Działania niepożądane
Foradil 12 mcg

Działania niepożądane leku Foradil

Formoterol, substancja czynna produktu leczniczego Foradil (12 mikrogramów, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych), jako długo działający agonista receptorów β2-adrenergicznych, może powodować szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę bezpieczeństwa stosowania tego leku w różnych grupach pacjentów, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń związanych z zaostrzeniami astmy oraz innych istotnych działań niepożądanych.¹

Ciężkie zaostrzenia astmy

Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wystąpienia ciężkich zaostrzeń astmy w trakcie terapii formoterolem. Badania kliniczne kontrolowane placebo, w których Foradil podawany był przez co najmniej 4 tygodnie, wykazały, że ciężkie zaostrzenia astmy występowały częściej u pacjentów otrzymujących Foradil (0,9% przy dawce 10-12 μg dwa razy na dobę oraz 1,9% przy dawce 24 μg dwa razy na dobę) w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo (0,3%). Zjawisko to było szczególnie widoczne w populacji pediatrycznej w wieku 6-12 lat.²

Doświadczenie u młodzieży i dorosłych z astmą

W dwóch kluczowych 12-tygodniowych badaniach rejestracyjnych Foradil w USA, obejmujących 1095 pacjentów w wieku ≥12 lat, zaobserwowano zależność między dawką a częstością ciężkich zaostrzeń astmy wymagających hospitalizacji. Odsetek pacjentów z ciężkimi zaostrzeniami wynosił:

• 3,3% (9/271) przy dawce 24 μg dwa razy na dobę
• 0,4% (1/275) przy dawce 12 μg dwa razy na dobę
• 0,7% (2/277) w grupie placebo
• 0,7% (2/272) w grupie otrzymującej albuterol

³

Kolejne badanie kliniczne z udziałem 2085 pacjentów, trwające 16 tygodni, nie potwierdziło jednoznacznego związku między dawką Foradilu a częstością występowania ciężkich działań niepożądanych związanych z astmą. Niemniej jednak, odsetek pacjentów z ciężkimi zaostrzeniami astmy był nadal nieznacznie wyższy w grupach otrzymujących Foradil w porównaniu z placebo:

• 0,4% (2/527) przy dawce 24 μg dwa razy na dobę
• 0,6% (3/527) przy dawce 12 μg dwa razy na dobę
• 0,2% (1/514) w grupie placebo
• 0,2% (1/517) w grupie ze znanym lekiem (Foradil 12 μg dwa razy na dobę oraz do dwóch dodatkowych dawek na dobę)

⁴

Doświadczenie u dzieci z astmą (6-12 lat)

W dużym, wieloośrodkowym, randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą, prowadzonym przez 52 tygodnie z udziałem 518 dzieci w wieku 6-12 lat z astmą, wymagających codziennego stosowania leków rozszerzających oskrzela i leków przeciwzapalnych, zaobserwowano wyraźnie wyższą częstość ciężkich zaostrzeń astmy u dzieci leczonych formoterolem:

• 6,4% (11/171) przy dawce 24 μg dwa razy na dobę
• 4,7% (8/171) przy dawce 12 μg dwa razy na dobę
• 0,0% (0/176) w grupie placebo

⁵

Dane te wskazują na szczególną ostrożność, jaką należy zachować przy stosowaniu formoterolu u dzieci z astmą, ze względu na istotnie zwiększone ryzyko ciężkich zaostrzeń astmy w tej grupie wiekowej.⁶

Pozostałe działania niepożądane

Poza ciężkimi zaostrzeniami astmy, stosowanie formoterolu wiąże się z szeregiem innych działań niepożądanych, które zostały wyszczególnione poniżej według klasyfikacji układów i narządów MedDRA, wraz z częstością ich występowania.<sup data-drug="Foradil" data-section="Działania niepożądane" title="Pozostałe działania niepożądane. Działania niepożądane (Tabela 1) zostały wymienione zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA (Tabela 1). W obrębie każdej kategorii działania niepożądane wymieniono w zależności od częstości występowania, zaczynając od najczęściej występujących. W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania działania niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem. Ponadto, kategorie częstości występowania działań niepożądanych ustalono zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (7

Szczegółowe omówienie wybranych działań niepożądanych

Paradoksalny skurcz oskrzeli może wystąpić w bardzo rzadkich przypadkach podczas stosowania leków podawanych wziewnie. To potencjalnie niebezpieczne działanie niepożądane wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia leczenia ratunkowego.⁸

Zaburzenia metaboliczne: Leczenie lekami pobudzającymi receptory β2-adrenergiczne, w tym formoterolem, może prowadzić do zwiększenia stężenia insuliny we krwi, wolnych kwasów tłuszczowych, glicerolu i ciał ketonowych, co wiąże się z ryzykiem hiperglikemii, szczególnie u pacjentów z cukrzycą lub predyspozycją do tej choroby.⁹

Hipokaliemia jest istotnym działaniem niepożądanym, które może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki przeciwarytmiczne, glikozydy naparstnicy lub moczopędne. Ryzyko to wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu ksantyn lub kortykosteroidów.¹⁰

Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego obejmują kołatanie serca (często), tachykardię (niezbyt często) oraz rzadziej arytmie, takie jak migotanie przedsionków, tachykardia nadkomorowa i skurcze dodatkowe. W bardzo rzadkich przypadkach mogą wystąpić obrzęki obwodowe, dusznica bolesna i wydłużenie odstępu QT w elektrokardiogramie.¹¹

Reakcje alergiczne: Należy zwrócić uwagę, że Foradil zawiera laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą, która zawiera niewielką ilość białek mleka. U pacjentów z alergią na białka mleka może to prowadzić do reakcji alergicznych.¹²

Działania niepożądane zgłoszone po wprowadzeniu do obrotu

Po wprowadzeniu produktu Foradil do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, których częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych (częstość nieznana). Należą do nich:

• Zaburzenia układu oddechowego: kaszel
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: wysypka
• Badania diagnostyczne: zwiększone ciśnienie krwi, w tym nadciśnienie

¹³

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁴