Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Metajodobenzyloguanidyny-131I (MIBG-131I) do terapii

Podczas leczenia z zastosowaniem Metajodobenzyloguanidyny-131I (MIBG-131I) do terapii konieczne jest uwzględnienie szeregu specjalnych ostrzeżeń i zachowanie odpowiednich środków ostrożności w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów oraz ich otoczenia. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania preparatu.^{1}

Ostrzeżenia związane z substancjami pomocniczymi

Produkt leczniczy zawiera dwie substancje pomocnicze wymagające szczególnej uwagi:^{2}

• Alkohol benzylowy (10 mg/ml) – szczególnie niebezpieczny dla dzieci do 3 roku życia, u których może wywoływać reakcje rzekomoanafilaktyczne oraz działanie toksyczne.
• Sód (3,54 mg/ml) – należy uwzględnić tę zawartość u pacjentów będących na diecie z kontrolowaną ilością sodu.^{3}

Wpływ na tkanki prawidłowe

Podczas leczenia może dojść do uszkodzenia prawidłowych tkanek sąsiadujących z napromieniowaną tkanką nowotworową. Przykładowo, u pacjentów z przerzutami do miednicy może wystąpić dysfunkcja gonad.^{4}

Interakcje z chemioterapeutykami

U pacjentów, którzy byli wcześniej poddawani chemioterapii, istnieje ryzyko sumowania się działań toksycznych, co może prowadzić do powikłań takich jak zwłóknienie płuc czy hipogonadyzm hipergonadotropowy.^{5}

Dawki dla pacjentów po wcześniejszym leczeniu cytostatykami (w tym cisplatyną), które mogło prowadzić do pogorszenia czynności nerek, muszą być odpowiednio zmodyfikowane.^{6}

Szczególne ostrzeżenia dotyczące stosowania u dzieci

Leczenie dzieci jobenguanem (131I) wiąże się z pewnymi specyficznymi ryzykami:^{7}

• Ryzyko rozwoju trwałej niedoczynności tarczycy
• Możliwość spowolnienia wzrostu
• Ryzyko wystąpienia hipogonadyzmu hipergonadotropowego

Z uwagi na powyższe zagrożenia, podczas obserwacji po leczeniu należy szczególnie monitorować stan hormonalny dzieci.^{8}

Podstawowym działaniem niepożądanym u dzieci jest izolowana trombocytopenia lub supresja szpiku kostnego, której nasilenie zwiększa się wraz ze stopniem zajęcia szpiku kostnego przez zmiany nowotworowe.^{9}

Blokada tarczycy

W celu ochrony tarczycy przed wychwytem promieniotwórczego jodu konieczne jest zastosowanie blokady za pomocą preparatów stabilnego jodu. Blokadę należy rozpocząć 48-24 godziny przed podaniem jobenguanu (131I) i kontynuować przez 10-15 dni, zgodnie z zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej z 2008 roku.^{10}

Dostępne opcje blokady tarczycy:^{11}

• Preparaty jodu (jodek potasu, jodan potasu lub płyn Lugola) – dawka powinna odpowiadać 100 mg jodu na dzień
• Nadchloran potasu – dawka około 400 mg/dzień

Monitorowanie i postępowanie podczas terapii

Podczas terapii jobenguanem (131I) należy przestrzegać następujących zasad:^{12}

• Nawodnienie – pacjent powinien być odpowiednio nawodniony przez co najmniej 24 godziny po podaniu radiofarmaceutyku.
• Kontrola morfologii krwi – w pierwszym tygodniu co dwa dni, następnie raz w tygodniu przez okres jednego miesiąca po podaniu leku.^{13}
• Badania scyntygraficzne – zalecane, choć nieobowiązkowe, wykonanie scyntygrafii całego ciała przez około tydzień w celu oceny biodystrybucji preparatu i ilościowej oceny jego wychwytu w zmianach nowotworowych.^{14}

Powtarzanie terapii

Można rozważać powtarzanie leczenia w odstępach 6-8 miesięcy. W literaturze opisywano przypadki podania łącznych aktywności do 29,6 GBq. Głównym czynnikiem ograniczającym jest toksyczny wpływ leku na szpik kostny.^{15}

Ryzyko przełomu nadciśnieniowego

Gromadzenie jobenguanu w ziarnistościach chromafinowych może (rzadko) wiązać się z szybkim uwalnianiem noradrenaliny, co z kolei może powodować przełom nadciśnieniowy. Chociaż ryzyko tego powikłania jest oceniane jako niezwykle małe, to jednak:^{16}

• Przed podaniem preparatu należy upewnić się, że łatwo dostępne są leki pozwalające na obniżenie ciśnienia tętniczego w trybie pilnym.^{17}
• Konieczna jest stała obserwacja pacjenta podczas podawania leku.
• U niektórych pacjentów wskazane może być stałe monitorowanie zarówno EKG, jak i ciśnienia tętniczego.^{18}

Ryzyko supresji szpiku kostnego

U pacjentów, u których podczas diagnostyki uwidoczniono gromadzenie 131I jobenguanu w szpiku kostnym, może dojść do supresji szpiku po podaniu dawki terapeutycznej.^{19}

Aspekty ochrony radiologicznej

Podanie dużej dawki promieniotwórczego jodu może prowadzić do znacznego zagrożenia dla środowiska. Niezbędne jest przedsięwzięcie odpowiednich środków ostrożności w celu uniknięcia skażeń aktywnością wydaloną przez pacjenta.^{20}

Ze względów związanych z ochroną radiologiczną po podaniu dawek terapeutycznych, zaleca się unikanie bliskiego kontaktu między matką a dzieckiem przez okres co najmniej jednego tygodnia.^{21}

Stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

Podawanie dawek terapeutycznych produktu u pacjentów ze znaczną niewydolnością nerek wymaga szczególnej ostrożności w odniesieniu do podawanej aktywności.^{22}

Ryzyko wtórnych nowotworów

Napromieniowanie pacjenta po podaniu terapeutycznej aktywności preparatu może zwiększać ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe i częstość mutacji. W każdym przypadku należy upewnić się, że ryzyko związane z promieniowaniem jest mniejsze niż ryzyko związane z samą chorobą.^{23}