaszano neutropenię¹⁹.

Przerwanie leczenia

W przypadku nagłego przerwania stosowania olanzapiny rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) zgłaszano wystąpienie ostrych objawów, takich jak: poty, bezsenność, drżenie, lęk, nudności lub wymioty<sup data-drug="Olanzapine Lekam" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Rzadko (≥1/10 000 do 20.

Odstęp QT

W badaniach klinicznych, wydłużenie odstępu QT o znaczeniu klinicznym (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥500 milisekund [msec], u pacjentów z wyjściowym QTcF <500 msec) występowało niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) u osób leczonych olanzapiną, przy czym nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania zdarzeń niepożądanych ze strony serca w porównaniu z placebo<sup data-drug="Olanzapine Lekam" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="W badaniach klinicznych, wydłużenie odstępu QT o znaczeniu klinicznym (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥500 milisekund [msec] w każdym momencie po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z odstępem QTcF <500 msec przed rozpoczęciem badania) u osób leczonych olanzapiną występowało niezbyt często (≥1/1 000 do 21.

Należy zachować ostrożność przepisując olanzapinę jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT, szczególnie u następujących grup pacjentów:²²

• pacjenci w podeszłym wieku
• pacjenci z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT
• pacjenci z zastoinową niewydolnością serca
• pacjenci z przerostem mięśnia sercowego
• pacjenci z hipokaliemią lub hipomagnezemią

Choroba zakrzepowo-zatorowa

Podczas leczenia olanzapiną niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) zgłaszano przejściowe występowanie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy tym powikłaniem a leczeniem olanzapiną nie został ustalony. Niemniej jednak, ponieważ u pacjentów ze schizofrenią często występują nabyte czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, takie jak unieruchomienie, należy identyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka tej choroby (np. unieruchomienie pacjenta) i stosować odpowiednie działania profilaktyczne<sup data-drug="Olanzapine Lekam" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Podczas leczenia olanzapiną, niezbyt często (≥1/1 000 do 23.

Ogólna czynność OUN

Z uwagi na pierwotne działanie olanzapiny na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami o działaniu ośrodkowym oraz z alkoholem. Ponieważ olanzapina wykazuje in vitro działanie antagonistyczne wobec dopaminy, może ona antagonizować działanie agonistów dopaminy – zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich²⁴.

Napady drgawek

Olanzapinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie lub narażonych na czynniki, które mogą obniżać próg drgawkowy. U pacjentów leczonych olanzapiną niezbyt często zgłaszano przypadki wystąpienia napadów drgawek, przy czym w większości tych przypadków stwierdzano w wywiadzie napady drgawek lub czynniki zwiększające ryzyko ich wystąpienia²⁵.

Późne dyskinezy

W badaniach porównawczych trwających rok lub krócej, dyskinezy związane z leczeniem występowały ze statystycznie istotnie mniejszą częstością podczas stosowania olanzapiny. Należy jednak mieć na uwadze, że ryzyko wystąpienia późnych dyskinez rośnie wraz z czasem trwania leczenia. Dlatego w przypadku pojawienia się objawów przedmiotowych lub podmiotowych późnych dyskinez u pacjenta leczonego olanzapiną, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Po zakończeniu leczenia objawy te mogą przejściowo ulec zaostrzeniu lub dopiero wtedy wystąpić²⁶.

Niedociśnienie ortostatyczne

W badaniach klinicznych, u pacjentów w podeszłym wieku leczonych olanzapiną niezbyt często obserwowano przypadki niedociśnienia ortostatycznego. U pacjentów powyżej 65 roku życia zaleca się okresowe pomiary ciśnienia tętniczego²⁷.

Nagła śmierć sercowa

Po wprowadzeniu olanzapiny do obrotu odnotowano przypadki nagłej śmierci sercowej u pacjentów leczonych tym lekiem. W retrospektywnym badaniu obserwacyjnym kohortowym ryzyko domniemanej nagłej śmierci sercowej u pacjentów stosujących olanzapinę było około dwukrotnie wyższe niż u osób nieprzyjmujących leków przeciwpsychotycznych. W badaniu tym ryzyko podczas stosowania olanzapiny było porównywalne do ryzyka związanego ze stosowaniem innych atypowych leków przeciwpsychotycznych włączonych do analizy zbiorczej²⁸.

Dzieci i młodzież

Olanzapina nie jest wskazana do stosowania w leczeniu dzieci i młodzieży. Badania przeprowadzone z udziałem pacjentów w wieku 13-17 lat wykazały różne reakcje niepożądane, w tym przyrost masy ciała, zmiany parametrów metabolicznych oraz wzrost stężenia prolaktyny²⁹.

Inne informacje dotyczące substancji pomocniczych

Produkt leczniczy Olanzapine Lekam w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej zawiera aspartam, który jest źródłem fenyloalaniny. Może być szkodliwy dla pacjentów chorych na fenyloketonurię³⁰.

Pacjenci, którzy nie mogą przyjmować mannitolu powinni wiedzieć, że produkt leczniczy Olanzapine Lekam w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej zawiera mannitol³¹.