Wpływ leku Losartan Krka na płodność, ciążę i laktację

Podczas konsultacji z pacjentką w wieku rozrodczym, planującą ciążę, będącą w ciąży lub karmiącą piersią, lekarz powinien przekazać szczegółowe informacje dotyczące stosowania losartanu potasowego (Losartan Krka) oraz związanych z nim zagrożeń. Poniższe wytyczne zawierają kompleksowe informacje, które należy uwzględnić podczas prowadzenia terapii u kobiet w tej grupie.¹

Stosowanie losartanu w okresie ciąży

Podstawowe zalecenia dotyczące stosowania losartanu w okresie ciąży są następujące:²

• Losartan nie jest zalecany podczas pierwszego trymestru ciąży
• Stosowanie losartanu jest bezwzględnie przeciwwskazane podczas drugiego i trzeciego trymestru ciąży

Aktualnie dostępne dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka działania teratogennego w przypadku ekspozycji na inhibitory ACE w pierwszym trymestrze ciąży nie są jednoznaczne, jednakże nie można całkowicie wykluczyć niewielkiego zwiększenia ryzyka. Należy zaznaczyć, że chociaż brakuje kontrolowanych danych epidemiologicznych odnoszących się bezpośrednio do antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA), do których należy losartan, podobne ryzyko może dotyczyć całej tej grupy leków.³

Postępowanie u pacjentek planujących ciążę

U pacjentek planujących ciążę, które są obecnie leczone losartanem, lekarz powinien rozważyć zmianę terapii na alternatywną o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania w ciąży. Kontynuacja leczenia z użyciem antagonistów receptora angiotensyny II, w tym losartanu, powinna być rozważana wyłącznie w przypadkach, gdy terapia ta jest uznawana za bezwzględnie konieczną.⁴

Postępowanie po potwierdzeniu ciąży

W przypadku potwierdzenia ciąży u pacjentki stosującej losartan, należy natychmiast przerwać jego podawanie i, jeśli jest to wskazane klinicznie, rozpocząć alternatywne leczenie hipotensyjne o potwierdzonym bezpieczeństwie stosowania w ciąży.⁵

Konsekwencje ekspozycji na losartan w trakcie ciąży

Stosowanie antagonistów receptora angiotensyny II, w tym losartanu, podczas drugiego i trzeciego trymestru ciąży wiąże się z udokumentowanym toksycznym wpływem na rozwój płodu, co obejmuje:⁶

• Pogorszenie czynności nerek – może prowadzić do uszkodzenia nerek płodu
• Małowodzie – zmniejszenie objętości płynu owodniowego, które może powodować niedorozwój płuc i inne komplikacje
• Opóźnienie kostnienia czaszki – zaburzenia rozwoju struktury kostnej

Ponadto, stosowanie losartanu w ciąży może prowadzić do następujących zaburzeń u noworodka:⁷

• Niewydolność nerek – zaburzenie funkcji nerek, które może wymagać dializ
• Niedociśnienie tętnicze – obniżenie ciśnienia krwi poniżej wartości prawidłowych
• Hiperkaliemia – podwyższone stężenie potasu we krwi, które może prowadzić do zaburzeń rytmu serca

Monitorowanie pacjentek po ekspozycji na losartan w ciąży

W przypadku wystąpienia ekspozycji na losartan od drugiego trymestru ciąży, zaleca się wykonanie odpowiednich badań kontrolnych:⁸

• Badanie ultrasonograficzne – w celu oceny:
  • rozwoju i kostnienia czaszki płodu
  • czynności nerek płodu
  • objętości płynu owodniowego
• Regularne kontrole parametrów nerkowych – u matki i po urodzeniu u dziecka

Noworodki, których matki przyjmowały losartan w czasie ciąży, muszą być poddane ścisłej obserwacji klinicznej, szczególnie ze względu na możliwość wystąpienia niedociśnienia tętniczego oraz innych powikłań wynikających z blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron.⁹

Stosowanie losartanu podczas karmienia piersią

Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania losartanu podczas laktacji, nie zaleca się jego stosowania u kobiet karmiących piersią. Lekarz powinien rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w okresie laktacji.¹⁰

Zalecane jest zastosowanie innych produktów leczniczych o lepiej określonym profilu bezpieczeństwa podczas karmienia piersią, zwłaszcza gdy karmione jest noworodek lub wcześniak, gdyż te grupy pacjentów są szczególnie wrażliwe na działanie leków.¹¹

Kluczowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce

1. Antagoniści receptora angiotensyny II, w tym losartan, mogą powodować uszkodzenia płodu i nie powinny być stosowane w ciąży, szczególnie od drugiego trymestru.
2. Pacjentka powinna natychmiast poinformować lekarza o planowanej ciąży lub podejrzeniu ciąży podczas stosowania losartanu.
3. W przypadku potwierdzenia ciąży, stosowanie losartanu należy natychmiast przerwać.
4. W przypadku ekspozycji na losartan w ciąży, konieczna będzie ścisła kontrola ultrasonograficzna oraz monitorowanie po urodzeniu dziecka.
5. Karmienie piersią nie jest zalecane podczas stosowania losartanu.
6. Dostępne są alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa, które mogą być stosowane podczas ciąży lub karmienia piersią.