Przedawkowanie leku Detriol (kalcytriol)

Kalcytriol, jako aktywna pochodna witaminy D zawarta w preparacie Detriol, może powodować objawy przedawkowania analogiczne do zatrucia witaminą D. Należy pamiętać, że jednoczesne przyjmowanie dużych dawek wapnia i fosforanów wraz z kalcytriolem może nasilać te objawy. W prawidłowym postępowaniu terapeutycznym iloczyn stężeń wapnia i fosforanu (Ca × P) w surowicy nie powinien przekraczać 70 mg²/dL². W przypadku pacjentów dializowanych wysoki poziom wapnia w dializacie może dodatkowo przyczyniać się do rozwoju hiperkalcemii.¹

Objawy ostrego zatrucia

Ostre zatrucie kalcytriolem charakteryzuje się występowaniem objawów bezpośrednich, które mogą obejmować: anoreksję, ból głowy, wymioty oraz zaparcia. Objawy te pojawiają się stosunkowo szybko po przedawkowaniu preparatu.²

Objawy przewlekłego zatrucia

Przewlekłe zatrucie kalcytriolem wiąże się z szerszym spektrum objawów, które mogą być bardziej niebezpieczne i obejmują:

• Dystrofię objawiającą się osłabieniem i utratą masy ciała
• Zaburzenia czucia
• Gorączkę z towarzyszącym uczuciem pragnienia
• Wielomocz
• Odwodnienie
• Apatię
• Zahamowanie wzrostu (szczególnie istotne u pacjentów pediatrycznych)
• Zakażenia dróg moczowych

Poważnym następstwem przewlekłego zatrucia jest hiperkalcemia, która prowadzi do zwapnień przerzutowych w różnych narządach, szczególnie w korze nerkowej, mięśniu sercowym, płucach i trzustce. Zwapnienia te mogą powodować poważne zaburzenia funkcji wymienionych narządów, manifestujące się nadciśnieniem, zaburzeniami rytmu serca, niewydolnością mięśnia sercowego, nudnościami, wymiotami, zaparciami, a w niektórych przypadkach biegunką.³

Powikłania hiperkalcemii

Szczególnie niebezpieczne jest występowanie podwyższonego stężenia wapnia w surowicy powyżej 3,2 mmol/L, które może prowadzić do niewydolności nerek. Ryzyko to jest jeszcze większe, gdy stężenie fosforanów we krwi jest prawidłowe lub podwyższone z powodu istniejących zaburzeń czynności nerek.⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania kalcytriolu należy rozważyć następujące działania terapeutyczne:

1. Podawanie płynnej parafiny w celu przyspieszenia wydalania leku z przewodu pokarmowego
2. Regularne monitorowanie stężenia wapnia w surowicy
3. W przypadku utrzymującej się hiperkalcemii można zastosować:
   • Podawanie fosforanów
   • Podawanie kortykosteroidów
   • Środki zwiększające diurezę

W sytuacji wystąpienia hiperkalcemii po długotrwałym leczeniu Detriolem, konieczne jest przerwanie podawania kalcytriolu do czasu normalizacji stężenia wapnia w osoczu. Przywrócenie prawidłowych wartości można przyspieszyć wprowadzając dietę o niskiej zawartości wapnia. Po normalizacji parametrów można rozważyć ponowne wdrożenie leczenia kalcytriolem, jednak z zastosowaniem zredukowanej dawki lub z wydłużeniem odstępów między kolejnymi dawkami. U pacjentów poddawanych hemodializom przerywanym dodatkową metodą kontroli hiperkalcemii jest stosowanie dializatu o niskim stężeniu wapnia.⁵

Objawy przedawkowania kalcytriolu – podsumowanie