Działania niepożądane
Gabacol 400 mg
Gabapentyna (Gabacol) w dawkach 100 mg, 300 mg i 400 mg, stosowana w terapii padaczki oraz bólu neuropatycznego, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Najczęstsze objawy obejmują senność, zawroty głowy, ataksję, zmęczenie, gorączkę oraz infekcje wirusowe (≥10% pacjentów). Często obserwuje się również zaburzenia psychiczne (wrogość, splątanie, depresja), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), a także reakcje skórne (wysypka, świąd). Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie trzustki, rabdomioliza czy ostra niewydolność nerek. U pacjentów z niewydolnością nerek poddawanych hemodializie odnotowano miopatię z podwyższonym poziomem kinazy kreatynowej. W populacji pediatrycznej dodatkowo obserwowano infekcje dróg oddechowych, drgawki oraz zaburzenia zachowania, takie jak agresja i hiperkinezy.
Działania niepożądane leku Gabacol
Gabacol (gabapentyna) w dawkach 100 mg, 300 mg i 400 mg w postaci kapsułek twardych może wywoływać szereg działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane zarówno w trakcie badań klinicznych, jak i po wprowadzeniu produktu do obrotu. Poniższa analiza przedstawia szczegółowy przegląd działań niepożądanych obserwowanych u pacjentów z padaczką (gdzie gabapentyna była stosowana jako lek wspomagający lub w monoterapii) oraz u pacjentów z bólem neuropatycznym.1
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane klasyfikowane są według częstotliwości występowania:<sup data-drug="Gabacol" data-section="Działania niepożądane" title="bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (2
- Bardzo często – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często – występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często – występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko – występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
W przypadku działań niepożądanych obserwowanych z różną częstością w badaniach klinicznych, w klasyfikacji uwzględniono najwyższą zaobserwowaną częstość występowania.3
Objawy odstawienne po przerwaniu leczenia
Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania leku Gabacol jest możliwość wystąpienia objawów odstawiennych po przerwaniu terapii. Objawy te mogą wystąpić zarówno po krótko-, jak i długotrwałym leczeniu, najczęściej w ciągu 48 godzin od odstawienia leku.4
Do najczęściej zgłaszanych objawów odstawiennych należą:5
- Niepokój
- Bezsenność
- Nudności
- Bóle
- Pocenie się
- Drżenie
- Ból głowy
- Depresja
- Nieprawidłowe samopoczucie
- Zawroty głowy
- Złe samopoczucie
Wystąpienie objawów odstawiennych po odstawieniu gabapentyny może wskazywać na uzależnienie.6 Jest to istotna informacja, która powinna być przekazana pacjentowi na początku leczenia. W przypadku konieczności odstawienia leku, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przez okres co najmniej 1 tygodnia, niezależnie od wskazania.7
Specjalne populacje pacjentów
U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie odnotowano przypadki miopatii ze zwiększeniem poziomu kinazy kreatynowej.8
W populacji pediatrycznej dodatkowo obserwowano specyficzne działania niepożądane, takie jak zakażenia dróg oddechowych, zapalenie ucha środkowego, drgawki i zapalenie oskrzeli.9 U dzieci często występowały również agresywne zachowania i hiperkinezy.10
Szczegółowe działania niepożądane według układów
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Bardzo często | Zakażenie wirusowe | Infekcje o etiologii wirusowej występujące u więcej niż 10% pacjentów |
| Często | Zapalenie płuc, zakażenie układu oddechowego, zakażenie dróg moczowych, zakażenie, zapalenie ucha środkowego | Różnorodne infekcje bakteryjne i wirusowe, zwłaszcza dotyczące dróg oddechowych i moczowych | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Często | Leukopenia | Zmniejszenie liczby białych krwinek |
| Częstość nieznana | Małopłytkowość | Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonej tendencji do krwawień | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Reakcje alergiczne (np. pokrzywka) | Reakcje nadwrażliwości z objawami skórnymi w postaci pokrzywki |
| Częstość nieznana | Zespół nadwrażliwości, reakcja anafilaktyczna | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Jadłowstręt, wzmożone łaknienie | Zaburzenia apetytu, zarówno jego zmniejszenie jak i zwiększenie |
| Niezbyt często | Hiperglikemia | Podwyższony poziom cukru we krwi, najczęściej u pacjentów z cukrzycą | |
| Rzadko | Hipoglikemia | Obniżony poziom cukru we krwi, najczęściej u pacjentów z cukrzycą | |
| Częstość nieznana | Hiponatremia | Obniżone stężenie sodu we krwi | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Wrogość, splątanie i labilność emocjonalna, depresja, lęk, nerwowość, zaburzenia myślenia | Różnorodne zaburzenia nastroju i funkcji poznawczych |
| Niezbyt często | Pobudzenie | Stan wzmożonej aktywności psychoruchowej | |
| Częstość nieznana | Omamy, myśli samobójcze, uzależnienie od leku | Poważne zaburzenia psychiczne i ryzyko uzależnienia | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Senność, zawroty głowy, ataksja | Najczęstsze działania niepożądane, zwłaszcza na początku terapii |
