Działania niepożądane
Metocard ZK 23,75 mg
Metoprolol bursztynian, substancja czynna leku Metocard ZK dostępnego w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, może wywoływać liczne działania niepożądane, głównie związane z układem sercowo-naczyniowym. Do najczęstszych należą bradykardia (często poniżej 60 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne, oraz zaostrzenie objawów niewydolności serca. Rzadziej obserwuje się blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, zaburzenia rytmu serca, bóle przedsercowe, a także objawy choroby naczyń obwodowych, takie jak pogorszenie chromania przestankowego czy zespół Raynauda, a w skrajnych przypadkach martwicę tkanek. Metoprolol może również indukować objawy ze strony ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, w tym zawroty głowy, bóle głowy, parestezje, zaburzenia nastroju (depresja, nerwowość), zaburzenia snu oraz rzadziej splątanie i omamy. Ponadto, lek może powodować skurcz oskrzeli, co jest istotne u pacjentów z obturacyjnymi chorobami dróg oddechowych, oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, bóle brzucha, biegunka, zaparcia i suchość w ustach.
- Działania niepożądane leku Metocard ZK
- Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
- Wpływ na układ nerwowy i funkcje psychiczne
- Wpływ na układ oddechowy
- Zaburzenia przewodu pokarmowego i funkcji wątroby
- Zmiany skórne i reakcje nadwrażliwości
- Inne istotne działania niepożądane
- Tabela działań niepożądanych metoprololu bursztynianu (Metocard ZK)
Działania niepożądane leku Metocard ZK
Metoprolol bursztynian, substancja czynna leku Metocard ZK (dostępny w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu), może wywoływać szereg działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane w trakcie badań klinicznych oraz podczas stosowania klinicznego. Należy podkreślić, że w wielu przypadkach nie potwierdzono jednoznacznie związku przyczynowego pomiędzy występującymi objawami a zastosowaniem metoprololu.1
Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
Ze względu na mechanizm działania beta-adrenolityków, w trakcie stosowania metoprololu mogą wystąpić istotne klinicznie zaburzenia dotyczące układu krążenia. Należą do nich przede wszystkim bradykardia, zaburzenia równowagi (w rzadkich przypadkach połączone z omdleniem), kołatanie serca oraz przejściowe zaostrzenie objawów niewydolności serca. U pacjentów mogą wystąpić również blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bóle w okolicy przedsercowej i inne zaburzenia rytmu serca oraz przewodzenia.2
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia niedociśnienia ortostatycznego i znacznego zmniejszenia ciśnienia tętniczego krwi, w rzadkich przypadkach prowadzących do omdlenia. U osób z istniejącymi wcześniej zaburzeniami krążenia obwodowego może dojść do pogorszenia chromania przestankowego lub zespołu Raynauda, a w skrajnych przypadkach nawet do martwicy tkanek u pacjentów z ciężkimi chorobami naczyń obwodowych.3
Wpływ na układ nerwowy i funkcje psychiczne
Metoprolol może powodować różnorodne zaburzenia w obrębie ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Pacjenci często zgłaszają zawroty głowy, bóle głowy oraz parestezje.4 Ze strony funkcji psychicznych mogą wystąpić zaburzenia nastroju, w tym depresja, problemy z koncentracją, senność lub bezsenność, koszmarne sny, nerwowość i napięcie. Rzadziej zgłaszane są zaburzenia pamięci, stany splątania oraz omamy. Istnieje również ryzyko wystąpienia zmian osobowości, manifestujących się głównie wahaniami nastroju.5
Wpływ na układ oddechowy
Beta-adrenolityki, w tym metoprolol, mogą prowadzić do wystąpienia skurczu oskrzeli, co jest szczególnie istotne u pacjentów z chorobami obturacyjnymi dróg oddechowych. Ponadto pacjenci mogą odczuwać duszność wysiłkową oraz nieżyt nosa.6
Zaburzenia przewodu pokarmowego i funkcji wątroby
W trakcie leczenia metoprololem mogą wystąpić dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego takie jak nudności, bóle brzucha, biegunka, zaparcia, wymioty oraz suchość w ustach. Pacjenci mogą również zgłaszać zaburzenia smaku.7
Należy zwrócić uwagę na potencjalny wpływ leku na funkcję wątroby, który może manifestować się nieprawidłowymi wynikami badań laboratoryjnych oceniających czynność tego narządu. W rzadkich przypadkach może dojść do rozwoju zapalenia wątroby.8
Zmiany skórne i reakcje nadwrażliwości
Metoprolol może prowadzić do wystąpienia różnorodnych zmian skórnych, w tym wysypki (pokrzywkowej, łuszczycopodobnej i dystroficznych zmian skórnych), zwiększonej potliwości oraz wypadania włosów. Odnotowano również przypadki reakcji związanych z nadwrażliwością na światło. U pacjentów z łuszczycą istnieje ryzyko zaostrzenia choroby, a u osób predysponowanych możliwość jej wystąpienia po raz pierwszy.9
Inne istotne działania niepożądane
Podczas stosowania metoprololu mogą wystąpić również:
- Zaburzenia hematologiczne – małopłytkowość, leukopenia10
- Zaburzenia endokrynologiczne – zaostrzenie utajonej cukrzycy11
- Zaburzenia metaboliczne – zwiększenie masy ciała12
- Zaburzenia narządów zmysłów – zaburzenia widzenia, suchość lub podrażnienie oczu, zapalenie spojówek, szumy uszne, zaburzenia słuchu13
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe – kurcze mięśni, ból stawów, osłabienie mięśni14
- Zaburzenia funkcji seksualnych – impotencja i inne zaburzenia seksualne, plastyczne stwardnienie prącia (choroba Peyroniego)15
- Objawy ogólne – zmęczenie, obrzęki16
Tabela działań niepożądanych metoprololu bursztynianu (Metocard ZK)
