Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Leflunomid Egis 10 mg

Wpływ leflunomidu na płodność, ciążę i laktację

Leflunomid jest lekiem przeciwreumatycznym, którego aktywny metabolit A771726 może mieć istotny wpływ na rozrodczość. Lekarz musi przekazać pacjentkom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią szczegółowe informacje dotyczące stosowania preparatu Leflunomid Egis w kontekście płodności, ciąży i laktacji.¹

Przeciwwskazania w ciąży

Należy jednoznacznie poinformować pacjentkę, że Leflunomid Egis jest bezwzględnie przeciwwskazany do stosowania w ciąży. Przypuszcza się, że aktywny metabolit leku (A771726) może powodować ciężkie wady wrodzone u płodu.²

Wymagania dotyczące antykoncepcji

Kobiety w wieku rozrodczym muszą zostać poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia leflunomidem oraz przez 2 lata po jego zakończeniu. Alternatywnie, jeśli pacjentka przejdzie procedurę wymywania leku, antykoncepcja jest wymagana do 11 dni po zakończeniu leczenia.³

Postępowanie w przypadku podejrzenia ciąży

Lekarz powinien wyraźnie pouczyć pacjentkę, że w przypadku opóźnienia miesiączki lub jakichkolwiek innych przesłanek wskazujących na ciążę, powinna ona niezwłocznie zgłosić się do lekarza i przeprowadzić test ciążowy. W przypadku potwierdzenia ciąży, lekarz musi przeprowadzić z pacjentką szczegółową rozmowę dotyczącą potencjalnych zagrożeń dla ciąży.⁴

Istnieje możliwość zmniejszenia ryzyka dla płodu poprzez szybkie wdrożenie procedury eliminacji leku, bezpośrednio po stwierdzeniu opóźnienia miesiączki, co może przyczynić się do szybkiego zmniejszenia stężenia aktywnego metabolitu we krwi.⁵

Dane dotyczące bezpieczeństwa w nieplanowanej ciąży

Warto przekazać pacjentce informację, że istnieją dane z małego badania prospektywnego obejmującego 64 kobiety, które nieumyślnie zaszły w ciążę podczas stosowania leflunomidu (przez okres nie dłuższy niż 3 tygodnie po zapłodnieniu) i zostały poddane procedurze wymywania. W badaniu tym nie zaobserwowano znaczących różnic (p=0,13) w całkowitym wskaźniku poważnych zaburzeń strukturalnych płodu (5,4%) w porównaniu do grup kontrolnych – 4,2% w grupie ciężarnych chorych kobiet (n=108) i 4,2% w grupie ciężarnych zdrowych kobiet (n=78).⁶

Procedury dla kobiet planujących ciążę

Kobietom leczonym leflunomidem, które planują ciążę, lekarz powinien przedstawić możliwe metody postępowania, które zapewnią brak narażenia płodu na toksyczne działanie metabolitu A771726. Celem jest osiągnięcie stężenia metabolitu w osoczu mniejszego niż 0,02 mg/l.⁷

Procedury eliminacji leflunomidu przed ciążą

Okres oczekiwania

Pierwszą możliwością jest zastosowanie okresu oczekiwania. Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że zmniejszenie stężenia metabolitu A771726 w osoczu do wartości poniżej 0,02 mg/l następuje po długim czasie – zazwyczaj dopiero po około 2 latach od zakończenia leczenia leflunomidem.⁸

Po dwuletnim okresie oczekiwania należy przeprowadzić pierwszy pomiar stężenia A771726 w osoczu, a następnie wykonać kolejny pomiar po co najmniej 14 dniach. Jeżeli wyniki obu pomiarów są mniejsze niż 0,02 mg/l, można uznać, że nie ma zagrożenia teratogennym działaniem produktu leczniczego i można planować ciążę.⁹

W celu uzyskania szczegółowych informacji dotyczących wykonywania pomiarów stężenia metabolitu, lekarz może skontaktować się z podmiotem odpowiedzialnym posiadającym pozwolenie na dopuszczenie do obrotu lub jego miejscowym przedstawicielem.¹⁰

Procedura wymywania

Druga możliwość to zastosowanie procedury wymywania, którą lekarz powinien szczegółowo przedstawić pacjentce. Po zaprzestaniu leczenia leflunomidem procedura wymywania obejmuje:¹¹

• podawanie cholestyraminy w dawce 8 g trzy razy na dobę przez 11 dni, lub
• alternatywnie – podawanie 50 g sproszkowanego węgla aktywnego cztery razy na dobę przez 11 dni.

Po zastosowaniu procedury wymywania konieczne jest przeprowadzenie dwóch pomiarów stężenia aktywnego metabolitu w osoczu w odstępie 14 dni. Dodatkowo zaleca się zastosowanie okresu karencji wynoszącego półtora miesiąca od momentu pierwszego pomiaru, w którym stężenie metabolitu w osoczu wynosiło nie więcej niż 0,02 mg/l. Dopiero po tym czasie można planować zajście w ciążę.¹²

Informacje dla kobiet w wieku rozrodczym

Lekarz powinien poinformować wszystkie kobiety w wieku rozrodczym o konieczności zachowania 2-letniego okresu od zakończenia leczenia leflunomidem do planowanego zajścia w ciążę. W tym czasie pacjentka musi stosować skuteczną antykoncepcję. Jeżeli 2-letni okres oczekiwania jest dla pacjentki zbyt długi, lekarz powinien zaproponować procedurę przyspieszającą osiągnięcie bezpiecznego stężenia produktu leczniczego w osoczu.¹³

Interakcje z antykoncepcją hormonalną

Szczególnie istotne jest, aby lekarz poinformował pacjentkę, że zarówno cholestyramina, jak i sproszkowany węgiel aktywny mogą wpływać na wchłanianie estrogenów oraz progestagenów, przez co stosowanie hormonalnej antykoncepcji w okresie procedury wymywania może być nieskuteczne. Z tego względu zaleca się stosowanie w tym czasie alternatywnych metod antykoncepcji.¹⁴

Przeciwwskazania podczas karmienia piersią

Lekarz musi jednoznacznie poinformować pacjentkę, że leflunomid jest przeciwwskazany podczas karmienia piersią. Doświadczenia na zwierzętach wykazały, że leflunomid i jego metabolity przenikają do mleka matki. Z tego powodu kobiety karmiące piersią nie mogą stosować leflunomidu.¹⁵

Wpływ na płodność

Lekarz powinien przekazać pacjentom informację dotyczącą potencjalnego wpływu leflunomidu na płodność. Wyniki badań na zwierzętach nie wykazały wpływu na płodność samców i samic, jednakże obserwowano niekorzystny wpływ na męskie organy rozrodcze w badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym. Informacja ta może być istotna dla pacjentów planujących potomstwo w przyszłości.¹⁶

Tabela procedur eliminacji leflunomidu