Właściwości farmakokinetyczne
Lirra 5 mg

Lewocetyryzyna charakteryzuje się liniową farmakokinetyką z szybkim i znacznym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 270 ng/ml po pojedynczej dawce 5 mg u dorosłych, z Tmax wynoszącym 0,9 godziny. Stan stacjonarny osiągany jest po 2 dniach stosowania. Lek wiąże się w 90% z białkami osocza, ma ograniczoną objętość dystrybucji (0,4 l/kg) oraz minimalny metabolizm (<14% dawki), co ogranicza potencjał interakcji lekowych. Okres półtrwania u dorosłych wynosi średnio 7,9 ± 1,9 godziny, a całkowity klirens to 0,63 ml/min/kg. Lewocetyryzyna jest eliminowana głównie przez nerki (85,4% dawki w moczu) zarówno przez filtrację kłębuszkową, jak i aktywne wydzielanie kanalikowe, co wymaga dostosowania dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek, zwłaszcza w schyłkowej fazie, gdzie klirens leku zmniejsza się o około 80%.

Charakterystyka farmakokinetyki lewocetyryzyny

Farmakokinetyka lewocetyryzyny charakteryzuje się przebiegiem liniowym, niezależnością od dawki i czasu oraz wykazuje małą zmienność osobniczą. Profil farmakokinetyczny samego enancjomeru jest identyczny jak w przypadku podania cetyryzyny, przy czym podczas procesów wchłaniania i eliminacji nie dochodzi do odwrócenia chiralności.1

Wchłanianie

Po podaniu doustnym lewocetyryzyna wchłania się szybko i w znacznym stopniu. Maksymalne stężenie w osoczu u dorosłych pacjentów występuje po około 0,9 godziny od przyjęcia leku. Stan stacjonarny osiągany jest po dwóch dniach regularnego stosowania. Stężenia maksymalne wynoszą zazwyczaj 270 ng/ml po jednorazowym podaniu dawki 5 mg oraz 308 ng/ml po wielokrotnym podaniu tej samej dawki. Warto zaznaczyć, że stopień wchłaniania leku nie zależy od przyjmowanej dawki ani od spożywanego pokarmu, aczkolwiek pokarm może zmniejszyć maksymalne stężenie leku w osoczu oraz opóźnić jego wystąpienie.2

Dystrybucja

Dane dotyczące tkankowej dystrybucji lewocetyryzyny u ludzi oraz jej przenikania przez barierę krew-mózg nie są dostępne. Badania na modelach zwierzęcych (szczury i psy) wykazały, że największe stężenia leku występują w wątrobie i nerkach, natomiast najniższe stężenia obserwowano w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. U ludzi lewocetyryzyna w znacznym stopniu (90%) wiąże się z białkami osocza. Dystrybucja leku jest ograniczona, czego dowodzi niewielka objętość dystrybucji wynosząca 0,4 l/kg.3

Metabolizm

Lewocetyryzyna charakteryzuje się ograniczonym metabolizmem u ludzi – jedynie mniej niż 14% podanej dawki podlega biotransformacji. Z tego powodu różnice wynikające z polimorfizmu genetycznego lub jednoczesnego stosowania inhibitorów enzymatycznych nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Główne szlaki metaboliczne obejmują:

Reakcje dealkilacji przebiegają głównie przy udziale izoenzymu CYP 3A4, natomiast utlenianie pierścienia aromatycznego zachodzi z udziałem wielu, częściowo niezidentyfikowanych izoform cytochromu P450. Lewocetyryzyna w stężeniach znacznie przekraczających stężenia maksymalne występujące po zastosowaniu klinicznej dawki 5 mg nie wpływa na aktywność izoenzymów CYP 1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4.4

Ze względu na ograniczony zakres metabolizmu oraz brak zdolności do hamowania aktywności enzymów metabolizujących, interakcje lewocetyryzyny z innymi substancjami leczniczymi są mało prawdopodobne.5

Wydalanie

Okres półtrwania lewocetyryzyny w osoczu u osób dorosłych wynosi średnio 7,9 ± 1,9 godziny. U małych dzieci obserwuje się krótszy okres półtrwania. Średni pozorny całkowity klirens u dorosłych to 0,63 ml/min/kg. Lewocetyryzyna i jej metabolity są wydalane głównie z moczem (85,4% podanej dawki), natomiast z kałem eliminowane jest jedynie 12,9% dawki. Lek jest wydalany zarówno poprzez przesączanie kłębuszkowe, jak i w mechanizmie aktywnego wydzielania kanalikowego.6

Farmakokinetyka w wybranych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

Pozorny klirens lewocetyryzyny wykazuje zależność od klirensu kreatyniny. W związku z tym u pacjentów z umiarkowaną i ciężką niewydolnością nerek zaleca się dostosowanie odstępów między kolejnymi dawkami leku. U osób ze schyłkową niewydolnością nerek z bezmoczem całkowity klirens lewocetyryzyny ulega znacznemu zmniejszeniu – o około 80% w porównaniu do osób z prawidłową funkcją nerek. Podczas standardowego czterogodzinnego zabiegu hemodializy usuwane jest mniej niż 10% podanej dawki lewocetyryzyny.<sup data-drug="Lirra" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Pozorny klirens lewocetyryzyny zależy od klirensu kreatyniny. Dlatego u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek zaleca się dostosowanie odstępów pomiędzy kolejnymi dawkami lewocetyryzyny. U osób ze schyłkową niewydolnością nerek z bezmoczem całkowity klirens leku jest zmniejszony o około 80% w porównaniu do klirensu u osób zdrowych. Ilość lewocetyryzyny usunięta w czasie standardowego czterogodzinnego zabiegu hemodializy wynosiła 7

