Wpływ leku Dexketoprofen Adamed na płodność, ciążę i laktację

Dexketoprofen Adamed w postaci roztworu do wstrzykiwań / do infuzji zawiera substancję czynną deksketoprofen (50 mg/2 ml), która należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Stosowanie tego leku wiąże się z istotnymi ograniczeniami u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Poniższe informacje mają kluczowe znaczenie przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych w tej grupie pacjentek.¹

Stosowanie deksketoprofenu w ciąży

Mechanizm działania deksketoprofenu, polegający na hamowaniu syntezy prostaglandyn, może wywierać niekorzystny wpływ zarówno na przebieg ciąży, jak i na rozwój embrionu lub płodu. Dane farmakoepidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia oraz wad rozwojowych, szczególnie dotyczących układu sercowo-naczyniowego i wytrzewienia, po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnej ciąży.²

Całkowite ryzyko wad wrodzonych układu sercowo-naczyniowego wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5% po ekspozycji na NLPZ. Co istotne, ryzyko to zwiększa się wraz ze zwiększaniem dawki i wydłużaniem czasu trwania terapii.³

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn może powodować poronienie przed lub po implantacji zarodka oraz zwiększać śmiertelność embrionu lub płodu. Dodatkowo u zwierząt otrzymujących te leki w okresie organogenezy obserwowano zwiększoną częstość występowania różnych wad wrodzonych, włączając zaburzenia budowy układu sercowo-naczyniowego. Warto jednak podkreślić, że specyficzne badania na zwierzętach, którym podawano deksketoprofen, nie wykazały toksycznego wpływu na reprodukcję.⁴

Powikłania po 20. tygodniu ciąży

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie deksketoprofenu może prowadzić do małowodzia, które wynika z zaburzeń czynności nerek płodu. To powikłanie może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia, jednak zwykle ustępuje po jego przerwaniu. Opisywano również przypadki zwężenia przewodu tętniczego po leczeniu w drugim trymestrze ciąży, przy czym większość z nich ustępowała po zaprzestaniu terapii.⁵

Z powyższych względów w pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy podawać produktu leczniczego Dexketoprofen Adamed, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli deksketoprofen jest stosowany przez kobietę planującą ciążę lub będącą w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę i maksymalnie skrócić czas trwania leczenia.⁶

U pacjentek otrzymujących deksketoprofen po 20. tygodniu ciąży zaleca się rozważenie monitorowania przedporodowego w celu wykrycia ewentualnego małowodzia. W przypadku stwierdzenia tego powikłania, należy natychmiast przerwać podawanie leku.⁷

Bezwzględne przeciwwskazania w trzecim trymestrze ciąży

Stosowanie deksketoprofenu w trzecim trymestrze ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na możliwość wystąpienia poważnych powikłań zarówno u płodu, jak i u matki.⁸

Wszystkie NLPZ, w tym deksketoprofen, mogą oddziaływać na płód w następujący sposób:

• Toksyczne działanie na układ oddechowy i sercowy – objawiające się przedwczesnym zwężeniem lub zamknięciem przewodu tętniczego oraz nadciśnieniem płucnym⁹
• Zaburzenia czynności nerek – mogące prowadzić do niewydolności nerek z towarzyszącym małowodziem¹⁰

U matki i noworodka pod koniec ciąży mogą wystąpić dodatkowo:

• Wydłużenie czasu krwawienia – w wyniku działania antyagregacyjnego, które może pojawić się nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek leku¹¹
• Hamowanie czynności skurczowej macicy – prowadzące do opóźnienia lub przedłużenia porodu¹²

Stosowanie deksketoprofenu podczas karmienia piersią

Obecnie brak jest danych dotyczących przenikania deksketoprofenu do mleka kobiecego. Z uwagi na potencjalne ryzyko dla karmionego dziecka, stosowanie produktu leczniczego Dexketoprofen Adamed podczas karmienia piersią jest przeciwwskazane.¹³

Wpływ deksketoprofenu na płodność

Podobnie jak inne leki z grupy NLPZ, deksketoprofen z trometamolem może zaburzać płodność kobiet i nie jest zalecany u pacjentek planujących ciążę. U kobiet mających trudności z zajściem w ciążę lub poddawanych diagnostyce z powodu niepłodności należy rozważyć odstawienie deksketoprofenu.¹⁴

Praktyczne zalecenia dla lekarzy

Podsumowując, stosowanie deksketoprofenu u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Produkt Dexketoprofen Adamed jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży oraz podczas karmienia piersią. W pozostałych przypadkach należy kierować się zasadą minimalnej skutecznej dawki i najkrótszego czasu terapii, mając na uwadze potencjalne ryzyko dla rozwoju płodu.¹⁵