Działania niepożądane leku Lenalidomide Teva

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu został szczegółowo scharakteryzowany w oparciu o dane kliniczne pochodzące z licznych badań z udziałem pacjentów z różnymi wskazaniami. Lek ten, dostępny w postaci kapsułek twardych w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 25 mg, wykazuje charakterystyczny zestaw działań niepożądanych, które personel medyczny powinien uwzględnić podczas planowania terapii.¹

Profil bezpieczeństwa w różnych wskazaniach

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu różni się w zależności od wskazania i schematu leczenia. Poniżej omówiono najważniejsze aspekty bezpieczeństwa w poszczególnych grupach pacjentów leczonych lenalidomidem.²

Nowo rozpoznany szpiczak mnogi – pacjenci po ASCT

U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim po autologicznym przeszczepie komórek macierzystych (ASCT), otrzymujących lenalidomid w leczeniu podtrzymującym, zaobserwowano zwiększoną częstość występowania określonych działań niepożądanych w porównaniu z placebo. W badaniu CALGB 100104 do najczęstszych działań niepożądanych należały: neutropenia (79,0%), trombocytopenia (72,3%), biegunka (54,5%), wysypka (31,7%), zakażenia górnych dróg oddechowych (26,8%), zmęczenie (22,8%), leukopenia (22,8%) i niedokrwistość (21,0%).³

W badaniu IFM 2005-02 najczęściej obserwowano: neutropenię (60,8%), zapalenie oskrzeli (47,4%), biegunkę (38,9%), zapalenie jamy nosowo-gardłowej (34,8%), skurcze mięśni (33,4%), leukopenię (31,7%), astenię (29,7%), kaszel (27,3%), trombocytopenię (23,5%), zapalenie żołądka i jelit (22,5%) oraz gorączkę (20,5%).⁴

Nowo rozpoznany szpiczak mnogi – schematy skojarzone

W schemacie zawierającym lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu zaobserwowano częstsze występowanie: zmęczenia (73,7%), neuropatii obwodowej (71,8%), trombocytopenii (57,6%), zaparcia (56,1%) i hipokalcemii (50,0%) w porównaniu do schematu lenalidomid z deksametazonem.⁵

W grupach pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z niskimi dawkami deksametazonu, do najczęstszych działań niepożądanych należały: biegunka (45,5%), zmęczenie (32,8%), ból pleców (32,0%), astenia (28,2%), zaburzenia snu (27,6%), wysypka (24,3%), osłabione łaknienie (23,1%), kaszel (22,7%), gorączka (21,4%) oraz skurcze mięśni (20,5%).⁶

Szpiczak mnogi – pacjenci wcześniej leczeni

W badaniach klinicznych u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, którzy otrzymywali wcześniej co najmniej jeden schemat leczenia, najczęstszymi działaniami niepożądanymi podczas stosowania lenalidomidu w skojarzeniu z deksametazonem były: zmęczenie (43,9%), neutropenia (42,2%), zaparcie (40,5%), biegunka (38,5%), kurcze mięśni (33,4%), niedokrwistość (31,4%), trombocytopenia (21,5%) i wysypka (21,2%).⁷

Zespoły mielodysplastyczne

W badaniach dotyczących zespołów mielodysplastycznych, najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi związanymi z lenalidomidem były: neutropenia (76,8%), trombocytopenia (46,4%), biegunka (34,8%), zaparcia (19,6%), nudności (19,6%), świąd (25,4%), wysypka (18,1%), zmęczenie (18,1%) oraz skurcze mięśni (16,7%).⁸

Chłoniak z komórek płaszcza

U pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza leczonych lenalidomidem najczęściej obserwowano: neutropenię (50,9%), niedokrwistość (28,7%), biegunkę (22,8%), zmęczenie (21,0%), zaparcie (17,4%), gorączkę (16,8%) oraz wysypkę (w tym alergiczne zapalenie skóry) (16,2%).⁹

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z dużym rozmiarem guza, gdyż występuje u nich zwiększone ryzyko wczesnego zgonu. W badaniu MCL-002 odnotowano 16/81 (20%) wczesnych zgonów (w ciągu 20 tygodni) w grupie otrzymującej lenalidomid i 2/28 (7%) w grupie kontrolnej.¹⁰

Chłoniak grudkowy

W badaniu NHL-007 dotyczącym pacjentów z uprzednio leczonym chłoniakiem grudkowym, do działań niepożądanych występujących częściej w grupie otrzymującej lenalidomid w skojarzeniu z rytuksymabem w porównaniu do grupy placebo/rytuksymab należały: neutropenia (58,2%), biegunka (30,8%), leukopenia (28,8%), zaparcie (21,9%), kaszel (21,9%) i zmęczenie (21,9%).¹¹

Najpoważniejsze działania niepożądane

Do najpoważniejszych działań niepożądanych obserwowanych podczas leczenia lenalidomidem należą:¹²

• Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) – ryzyko to występuje szczególnie u pacjentów ze szpiczakiem mnogim
• Neutropenia 4. stopnia – ciężkie zmniejszenie liczby neutrofili we krwi obwodowej
• Gorączka neutropeniczna – stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowej interwencji
• Zapalenie płuc – w badaniu IFM 2005-02 występowało u 10,6% pacjentów
• Zakażenie płuc – w badaniu CALGB 100104 występowało u 9,4% pacjentów
• Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) – występowała u 6,3% pacjentów leczonych lenalidomidem z małymi dawkami deksametazonu

W badaniach u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza ciężkimi działaniami niepożądanymi, które obserwowano częściej w grupie otrzymującej lenalidomid niż w grupie kontrolnej, były:¹³

• Neutropenia (3,6%)
• Zatorowość płucna (3,6%)
• Biegunka (3,6%)

W badaniu NHL-007 dotyczącym chłoniaka grudkowego, ciężkimi działaniami niepożądanymi były głównie:¹⁴

• Gorączka neutropeniczna (2,7%)
• Zatorowość płucna (2,7%)
• Zapalenie płuc (2,7%)

Zestawienie działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania lenalidomidu zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi kategoriami: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Lenalidomide Teva" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane obserwowane u pacjentów leczonych lenalidomidem zostały wymienione poniżej według klasyfikacji układów i narządów i częstości występowania. W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, działania niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającą się ciężkością. Częstości zdefiniowano następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (15

Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Ryzyko hematologiczne

Leczenie lenalidomidem wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia neutropenii i trombocytopenii, które należą do najczęstszych działań niepożądanych we wszystkich wskazaniach. Częstość występowania neutropenii wynosi od 42,2% do 79,0%, w zależności od wskazania i schematu leczenia. Trombocytopenia występuje u 21,5% do 72,3% pacjentów.¹⁶

Regularne monitorowanie morfologii krwi jest konieczne, a w przypadku wystąpienia neutropenii może być wymagana modyfikacja dawki lub przerwanie leczenia. W przypadku neutropenii 4. stopnia, która występuje u znaczącego odsetka pacjentów, konieczna może być natychmiastowa interwencja medyczna.¹⁷

Ryzyko zakrzepowo-zatorowe

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna) jest istotnym zagrożeniem podczas terapii lenalidomidem. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u pacjentów ze szpiczakiem mnogim otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem. W niektórych badaniach zatorowość płucna występowała u 2,7-3,6% pacjentów leczonych lenalidomidem.¹⁸

Ryzyko infekcji

Stosowanie lenalidomidu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażeń, w tym ciężkich zakażeń takich jak zapalenie płuc czy zakażenie płuc. W badaniu IFM 2005-02 zapalenie płuc obserwowano u 10,6% pacjentów, a w badaniu CALGB 100104 zakażenie płuc wystąpiło u 9,4% pacjentów leczonych lenalidomidem.¹⁹

Szczególne grupy ryzyka

Pacjenci z dużym rozmiarem guza w chłoniaku z komórek płaszcza stanowią grupę podwyższonego ryzyka wczesnego zgonu. W badaniu MCL-002 odnotowano 20% wczesnych zgonów w grupie leczonej lenalidomidem w porównaniu do 7% w grupie kontrolnej. W ciągu 52 tygodni wartości te wynosiły odpowiednio 39,5% oraz 21%.²⁰

Duży rozmiar guza definiowano jako przynajmniej jedną zmianę o średnicy ≥5 cm lub 3 zmiany o średnicy ≥3 cm. W pierwszym cyklu leczenia przerwano terapię u 14% pacjentów z dużym rozmiarem guza w grupie otrzymującej lenalidomid, głównie z powodu działań niepożądanych (64%).²¹