Właściwości farmakodynamiczne leku Lirra 5 mg

Lewocetyryzyna, substancja czynna leku Lirra 5 mg, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego, pochodnych piperazyny (kod ATC: R06A E09). Jest to (R)-enancjomer cetyryzyny, wykazujący silne i wybiórcze działanie antagonistyczne wobec obwodowych receptorów H1, co stanowi podstawę jego efektów terapeutycznych.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania lewocetyryzyny opiera się na jej wysokim powinowactwie do receptorów histaminowych H1. Przeprowadzone badania wiązania z receptorami wykazały, że lewocetyryzyna charakteryzuje się wyjątkowo dużym powinowactwem do ludzkich receptorów H1, z wartością stałej dysocjacji Ki = 3,2 nmol/l. Co istotne, powinowactwo to jest dwukrotnie większe niż w przypadku cetyryzyny (Ki = 6,3 nmol/l). Dodatkowo, okres półtrwania procesu odłączania lewocetyryzyny od receptorów H1 wynosi 115 ± 38 minut, co przekłada się na przedłużone działanie terapeutyczne.²

Długotrwałość działania lewocetyryzyny potwierdza fakt, że po 4 godzinach od jednorazowego podania, receptor H1 pozostaje zablokowany w 90%, a nawet po 24 godzinach stopień blokady nadal utrzymuje się na poziomie 57%. Ta właściwość sprawia, że lewocetyryzyna zapewnia skuteczne działanie przeciwhistaminowe przez całą dobę przy dawkowaniu raz na dobę.³

Istotnym aspektem farmakodynamicznym lewocetyryzyny jest jej zwiększona skuteczność w porównaniu do cetyryzyny. Badania z udziałem zdrowych ochotników wykazały, że działanie dawki lewocetyryzyny równej połowie dawki cetyryzyny jest porównywalne do działania cetyryzyny, zarówno na skórę, jak i na błonę śluzową nosa, co wskazuje na wyższą efektywność cząsteczki lewocetyryzyny.⁴

Działanie farmakodynamiczne

Działanie farmakodynamiczne lewocetyryzyny oceniano w randomizowanych badaniach z grupą kontrolną, które dostarczyły przekonujących dowodów na jej skuteczność przeciwhistaminową.⁵

W badaniu porównawczym oceniającym wpływ lewocetyryzyny w dawce 5 mg, desloratadyny w dawce 5 mg oraz placebo na pohistaminowy bąbel i rumień, wykazano, że lewocetyryzyna powoduje istotne statystycznie hamowanie powstawania bąbla i rumienia. Co szczególnie istotne, działanie to było najsilniejsze w ciągu pierwszych 12 godzin i utrzymywało się przez 24 godziny (p<0,001) w porównaniu zarówno z placebo, jak i desloratadyną.⁶

Badania kliniczne prowadzone w kontrolowanych warunkach z wykorzystaniem komory prowokacyjnej wykazały, że początek działania lewocetyryzyny w dawce 5 mg w łagodzeniu objawów wywołanych ekspozycją na pyłki roślin obserwowano już po 1 godzinie od podania leku, co wskazuje na szybki początek działania terapeutycznego.⁷

Poza klasycznym działaniem przeciwhistaminowym, lewocetyryzyna wykazuje również dodatkowe działania przeciwzapalne. Badania in vitro z wykorzystaniem komór Boydena i linii komórkowych wykazały, że lewocetyryzyna hamuje wywołaną przez eotaksynę przezśródbłonkową migrację eozynofilii przez komórki skóry i płuc, co może przyczyniać się do zmniejszenia reakcji zapalnej w przebiegu chorób alergicznych.⁸

W eksperymentalnym badaniu farmakodynamicznym in vivo przeprowadzonym u 14 dorosłych pacjentów z wykorzystaniem techniki okienek skórnych, zidentyfikowano trzy główne mechanizmy przeciwzapalne lewocetyryzyny w dawce 5 mg w ciągu pierwszych 6 godzin reakcji wywołanej pyłkami, w porównaniu z placebo:⁹

• hamowanie uwalniania VCAM-1 (cząsteczki adhezyjnej komórek naczyniowych 1)
• zmianę przepuszczalności naczyń krwionośnych
• zmniejszenie napływu eozynofilów do miejsca reakcji alergicznej