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis kliniczny |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi, może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień |
| Leukopenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby białych krwinek, może zwiększać ryzyko infekcji | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zaostrzenie utajonej cukrzycy | Niezbyt często | Ujawnienie lub pogorszenie kontroli glikemii u pacjentów z subkliniczną formą cukrzycy |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zwiększenie masy ciała | Często | Przyrost masy ciała związany ze zmianą metabolizmu |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja | Często | Obniżenie nastroju, anhedonia, brak energii |
| Osłabienie koncentracji | Często | Trudności z utrzymaniem uwagi | |
| Zaburzenia snu | Często | Bezsenność lub nadmierna senność, koszmarne sny | |
| Nerwowość, napięcie | Niezbyt często | Wzmożony niepokój psychiczny i fizyczny | |
| Zaburzenia pamięci | Niezbyt często | Zapominanie lub osłabienie pamięci | |
| Splątanie, omamy, zmiany osobowości | Rzadko | Dezorientacja, zaburzenia percepcji, zmiany nastroju | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy | Bardzo często | Uczucie wirowania lub niestabilności |
| Bóle głowy | Często | Różnego rodzaju dolegliwości bólowe głowy | |
| Parestezje | Niezbyt często | Zaburzenia czucia: mrowienie, drętwienie, pieczenie | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia | Niezbyt często | Niewyraźne widzenie, zaburzenia akomodacji |
| Suchość lub podrażnienie oczu | Niezbyt często | Uczucie pieczenia, suchości, dyskomfortu w obrębie gałek ocznych | |
| Zapalenie spojówek | Rzadko | Stan zapalny błony pokrywającej przednią część oka | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często | Odczuwanie dźwięków przy braku bodźców zewnętrznych |
| Zaburzenia słuchu | Rzadko | Pogorszenie ostrości słuchu | |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Często | Zwolnienie częstości akcji serca poniżej 60 uderzeń/min |
| Zaburzenia równowagi | Niezbyt często | Problemy z utrzymaniem pozycji ciała, bardzo rzadko z omdleniem | |
| Kołatanie serca | Niezbyt często | Subiektywne odczuwanie przyspieszonej lub nieregularnej pracy serca | |
| Zaostrzenie niewydolności serca | Niezbyt często | Przejściowe pogorszenie objawów niewydolności serca | |
| Blok przedsionkowo-komorowy I° | Niezbyt często | Zaburzenie przewodzenia pomiędzy przedsionkami a komorami | |
| Ból w okolicy przedsercowej | Niezbyt często | Dolegliwości bólowe w okolicy serca | |
| Zaburzenia rytmu i przewodzenia | Rzadko | Arytmie i inne zaburzenia elektrofizjologiczne serca | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie | Często | Wyraźne zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi, w tym niedociśnienie ortostatyczne |
| Omdlenie | Bardzo rzadko | Krótkotrwała utrata przytomności spowodowana niedokrwieniem mózgu | |
| Objawy choroby naczyń obwodowych | Często | Zimne dłonie i stopy, pogorszenie chromania przestankowego lub zespołu Raynauda | |
| Martwica tkanek | Bardzo rzadko | Obumarcie tkanek u pacjentów z ciężkimi chorobami naczyń obwodowych | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność wysiłkowa | Często | Uczucie braku powietrza pojawiające się przy wysiłku fizycznym |
| Skurcz oskrzeli | Niezbyt często | Obturacja dróg oddechowych prowadząca do duszności i świszczącego oddechu | |
| Nieżyt nosa | Niezbyt często | Stan zapalny błony śluzowej nosa | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Często | Uczucie dyskomfortu w górnej części brzucha z towarzyszącym odruchem wymiotnym |
| Bóle brzucha | Często | Dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej | |
| Biegunka | Często | Zwiększona częstość wypróżnień i/lub luźne stolce | |
| Zaparcia | Często | Zmniejszona częstość wypróżnień, trudności z defekacją | |
| Wymioty | Niezbyt często | Gwałtowne opróżnienie żołądka poprzez usta | |
| Suchość w ustach, zaburzenia smaku | Niezbyt często | Zmniejszone wydzielanie śliny, zmiany w percepcji smaku | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Niezbyt często | Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych |
| Zapalenie wątroby | Rzadko | Stan zapalny tkanki wątrobowej | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Niezbyt często | Zmiany skórne typu pokrzywki, łuszczycopodobne i dystroficzne |
| Zwiększona potliwość | Niezbyt często | Nadmierne wydzielanie potu | |
| Wypadanie włosów | Rzadko | Utrata włosów w stopniu większym niż fizjologiczny | |
| Reakcje związane z nadwrażliwością na światło | Rzadko | Zmiany skórne wywołane ekspozycją na promieniowanie słoneczne | |
| Zmiany łuszczycowe | Rzadko | Zaostrzenie łuszczycy, wystąpienie łuszczycy lub łuszczycopodobnych zmian skórnych | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Kurcze mięśni | Niezbyt często | Mimowolne, bolesne skurcze mięśni |
| Ból stawów | Niezbyt często | Dolegliwości bólowe w obrębie stawów | |
| Osłabienie mięśni | Niezbyt często | Zmniejszenie siły mięśniowej | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Impotencja i inne zaburzenia seksualne | Niezbyt często | Zaburzenia wzwodu i inne dysfunkcje seksualne |
| Choroba Peyroniego | Rzadko | Plastyczne stwardnienie prącia | |
| Zaburzenia ogólne | Zmęczenie | Bardzo często | Uczucie osłabienia, znużenia, braku energii |
| Obrzęk | Często | Nadmierne gromadzenie się płynu w tkankach |
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania preparatu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.17
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania