Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Metocard ZK 23,75 mg

Wpływ metoprololu na płodność, ciążę i laktację

Zastosowanie metoprololu bursztynianu (Metocard ZK) u kobiet w okresie prokreacyjnym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wpływu leku na płodność, ciążę oraz laktację, które należy przekazać pacjentkom.¹

Metoprolol podczas ciąży

Stosowanie metoprololu w okresie ciąży powinno być rozważane wyłącznie w sytuacjach, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla zarodka lub płodu. Decyzja ta wymaga szczegółowej analizy stanu klinicznego pacjentki z uwzględnieniem braku wystarczających danych z odpowiednio kontrolowanych badań klinicznych w tej grupie pacjentek.²

Potencjalne ryzyko dla płodu

Leki beta-adrenolityczne, do których należy metoprolol, mogą wywoływać szereg efektów niepożądanych u płodu i noworodka. Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące potencjalne zagrożenia:³

• Zmniejszenie perfuzji łożyska – może prowadzić do poważnych konsekwencji, włącznie z zgonem płodu i przedwczesnym porodem
• Opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego – obserwowane po długotrwałym stosowaniu metoprololu u ciężarnych z łagodnym i umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym
• Przedłużenie porodu – beta-adrenolityki mogą wydłużać czas trwania porodu
• Bradykardia płodowa i noworodkowa – spowolnienie akcji serca płodu i noworodka

Dodatkowo, u noworodków matek przyjmujących metoprolol istnieje ryzyko wystąpienia:⁴

• Hipoglikemii – obniżonego stężenia glukozy we krwi, co może prowadzić do zaburzeń metabolicznych
• Niedociśnienia – obniżenia wartości ciśnienia tętniczego
• Zwiększonej bilirubinemii – podwyższonego stężenia bilirubiny, co może prowadzić do żółtaczki
• Utrudnionej odpowiedzi na niedotlenienie tkanek – co stanowi istotne zagrożenie w okresie okołoporodowym

Zalecenia dotyczące okresu porodowego

W przypadku pacjentek przyjmujących metoprolol, które planują poród, należy zastosować się do następujących wytycznych:⁵

1. Przerwanie stosowania metoprololu na 48 do 72 godzin przed planowanym porodem
2. Jeżeli odstawienie leku nie jest możliwe, noworodek powinien być ściśle obserwowany przez 48 do 72 godzin po urodzeniu
3. Obserwacja powinna koncentrować się na wykrywaniu objawów podmiotowych i przedmiotowych blokady receptorów beta-adrenergicznych, zwłaszcza powikłań sercowych i płucnych

Dane z badań na zwierzętach

Badania na modelach zwierzęcych dostarczają dodatkowych informacji na temat bezpieczeństwa stosowania metoprololu w okresie ciąży. Pomimo braku udokumentowanego działania teratogennego produktów beta-adrenolitycznych, zaobserwowano następujące zjawiska:⁶

• Zmniejszony przepływ krwi przez pępowinę – co może prowadzić do niedotlenienia płodu
• Opóźnienie rozwoju – ogólne spowolnienie wzrostu i dojrzewania płodu
• Osłabione kostnienie – zaburzenia w formowaniu się układu kostnego
• Zwiększoną częstość występowania zgonów w okresie przed- i poporodowym – wskazującą na podwyższone ryzyko śmiertelności

Metoprolol podczas karmienia piersią

Karmienie piersią przez kobiety przyjmujące metoprolol wymaga szczególnej uwagi ze względu na przenikanie leku do mleka matki.⁷

Należy poinformować pacjentkę o następujących faktach:

• Stężenie metoprololu w mleku matki jest około trzykrotnie wyższe niż w osoczu
• Przy stosowaniu dawek terapeutycznych ryzyko szkodliwego działania na dziecko jest zazwyczaj niewielkie
• Zwiększone ryzyko występuje u niemowląt z powolnym metabolizmem metoprololu
• Konieczna jest obserwacja karmionego piersią dziecka pod kątem objawów blokady receptorów beta-adrenergicznych

W przypadku stwierdzenia niepokojących objawów u dziecka, należy rozważyć tymczasowe przerwanie karmienia piersią lub modyfikację leczenia matki, zawsze rozważając stosunek korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.⁸