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lewocetyryzyny zostały potwierdzone w licznych badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, przeprowadzonych metodą podwójnie ślepej próby u dorosłych pacjentów z różnymi postaciami alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa – zarówno sezonowego jak i całorocznego lub przewlekłego. W wielu z tych badań wykazano, że lewocetyryzyna skutecznie łagodziła objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, w tym szczególnie uciążliwe uczucie zatkanego nosa.¹⁰

Szczególnie istotne dane pochodzą z 6-miesięcznego badania klinicznego obejmującego 551 dorosłych pacjentów (w tym 276 leczonych lewocetyryzyną) z przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, u których objawy występowały przez co najmniej 4 dni w tygodniu przez minimum 4 kolejne tygodnie. Pacjenci byli uczuleni na roztocza kurzu domowego i pyłki traw. Wyniki tego badania dowiodły, że lewocetyryzyna w dawce 5 mg była klinicznie i statystycznie istotnie bardziej skuteczna niż placebo w łagodzeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, ocenianych według punktowego wskaźnika nasilenia objawów klinicznych (Total Symptom Score – TSS). Co istotne, nie obserwowano zjawiska tachyfilaksji (stopniowego zmniejszania się efektu terapeutycznego) przez cały okres badania. Dodatkowo lewocetyryzyna istotnie poprawiała jakość życia pacjentów w trakcie całego badania.¹¹

Skuteczność lewocetyryzyny wykazano również w badaniu klinicznym z grupą kontrolną placebo u pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną. W badaniu uczestniczyło 166 pacjentów, z których 85 przyjmowało placebo, a 81 otrzymywało lewocetyryzynę w dawce 5 mg raz na dobę przez 6 tygodni. Lewocetyryzyna spowodowała istotne zmniejszenie nasilenia świądu już w pierwszym tygodniu leczenia, a efekt ten utrzymywał się przez cały okres terapii. Ponadto lewocetyryzyna powodowała większą poprawę zależnej od stanu zdrowia jakości życia, ocenianej za pomocą wskaźnika jakości życia w chorobach dermatologicznych (Dermatology Life Quality Index), w porównaniu z placebo.¹²

Warto podkreślić, że badanie przewlekłej idiopatycznej pokrzywki stanowi model dla zaburzeń o charakterze pokrzywki. Ponieważ uwalnianie histaminy jest czynnikiem związanym z występowaniem pokrzywki, można oczekiwać, że lewocetyryzyna będzie skuteczna także w łagodzeniu objawów innych rodzajów pokrzywek, nie ograniczając się wyłącznie do przewlekłej pokrzywki idiopatycznej.¹³

Istotnym aspektem bezpieczeństwa lewocetyryzyny jest brak wpływu na parametry elektrokardiograficzne. W zapisach EKG nie wykazano znaczącego wpływu lewocetyryzyny na odstęp QT, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa kardiologicznego tego leku.¹⁴

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność lewocetyryzyny w postaci tabletek u dzieci została oceniona w dwóch kontrolowanych placebo badaniach klinicznych z udziałem pacjentów w wieku od 6 do 12 lat cierpiących na sezonowe lub całoroczne alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa. W obu tych badaniach lewocetyryzyna wykazała znaczącą skuteczność w łagodzeniu objawów choroby oraz poprawiała jakość życia zależną od stanu zdrowia.¹⁵

Bezpieczeństwo kliniczne lewocetyryzyny u dzieci poniżej 6 lat zostało potwierdzone w kilku krótko- i długookresowych badaniach klinicznych:¹⁶

• Badanie z udziałem 29 dzieci w wieku od 2 do 6 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, które otrzymywały lewocetyryzynę w dawce 1,25 mg dwa razy na dobę przez 4 tygodnie¹⁷
• Badanie kliniczne obejmujące 114 dzieci w wieku od 1 roku do 5 lat cierpiących na alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywkę idiopatyczną, które były leczone lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg podawaną dwa razy na dobę przez 2 tygodnie¹⁸
• Badanie kliniczne z udziałem 45 dzieci w wieku od 6 do 11 miesięcy z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, w którym zastosowano lewocetyryzynę w dawce 1,25 mg podawaną raz na dobę przez 2 tygodnie¹⁹
• Długookresowe (18-miesięczne) badanie kliniczne z udziałem 255 pacjentów z chorobą atopową leczonych lewocetyryzyną, w wieku od 12 do 24 miesięcy w momencie włączenia do badania²⁰

Profil bezpieczeństwa lewocetyryzyny u dzieci w młodszym wieku odpowiadał profilowi obserwowanemu w badaniach krótkookresowych z udziałem dzieci w wieku od 1 do 5 lat, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku również w tej grupie wiekowej.²¹