Działania niepożądane leku Empelic

Empagliflozyna, substancja czynna zawarta w leku Empelic (dostępnym w dawkach 10 mg i 25 mg w postaci tabletek powlekanych), może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa tego leku na podstawie danych z badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Profil bezpieczeństwa w różnych wskazaniach

W badaniach klinicznych poświęconych cukrzycy typu 2 uczestniczyło łącznie 15 582 pacjentów, z czego 10 004 otrzymywało empagliflozynę w monoterapii lub w terapii skojarzonej. W sześciu badaniach z kontrolą placebo trwających od 18 do 24 tygodni uczestniczyło 3 534 pacjentów (1 183 otrzymywało placebo, a 2 351 empagliflozynę). Ogólna częstość występowania zdarzeń niepożądanych w grupie leczonej empagliflozyną była porównywalna z grupą otrzymującą placebo.²

W badaniach dotyczących niewydolności serca (badania EMPEROR) uczestniczyli pacjenci z niewydolnością serca i zredukowaną frakcją wyrzutową (3 726 osób) lub zachowaną frakcją wyrzutową (5 985 osób), otrzymujący empagliflozynę w dawce 10 mg lub placebo. Około połowa uczestników badania miała zdiagnozowaną cukrzycę typu 2. Profil bezpieczeństwa empagliflozyny był zasadniczo spójny we wszystkich badanych wskazaniach.³

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym u pacjentów z cukrzycą typu 2 była hipoglikemia, występująca szczególnie przy stosowaniu leku w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną. Z kolei w badaniach dotyczących niewydolności serca najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym było zmniejszenie objętości płynów (11,4% w grupie empagliflozyny vs 9,7% w grupie placebo).⁴

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych z kontrolą placebo oraz zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu, sklasyfikowane według częstości występowania i układów narządów.⁵

Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych

Hipoglikemia

Częstość występowania hipoglikemii zależała od schematu leczenia podstawowego stosowanego w poszczególnych badaniach. Znaczący wzrost ryzyka hipoglikemii zaobserwowano w następujących przypadkach:⁶

• Leczenie skojarzone z metforminą i pochodnymi sulfonylomocznika (10 mg empagliflozyny: 16,1%; 25 mg empagliflozyny: 11,5%; placebo: 8,4%)⁷
• Leczenie skojarzone z insuliną podstawową z metforminą lub bez niej oraz z pochodną sulfonylomocznika lub bez niej (10 mg empagliflozyny: 19,5%; 25 mg empagliflozyny: 28,4%; placebo: 20,6% w ciągu pierwszych 18 tygodni leczenia; 10 mg i 25 mg empagliflozyny: 36,1%; placebo: 35,3% w ciągu 78 tygodni badania)⁸
• Leczenie skojarzone z insuliną MDI (wielokrotne wstrzyknięcia dobowe) z metforminą lub bez niej (empagliflozyna 10 mg: 39,8%, empagliflozyna 25 mg: 41,3%, placebo: 37,2% podczas pierwszych 18 tygodni leczenia; empagliflozyna 10 mg: 51,1%, empagliflozyna 25 mg: 57,7%, placebo: 58% w ciągu 52 tygodni badania)⁹

W badaniach niewydolności serca EMPEROR obserwowano podobną częstość występowania hipoglikemii podczas stosowania empagliflozyny w skojarzeniu z sulfonylomocznikiem lub insuliną (10 mg empagliflozyny: 6,5%; placebo: 6,7%).¹⁰

Ciężka hipoglikemia

Ciężka hipoglikemia (zdarzenia wymagające interwencji) występowała z większą częstością w następujących sytuacjach:¹¹

• Leczenie skojarzone z insuliną podstawową, metforminą i/lub pochodną sulfonylomocznika (10 mg empagliflozyny: 0%; 25 mg empagliflozyny: 1,3%; placebo: 0% w ciągu pierwszych 18 tygodni; 10 mg empagliflozyny: 0%; 25 mg empagliflozyny: 1,3%; placebo: 0% w ciągu 78 tygodni badania)¹²
• Leczenie skojarzone z insuliną MDI i metforminą (empagliflozyna 10 mg: 0,5%, empagliflozyna 25 mg: 0,5%, placebo: 0,5% podczas pierwszych 18 tygodni; empagliflozyna 10 mg: 1,6%, empagliflozyna 25 mg: 0,5%, placebo: 1,6% w ciągu 52 tygodni)¹³

W badaniach dotyczących niewydolności serca EMPEROR ciężką hipoglikemię obserwowano z podobną częstością występowania u pacjentów z cukrzycą leczonych empagliflozyną i placebo w skojarzeniu z sulfonylomocznikiem lub insuliną (10 mg empagliflozyny: 2,2%, placebo: 1,9%).¹⁴

Zakażenia narządów płciowych

Kandydoza pochwy, zapalenie pochwy i sromu, zapalenie żołędzi oraz inne zakażenia narządów płciowych były obserwowane częściej u pacjentów leczonych empagliflozyną (10 mg: 4,0%, 25 mg: 3,9%) niż placebo (1,0%).¹⁵

Zakażenia te występowały częściej u kobiet leczonych empagliflozyną w porównaniu z placebo, podczas gdy u mężczyzn różnica była mniej wyraźna. Nasilenie zakażeń narządów płciowych było przeważnie łagodne lub umiarkowane.¹⁶

W badaniach dotyczących niewydolności serca EMPEROR częstość występowania zakażeń narządów płciowych była większa u pacjentów z cukrzycą (10 mg empagliflozyny: 2,3%; placebo: 0,8%) niż u pacjentów bez cukrzycy (10 mg empagliflozyny: 1,7%; placebo: 0,7%) w trakcie leczenia empagliflozyną.¹⁷

Zwiększone oddawanie moczu

Zwiększone oddawanie moczu (obejmujące takie objawy jak częstomocz, wielomocz i oddawanie moczu w nocy) obserwowano częściej u pacjentów leczonych empagliflozyną (10 mg: 3,5%; 25 mg: 3,3%) w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo (1,4%). Nasilenie tych objawów było przeważnie łagodne lub umiarkowane.¹⁸

Częstość oddawania moczu w nocy była podobna dla empagliflozyny i placebo (<1%). W badaniach niewydolności serca EMPEROR zwiększone oddawanie moczu obserwowano z podobną częstością u pacjentów leczonych empagliflozyną i placebo (10 mg empagliflozyny: 0,9%, placebo: 0,5%).<sup data-drug="Empelic" data-section="Działania niepożądane" title="Obserwowana częstość oddawania moczu w nocy była podobna dla empagliflozyny i dla placebo (19

Zakażenia dróg moczowych

Ogólna częstość występowania zakażeń dróg moczowych była podobna u pacjentów otrzymujących 25 mg empagliflozyny i placebo (7,0% i 7,2%), ale wyższa u pacjentów otrzymujących 10 mg empagliflozyny (8,8%).²⁰

Zakażenia dróg moczowych występowały częściej u pacjentów z przewlekłymi lub nawracającymi zakażeniami dróg moczowych w wywiadzie. Nasilenie (łagodne, umiarkowane, ciężkie) było podobne we wszystkich grupach. Zakażenia dróg moczowych były zgłaszane częściej u kobiet leczonych empagliflozyną w porównaniu z placebo, podczas gdy u mężczyzn nie obserwowano takiej różnicy.²¹

Zmniejszenie objętości płynów

Całkowita częstość występowania zmniejszenia objętości płynów (obejmująca m.in. spadek ciśnienia krwi, odwodnienie, niedociśnienie, hipowolemię, hipotonię ortostatyczną oraz omdlenie) była podobna u pacjentów otrzymujących empagliflozynę (10 mg: 0,6%; 25 mg: 0,4%) i placebo (0,3%).²²

Częstość zmniejszenia objętości płynów była zwiększona u pacjentów w wieku ≥75 lat leczonych empagliflozyną (10 mg: 2,3%; 25 mg: 4,3%) w porównaniu z placebo (2,1%).²³

Wpływ na funkcje nerek

Ogólna częstość występowania przypadków zwiększenia stężenia kreatyniny we krwi i obniżenia współczynnika filtracji kłębuszkowej była podobna u pacjentów otrzymujących empagliflozynę i placebo:²⁴

• Zwiększenie stężenia kreatyniny: empagliflozyna 10 mg – 0,6%, empagliflozyna 25 mg – 0,1%, placebo – 0,5%
• Zmniejszenie szybkości filtracji kłębuszkowej: empagliflozyna 10 mg – 0,1%, empagliflozyna 25 mg – 0%, placebo – 0,3%

Początkowe zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi i obniżenie współczynnika filtracji kłębuszkowej u pacjentów leczonych empagliflozyną zwykle ustępowało w trakcie ciągłego leczenia lub było odwracalne po jego zakończeniu.²⁵

W badaniu EMPA-REG OUTCOME u pacjentów leczonych empagliflozyną obserwowano początkowy spadek eGFR (średnio o 3 ml/min/1,73 m²), po którym wartość eGFR utrzymywała się na stabilnym poziomie. Po zakończeniu leczenia wartość eGFR wracała do poziomu wyjściowego, co sugeruje, że w mechanizmie tych zmian czynnościowych nerek mogą odgrywać rolę ostre zmiany hemodynamiczne.²⁶

Wpływ na parametry lipidowe

Stosowanie empagliflozyny wiązało się ze zwiększeniem stężenia lipidów w surowicy. Średnie zwiększenie procentowe w stosunku do wartości początkowych dla 10 mg i 25 mg empagliflozyny w porównaniu z placebo wynosiło:²⁷

• Cholesterol całkowity: 4,9% i 5,7% dla empagliflozyny vs 3,5% dla placebo
• Cholesterol HDL: 3,3% i 3,6% dla empagliflozyny vs 0,4% dla placebo
• Cholesterol LDL: 9,5% i 10,0% dla empagliflozyny vs 7,5% dla placebo
• Trójglicerydy: 9,2% i 9,9% dla empagliflozyny vs 10,5% dla placebo

Zwiększona wartość hematokrytu

U pacjentów leczonych empagliflozyną odnotowano zwiększenie wartości hematokrytu. Średnia zmiana od wartości początkowej wynosiła 3,4% i 3,6% odpowiednio dla dawek 10 mg i 25 mg empagliflozyny, w porównaniu z 0,1% dla placebo. W badaniu EMPA-REG Outcome wartości hematokrytu powróciły do wartości wyjściowych po 30-dniowym okresie kontroli po zakończeniu leczenia.²⁸

Rzadkie działania niepożądane o szczególnym znaczeniu

Cukrzycowa kwasica ketonowa

Cukrzycowa kwasica ketonowa została sklasyfikowana jako rzadkie działanie niepożądane (≥1/10 000 do <1/1 000) podczas stosowania empagliflozyny. Jest to poważny stan metaboliczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.<sup data-drug="Empelic" data-section="Działania niepożądane" title="Rzadko (≥1/10 000 do 29

Martwicze zapalenie powięzi krocza

Martwicze zapalenie powięzi krocza (zgorzel Fourniera) jest rzadkim, ale ciężkim i potencjalnie zagrażającym życiu zakażeniem tkanek miękkich w okolicy krocza, wymagającym natychmiastowego leczenia chirurgicznego i antybiotykoterapii.<sup data-drug="Empelic" data-section="Działania niepożądane" title="Rzadko (≥1/10 000 do 30

Cewkowośródmiąższowe zapalenie nerek

Cewkowośródmiąższowe zapalenie nerek zostało zgłoszone jako działanie niepożądane o nieznanej częstości występowania (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Jest to stan zapalny dotyczący tkanki śródmiąższowej i kanalików nerkowych.³¹

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.³²

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49-21-301
• Faks: +48 22 49-21-309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.³³