Właściwości farmakokinetyczne acetazolamidu

Acetazolamid, substancja czynna produktu leczniczego Diuramid 250 mg w postaci tabletek, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych właściwości z uwzględnieniem poszczególnych procesów farmakokinetycznych.¹

Wchłanianie

Acetazolamid wykazuje dobrą absorpcję z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Badania farmakokinetyczne wykazały, że po przyjęciu pojedynczej dawki 500 mg, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiąga poziom 12-27 µg/ml po upływie 1-3 godzin od podania. Jest to istotne z klinicznego punktu widzenia, gdyż wskazuje na stosunkowo szybkie rozpoczęcie działania terapeutycznego po podaniu doustnym. Należy również podkreślić, że acetazolamid utrzymuje się we krwi w niższych stężeniach przez okres 24 godzin od momentu przyjęcia, co może wpływać na schemat dawkowania.²

Dystrybucja

Po wchłonięciu acetazolamid ulega szerokiej dystrybucji w organizmie. Dystrybucja ta obejmuje liczne tkanki, przy czym największe stężenia substancji czynnej obserwuje się w:

• Erytrocytach
• Osoczu
• Nerkach

W mniejszym stopniu acetazolamid dystrybuowany jest do wątroby, mięśni, gałek ocznych oraz ośrodkowego układu nerwowego. Istotne jest, że lek nie wykazuje tendencji do kumulacji tkankowej.³

Badania wiązania z białkami osocza wykazały, że znacząca część acetazolamidu (70-90% całkowitej zawartości we krwi) występuje w postaci związanej z białkami osocza. Okres półtrwania acetazolamidu wynosi od 3 do 6 godzin, choć niektóre źródła wskazują, że może on być dłuższy – nawet do 8 godzin.⁴

Z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, istotne jest, że acetazolamid przenika przez barierę łożyskową oraz w niewielkich ilościach przenika do mleka kobiecego.⁵

Metabolizm

Charakterystyczną cechą farmakokinetyki acetazolamidu jest fakt, że związek ten nie podlega procesom metabolicznym w organizmie. Jest to istotna informacja kliniczna, ponieważ oznacza to brak aktywnych metabolitów oraz mniejsze ryzyko interakcji na poziomie enzymów metabolizujących.⁶

Eliminacja

Acetazolamid jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Badania wykazały, że po doustnym podaniu około 90% przyjętej dawki acetazolamidu ulega wydaleniu z moczem w ciągu 24 godzin. Pozostała, niewielka część leku może być eliminowana drogą żółciową.⁷

Powyższe właściwości farmakokinetyczne mają istotne znaczenie kliniczne, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdyż droga nerkowa stanowi główną drogę eliminacji tego leku z organizmu. Należy uwzględnić te dane przy planowaniu terapii acetazolamidem u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.