| Często | Drgawki, hiperkinezy, dyzartria, niepamięć, drżenie, bezsenność, ból głowy, zaburzenia czucia (parestezje, niedoczulica), zaburzenia koordynacji, oczopląs, wzmożone, osłabione lub zniesione odruchy | Szeroka gama objawów neurologicznych wpływających na funkcje motoryczne i czuciowe | |
| Niezbyt często | Zmniejszona ruchliwość, zaburzenia psychiczne | Ograniczenie aktywności ruchowej i funkcji poznawczych | |
| Rzadko | Utrata przytomności | Epizody pełnej utraty świadomości | |
| Częstość nieznana | Inne zaburzenia ruchowe (choreoatetoza, dyskinezy, dystonia) | Nieprawidłowe, niezamierzone ruchy różnego typu | |
| Zaburzenia oka | Często | Zaburzenia widzenia, takie jak niedowidzenie, podwójne widzenie | Problemy z ostrością widzenia i prawidłowym obrazem |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Często | Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego | Vertigo – uczucie wirowania otoczenia |
| Częstość nieznana | Szum uszny | Odczuwanie dźwięków (szumów, dzwonienia) przy braku zewnętrznego źródła | |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Kołatanie serca | Subiektywne odczuwanie bicia serca |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Nadciśnienie tętnicze, rozszerzenie naczyń | Zaburzenia kontroli ciśnienia krwi i napięcia naczyń |
| Zaburzenia układu oddechowego | Często | Duszność, zapalenie oskrzeli, zapalenie gardła, kaszel, zapalenie błony śluzowej nosa | Różne objawy ze strony układu oddechowego |
| Rzadko | Depresja oddechowa | Zmniejszenie częstości i głębokości oddechów | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Wymioty, nudności, zaburzenia dotyczące zębów, zapalenie dziąseł, biegunka, ból brzucha, niestrawność, zaparcia, suchość błony śluzowej jamy ustnej lub gardła, wzdęcia | Różnorodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego |
| Niezbyt często | Dysfagia | Trudności w przełykaniu | |
| Częstość nieznana | Zapalenie trzustki | Poważne powikłanie, które może być zagrażające życiu | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Częstość nieznana | Zapalenie wątroby, żółtaczka | Stany zapalne wątroby mogące prowadzić do upośledzenia jej funkcji |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Obrzęk twarzy, plamica, wysypka, świąd, trądzik | Różnorodne objawy skórne, w tym siniak spowodowane urazami fizycznymi |
| Częstość nieznana | Zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna rozpływna martwica naskórka, obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, łysienie, osutka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi | Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne, w tym zespoły Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka (TEN) | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Często | Bóle stawów, bóle mięśni, bóle pleców, drganie mięśni | Dolegliwości ze strony układu ruchu |
| Częstość nieznana | Rabdomioliza, drgawki kloniczne mięśni | Rozpad włókien mięśniowych i niekontrolowane skurcze mięśni | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Częstość nieznana | Ostra niewydolność nerek, nietrzymanie moczu | Nagłe pogorszenie funkcji nerek i problemy z kontrolą oddawania moczu |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Impotencja | Zaburzenia erekcji |
| Częstość nieznana | Hipertrofia piersi, ginekomastia, zaburzenia czynności seksualnych | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn i inne zaburzenia seksualne | |
| Zaburzenia ogólne | Bardzo często | Uczucie zmęczenia, gorączka | Ogólne osłabienie organizmu |
| Często | Obrzęki obwodowe, zaburzenia chodu, osłabienie, ból, złe samopoczucie, zespół grypowy | Różnorodne objawy ogólnoustrojowe | |
| Niezbyt często | Obrzęki uogólnione | Rozlane gromadzenie się płynu w tkankach | |
| Częstość nieznana | Objawy abstynencyjne, bóle w klatce piersiowej, nagłe zgony z niewyjaśnionych przyczyn | Poważne powikłania, w tym przypadki nagłych zgonów bez ustalonego związku przyczynowo-skutkowego z gabapentiną | |
| Badania diagnostyczne | Często | Leukopenia, zwiększenie masy ciała | Zmniejszenie liczby białych krwinek i przyrost masy ciała |
| Niezbyt często | Zwiększone wartości testów czynnościowych wątroby (SGOT/AST, SGPT/ALT) oraz bilirubiny | Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych wskazujące na upośledzenie funkcji wątroby | |
| Częstość nieznana | Zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej we krwi | Marker uszkodzenia mięśni | |
| Urazy, zatrucia i powikłania | Często | Przypadkowe urazy, złamania, otarcia naskórka | Skutki urazów mechanicznych |
| Niezbyt często | Upadki | Zwiększone ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych |
Potencjalne poważne powikłania
Podczas stosowania gabapentyny odnotowano przypadki ostrego zapalenia trzustki, aczkolwiek związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy lekiem a tym powikłaniem pozostaje niejasny.11
Opisywano również nagłe zgony z niewyjaśnionych przyczyn, w których nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stosowaniem gabapentyny a zgonem.12
Do szczególnie niebezpiecznych powikłań skórnych należą: zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna rozpływna martwica naskórka oraz osutka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), które mogą zagrażać życiu pacjenta.13
Monitorowanie bezpieczeństwa
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu.14
Pracownicy służby zdrowia powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania