Specjalne ostrzeżenia
Cognomem

Produkt leczniczy Cognomem (memantyny chlorowodorek) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z padaczką, drgawkami lub predyspozycjami do napadów, ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie memantyny z innymi antagonistami receptorów NMDA, takimi jak amantadyna, ketamina czy dekstrometorfan, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Należy także monitorować pacjentów z czynnikami alkalizującymi pH moczu (np. zmiana diety na wegetariańską, stosowanie leków alkalizujących, nerkowa kwasica cewkowa, zakażenia Proteus), gdyż alkalizacja moczu wpływa na farmakokinetykę memantyny i może wymagać dostosowania dawkowania.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Produkt leczniczy Cognomem (memantyny chlorowodorek) wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności u określonych grup pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz koniecznych środków ostrożności przy stosowaniu tego leku.1

Pacjenci z zaburzeniami neurologicznymi

Szczególną ostrożność należy zachować podczas leczenia produktem Cognomem u pacjentów z padaczką, drgawkami w wywiadzie lub u osób z czynnikami predysponującymi do padaczki. W tych przypadkach wskazane jest dokładne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta i ocena korzyści względem ryzyka przed rozpoczęciem terapii.2

Interakcje z antagonistami NMDA

Należy bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania memantyny z innymi antagonistami kwasu N-metylo-D-asparaginowego (NMDA), takimi jak:

  • amantadyna – lek przeciwwirusowy i przeciwparkinsonowski
  • ketamina – środek znieczulający
  • dekstrometorfan – lek przeciwkaszlowy

Związki te działają na ten sam układ receptorowy co memantyna, przez co ich jednoczesne stosowanie może prowadzić do zwiększenia częstości występowania oraz nasilenia działań niepożądanych, szczególnie tych związanych z ośrodkowym układem nerwowym (OUN). Dlatego równoczesne przyjmowanie tych leków jest przeciwwskazane.3

Pacjenci z ryzykiem zmian pH moczu

Podczas terapii produktem Cognomem należy uważnie monitorować stan pacjentów, u których występują czynniki mogące prowadzić do zwiększenia pH moczu. Jest to istotne ze względu na zmianę farmakokinetyki memantyny w warunkach alkalizacji moczu.4

Do czynników zwiększających pH moczu należą:

  • Drastyczne zmiany diety – np. przejście z diety mięsnej na wegetariańską, co może wpłynąć na równowagę kwasowo-zasadową organizmu
  • Przyjmowanie dużych dawek produktów leczniczych alkalizujących treść żołądkową – takie leki mogą zmienić pH moczu i wpłynąć na wydalanie memantyny
  • Nerkowa kwasica cewkowa (RTA, renal tubulary acidosis) – schorzenie prowadzące do zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej
  • Ciężkie zakażenia dróg moczowych – szczególnie wywołane przez bakterie z rodzaju Proteus, które mogą powodować alkalizację moczu

5

Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania produktu Cognomem u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Jest to podyktowane ograniczonymi danymi klinicznymi dotyczącymi skuteczności i bezpieczeństwa memantyny w tych grupach pacjentów. Z większości badań klinicznych wykluczono osoby z:

  • Świeżo przebytym zawałem mięśnia sercowego – co ogranicza wiedzę o bezpieczeństwie stosowania leku w okresie rekonwalescencji po zawale
  • Niewyrównaną zastoinową niewydolnością serca (NYHA III-IV) – brak wystarczających danych o wpływie memantyny na zaawansowaną niewydolność serca
  • Niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym – potencjalne ryzyko interakcji z układem sercowo-naczyniowym

Ze względu na ograniczone dane kliniczne, pacjenci z wymienionymi chorobami układu sercowo-naczyniowego powinni być podczas leczenia memantyna szczególnie uważnie obserwowani. Zaleca się regularną kontrolę parametrów kardiologicznych oraz ścisłe monitorowanie stanu klinicznego.6

Nietolerancja laktozy

Produkt leczniczy Cognomem zawiera laktozę jednowodną:

  • Tabletki powlekane 10 mg zawierają 133 mg laktozy jednowodnej
  • Tabletki powlekane 20 mg zawierają 266 mg laktozy jednowodnej

Z tego względu lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującymi dziedzicznymi zaburzeniami, takimi jak:

  • Dziedziczna nietolerancja galaktozy
  • Niedobór laktazy (brak laktazy)
  • Zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy

U takich pacjentów podanie produktu Cognomem może wywołać objawy nietolerancji laktozy, takie jak bóle brzucha, wzdęcia, biegunka, co może znacząco wpłynąć na komfort życia i skuteczność terapii.78

Grupa czynników ryzyka Szczegółowe czynniki Zalecane środki ostrożności
Zaburzenia neurologiczne Padaczka, drgawki w wywiadzie, czynniki predysponujące do padaczki Szczególna ostrożność, dokładne monitorowanie stanu klinicznego
Interakcje lekowe Jednoczesne stosowanie antagonistów NMDA (amantadyna, ketamina, dekstrometorfan) Unikanie jednoczesnego stosowania, monitorowanie działań niepożądanych ze strony OUN
Zaburzenia pH moczu Dieta wegetariańska, leki alkalizujące, nerkowa kwasica cewkowa, zakażenia Proteus Monitorowanie pH moczu, dostosowanie dawkowania
Choroby sercowo-naczyniowe Świeży zawał serca, niewydolność serca NYHA III-IV, niekontrolowane nadciśnienie Ścisłe monitorowanie stanu klinicznego, kontrola parametrów kardiologicznych
Nietolerancja substancji pomocniczych Nietolerancja galaktozy, niedobór laktazy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy Unikanie stosowania leku (zawiera laktozę)
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl