Przedawkowanie bisoprololu fumaranu

Przedawkowanie bisoprololu fumaranu, substancji czynnej zawartej w produktach leczniczych Concor Cor 5 (5 mg) oraz Concor Cor 10 (10 mg), stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Doświadczenia kliniczne dotyczące przedawkowania bisoprololu są ograniczone, odnotowano jedynie kilka przypadków. Niemniej jednak, ze względu na swój mechanizm działania jako beta-adrenolityk, bisoprolol w nadmiernych dawkach może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji zdrowotnych.¹

Należy podkreślić, że istnieje znaczna zmienność osobnicza w zakresie wrażliwości na pojedynczą, dużą dawkę bisoprololu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niewydolnością serca, którzy wykazują prawdopodobnie bardzo dużą wrażliwość na przedawkowanie tego leku.²

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie bisoprololu charakteryzuje się szeregiem objawów wynikających z nadmiernej blokady receptorów beta-adrenergicznych. W zgłoszonych przypadkach przedawkowania obserwowano głównie bradykardię i/lub niedociśnienie tętnicze. U wszystkich pacjentów objawy przedawkowania ostatecznie ustąpiły po zastosowaniu odpowiedniego leczenia.³

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku stwierdzenia przedawkowania bisoprololu należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć leczenie podtrzymujące oraz objawowe. Postępowanie powinno być ukierunkowane na konkretne objawy przedawkowania i obejmować odpowiednie metody terapeutyczne.⁴

Istotną informacją jest fakt, że bisoprolol tylko w niewielkim stopniu można usunąć za pomocą dializy, co ogranicza możliwości eliminacji leku z organizmu tą metodą.⁵

Szczegółowe metody terapeutyczne w zależności od objawów

Na podstawie oczekiwanych działań farmakologicznych bisoprololu oraz zgodnie z zaleceniami dotyczącymi postępowania w przypadku przedawkowania innych beta-adrenolityków, w zależności od stanu klinicznego pacjenta, należy rozważyć następujące działania:⁶

• W przypadku bradykardii – dożylne podanie atropiny. Jeżeli reakcja jest niewystarczająca, należy ostrożnie podać izoprenalinę lub inny lek o dodatnim działaniu chronotropowym. W niektórych przypadkach może być konieczne czasowe lub stałe wszczepienie stymulatora serca.⁷
• W przypadku niedociśnienia tętniczego – należy zastosować dożylną podaż płynów w celu uzupełnienia objętości wewnątrznaczyniowej oraz podać leki obkurczające naczynia krwionośne. Pomocne może być dożylne zastosowanie glukagonu, który wykazuje działanie inotropowe dodatnie niezależne od receptorów beta-adrenergicznych.⁸
• W przypadku bloku przedsionkowo-komorowego (drugiego lub trzeciego stopnia) – pacjent wymaga ścisłego monitorowania parametrów życiowych oraz podania dożylnego izoprenaliny we wlewie ciągłym. W zależności od stanu klinicznego może być konieczne wszczepienie tymczasowego lub stałego stymulatora serca.⁹
• W przypadku ostrego nasilenia niewydolności serca – należy podać dożylnie leki moczopędne w celu zmniejszenia przeciążenia objętościowego, leki o działaniu inotropowo dodatnim (np. dobutaminę) w celu zwiększenia kurczliwości mięśnia sercowego oraz leki rozszerzające naczynia krwionośne w celu zmniejszenia obciążenia następczego.¹⁰
• W przypadku skurczu oskrzeli – należy zastosować leki rozszerzające oskrzela, przede wszystkim selektywne beta2-adrenomimetyki (np. salbutamol, fenoterol) podawane w nebulizacji lub dożylnie. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi można dodatkowo podać preparaty teofiliny.¹¹
• W przypadku hipoglikemii – należy dożylnie podać glukozę, najczęściej w postaci 10-20% roztworu, monitorując jednocześnie stężenie glukozy we krwi.¹²

Opieka nad pacjentem po przedawkowaniu

Pacjent po przedawkowaniu bisoprololu wymaga intensywnego nadzoru medycznego z ciągłym monitorowaniem parametrów życiowych (częstość akcji serca, ciśnienie tętnicze, saturacja, stężenie glukozy, równowaga elektrolitowa) oraz obserwacji w kierunku potencjalnych powikłań. Należy pamiętać, że ze względu na farmakokinetykę bisoprololu, objawy przedawkowania mogą utrzymywać się przez dłuższy czas, co wymaga przedłużonej obserwacji i leczenia.¹³