Dzieci i młodzież

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u dzieci w wieku 6-11 lat, o masie ciała 20-40 kg, którym podawano doustnie pojedynczą dawkę 5 mg lewocetyryzyny, wykazały, że zarówno wartości Cmax, jak i AUC były około dwukrotnie większe niż u zdrowych dorosłych ochotników. Średnie stężenie maksymalne wynosiło 450 ng/ml i osiągane było średnio po 1,2 godziny od podania. Klirens całkowity znormalizowany względem masy ciała był o 30% większy, a okres półtrwania eliminacji o 24% krótszy u dzieci w porównaniu do osób dorosłych.8

Nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych u dzieci poniżej 6. roku życia. Dostępne są natomiast wyniki retrospektywnej analizy farmakokinetycznej przeprowadzonej w populacji 323 pacjentów (181 dzieci w wieku 1-5 lat, 18 dzieci w wieku 6-11 lat oraz 124 dorosłych w wieku 18-55 lat), którzy otrzymywali lewocetyryzynę w dawkach pojedynczych lub wielokrotnych od 1,25 mg do 30 mg. Analiza wykazała, że stężenia osoczowe po podaniu dawki 1,25 mg raz na dobę dzieciom w wieku od 6 miesięcy do 5 lat są porównywalne do stężeń uzyskiwanych u osób dorosłych przyjmujących 5 mg leku raz na dobę.9

Pacjenci w podeszłym wieku

Dane dotyczące farmakokinetyki lewocetyryzyny u pacjentów w podeszłym wieku są ograniczone. Po doustnym podawaniu leku w dawce 30 mg raz na dobę przez 6 dni 9 pacjentom w wieku 65-74 lat stwierdzono, że całkowity klirens był o 33% mniejszy w porównaniu do młodszych dorosłych. Rozmieszczenie racematu cetyryzyny było bardziej zależne od funkcji nerek niż od wieku, co można również odnieść do lewocetyryzyny, ponieważ oba związki są wydalane głównie przez nerki. U pacjentów w podeszłym wieku dawkę lewocetyryzyny należy dostosowywać w zależności od czynności nerek.10

Płeć

Wpływ płci na farmakokinetykę lewocetyryzyny badano u 77 pacjentów (40 mężczyzn i 37 kobiet). Zaobserwowano nieznacznie krótszy okres półtrwania u kobiet (7,08 ± 1,72 godziny) niż u mężczyzn (8,62 ± 1,84 godziny). Klirens po podaniu doustnym, dostosowany do masy ciała, był porównywalny u kobiet (0,67 ± 0,16 ml/min/kg) i mężczyzn (0,59 ± 0,12 ml/min/kg). U obu płci z prawidłową funkcją nerek stosuje się takie same dawki dobowe i zachowuje identyczne odstępy między dawkami.11

Rasa

Nie prowadzono badań oceniających wpływ rasy na działanie lewocetyryzyny. Biorąc pod uwagę fakt, że lek jest eliminowany głównie przez nerki, a międzyrasowe różnice w klirensie kreatyniny nie są istotne klinicznie, nie należy oczekiwać znaczących różnic w parametrach farmakokinetycznych lewocetyryzyny zależnych od rasy. W przypadku cetyryzyny (racematu) nie odnotowano różnic kinetycznych związanych z rasą.12

Zaburzenia czynności wątroby

Nie prowadzono badań farmakokinetyki lewocetyryzyny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów z przewlekłymi chorobami wątroby (wątrobowokomórkowymi, cholestatycznymi lub z żółciową marskością wątroby), którym podawano pojedyncze dawki 10 lub 20 mg cetyryzyny (racematu), zaobserwowano wydłużenie okresu półtrwania o 50% przy jednoczesnym zmniejszeniu klirensu o 40% w porównaniu do osób z prawidłową funkcją wątroby.13

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Wpływ lewocetyryzyny na reakcje skórne wywołane przez histaminę nie wykazuje korelacji ze stężeniem leku w osoczu.14

Podsumowanie właściwości farmakokinetycznych

Parametr farmakokinetyczny Wartość/charakterystyka
Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) 0,9 h u dorosłych
Stężenie maksymalne (Cmax) 270 ng/ml (dawka pojedyncza 5 mg)
308 ng/ml (dawki wielokrotne 5 mg)
Cmax u dzieci 6-11 lat (5 mg) 450 ng/ml
Czas do osiągnięcia stanu stacjonarnego 2 dni
Wiązanie z białkami osocza 90%
Objętość dystrybucji 0,4 l/kg
Metabolizm <14% dawki
Okres półtrwania (t½) 7,9 ± 1,9 h u dorosłych
Krótszy u dzieci (o 24% niż u dorosłych)
Całkowity klirens 0,63 ml/min/kg u dorosłych
Droga eliminacji Mocz (85,4% dawki)
Kał (12,9% dawki)
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl