Właściwości farmakokinetyczne
Dutafin 0,5 mg

Właściwości farmakokinetyczne dutasterydu

Dutasteryd, jako substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym DUTAFIN 0,5 mg, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis procesów, jakim podlega lek w organizmie pacjenta.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym dutasteryd ulega relatywnie szybkiemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest w ciągu 1-3 godzin od momentu przyjęcia jednorazowej dawki 0,5 mg. Całkowita biodostępność leku wynosi około 60%. Istotną właściwością farmakokinetyczną dutasterydu jest fakt, że spożycie pokarmu nie ma wpływu na jego biodostępność, co eliminuje konieczność przyjmowania leku w określonych porach względem posiłków.²

Dystrybucja

Dutasteryd po wchłonięciu do krwioobiegu charakteryzuje się bardzo dużą objętością dystrybucji, wynoszącą od 300 do 500 litrów. Lek w znacznym stopniu (ponad 99,5%) wiąże się z białkami osocza, co wpływa na jego dystrybucję w organizmie. Podczas standardowego dawkowania dutasterydu w dawce 0,5 mg na dobę, stężenie leku w surowicy stopniowo wzrasta, osiągając 65% stężenia stanu stacjonarnego po 1 miesiącu oraz 90% po 3 miesiącach stosowania. Pełne stężenie w stanie stacjonarnym (Css), wynoszące około 40 ng/ml, jest osiągane po 6 miesiącach regularnego przyjmowania leku. Interesującą cechą farmakokinetyczną dutasterydu jest jego obecność w nasieniu, gdzie jego stężenie stanowi około 11,5% stężenia w surowicy krwi.³

Biotransformacja

Dutasteryd podlega intensywnym procesom metabolizmu in vivo. Badania przeprowadzone in vitro wykazały, że główny szlak biotransformacji odbywa się za pośrednictwem izoenzymów cytochromu P-450, a dokładniej 3A4 i 3A5. W wyniku tego procesu powstają trzy metabolity monohydroksylowe oraz jeden metabolit dihydroksylowy. W przypadku regularnego przyjmowania leku w dawce 0,5 mg na dobę, po osiągnięciu stanu stacjonarnego, niewielka część produktu leczniczego (od 1,0% do 15,4%, średnio 5,4%) wydalana jest z kałem w postaci niezmienionej. Większość leku wydalana jest w postaci czterech głównych metabolitów, które stanowią odpowiednio: 39%, 21%, 7% i 7% wszystkich produktów przemiany dutasterydu. Pozostałe 6 metabolitów występuje w mniejszych ilościach (każdy stanowi poniżej 5% produktów przemiany). W moczu wykrywane są jedynie śladowe ilości niezmienionego dutasterydu, stanowiące mniej niż 0,1% podanej dawki.⁴

Eliminacja

Proces eliminacji dutasterydu z organizmu jest złożony i zależy od dawki leku. Wydalanie przebiega poprzez dwie równoległe drogi metaboliczne, z których jedna ulega nasyceniu przy klinicznie istotnych stężeniach, a druga nie. Przy niskich stężeniach w surowicy (poniżej 3 ng/ml), dutasteryd jest szybko eliminowany przez obie drogi metaboliczne – zależną i niezależną od stężenia. W przypadku podania pojedynczych dawek 5 mg lub mniejszych, lek ulega szybkiej eliminacji z okresem półtrwania wynoszącym od 3 do 9 dni.⁵

Natomiast w przypadku stężeń terapeutycznych, osiąganych po wielokrotnym podawaniu dawki 0,5 mg na dobę, dominuje powolna liniowa droga eliminacji, a okres półtrwania leku wydłuża się znacząco i wynosi od 3 do 5 tygodni. Ten długi okres półtrwania jest istotny z klinicznego punktu widzenia, ponieważ umożliwia utrzymanie stałego stężenia terapeutycznego leku przy dawkowaniu raz na dobę.⁶

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

Przeprowadzono badania farmakokinetyki dutasterydu po podaniu jednorazowej doustnej dawki 5 mg u 36 zdrowych mężczyzn w szerokim przedziale wiekowym (24-87 lat). Nie zaobserwowano istotnego wpływu wieku na metabolizm leku, jednak odnotowano pewne różnice w okresie półtrwania. U mężczyzn poniżej 50. roku życia okres półtrwania był krótszy w porównaniu z grupami starszymi. Co istotne, nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic w okresie półtrwania dutasterydu pomiędzy pacjentami w wieku 50-69 lat a pacjentami powyżej 70. roku życia.⁷

Zaburzenia czynności nerek

Nie przeprowadzono specificznych badań dotyczących wpływu zaburzeń czynności nerek na farmakokinetykę dutasterydu. Jednak ze względu na fakt, że jedynie znikoma ilość leku (około 0,1%) jest wydalana przez nerki po osiągnięciu stanu stacjonarnego przy dawkowaniu 0,5 mg na dobę, nie przewiduje się istotnego zwiększenia stężenia dutasterydu w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Oznacza to, że u pacjentów z tego typu schorzeniami nie ma konieczności modyfikacji dawkowania.⁸

Zaburzenia czynności wątroby

Wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę dutasterydu nie został bezpośrednio zbadany. Ponieważ dutasteryd jest metabolizowany głównie w wątrobie i wydalany przede wszystkim w postaci metabolitów, u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby można spodziewać się podwyższonego stężenia leku w osoczu oraz wydłużenia jego okresu półtrwania. Fakt ten należy uwzględnić podczas ustalania schematu dawkowania u pacjentów z tą grupą schorzeń.⁹

Podsumowanie głównych parametrów farmakokinetycznych