Działania niepożądane
Cognomem 10 mg

Działania niepożądane leku Cognomem

W niniejszym artykule przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem memantyny chlorowodorku (Cognomem) w dawkach 10 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych. Informacje te są istotne dla personelu medycznego prowadzącego terapię pacjentów z otępieniem, szczególnie w chorobie Alzheimera.¹

Ogólna charakterystyka bezpieczeństwa

Podczas prowadzonych badań klinicznych obejmujących pacjentów z otępieniem o różnym nasileniu (od łagodnego do ciężkiego), zaobserwowano, że profil bezpieczeństwa memantyny jest porównywalny do placebo. Większość działań niepożądanych miała nasilenie łagodne do umiarkowanego. W badaniach uczestniczyło 1784 pacjentów otrzymujących memantynę oraz 1595 pacjentów przyjmujących placebo.²

Najczęstsze działania niepożądane

Memantyna jest zazwyczaj dobrze tolerowana, jednak obserwuje się pewne działania niepożądane występujące częściej w porównaniu do placebo. Do najczęstszych należą: zawroty głowy (6,3% vs 5,6% w grupie placebo), ból głowy (5,2% vs 3,9%), zaparcia (4,6% vs 2,6%), senność (3,4% vs 2,2%) oraz nadciśnienie tętnicze (4,1% vs 2,8%).³

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Działania niepożądane memantyny zostały sklasyfikowane zgodnie z konwencją częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), oraz o nieznanej częstości (niemożliwe do określenia na podstawie dostępnych danych).⁴

Specyficzne populacje pacjentów

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ciężkim nasileniem choroby Alzheimera, u których obserwowano większą częstość występowania omamów.⁵ Ponadto, należy monitorować pacjentów pod kątem objawów depresji, myśli samobójczych i samobójstw, które są związane z chorobą Alzheimera i były zgłaszane także u pacjentów leczonych memantyną po wprowadzeniu leku do obrotu.⁶

Działania niepożądane po wprowadzeniu do obrotu

Po wprowadzeniu memantyny do obrotu zaobserwowano pojedyncze przypadki niektórych działań niepożądanych, w tym reakcji psychotycznych, zapalenia trzustki oraz zapalenia wątroby.⁷

Tabela działań niepożądanych leku Cognomem

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Poważne zaburzenia neurologiczne

Szczególne ryzyko stanowią napady padaczkowe, które choć występują bardzo rzadko, wymagają natychmiastowej interwencji medycznej i mogą być zagrożeniem dla życia pacjenta.⁸ Zaburzenia równowagi i zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego mogą zwiększać ryzyko upadków, co jest szczególnie niebezpieczne w populacji geriatrycznej.⁹

Powikłania sercowo-naczyniowe

U pacjentów leczonych memantyną obserwowano nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca oraz zakrzepicę żylną i/lub zatorowość. Powikłania te mogą stanowić poważne zagrożenie zdrowia i życia, szczególnie u osób starszych z chorobami współistniejącymi.¹⁰

Ryzyko zaburzeń psychotycznych

Memantyna może prowadzić do wystąpienia omamów, szczególnie u pacjentów z ciężkim nasileniem choroby Alzheimera, oraz reakcji psychotycznych o nieznanej częstości występowania. Objawy te mogą znacząco pogarszać jakość życia pacjenta, utrudniać opiekę i zwiększać ryzyko samouszkodzeń.¹¹

Zagrożenia gastroenterologiczne

Wśród działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego szczególnie niebezpieczne jest zapalenie trzustki, które choć występuje rzadko (częstość nieznana), stanowi potencjalnie zagrażający życiu stan wymagający natychmiastowej hospitalizacji.¹² Zaparcia, jako częste działanie niepożądane, mogą prowadzić do powikłań, szczególnie u osób starszych i unieruchomionych.¹³

Zaburzenia wątroby

U pacjentów leczonych memantyną obserwowano zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz zapalenie wątroby. Uszkodzenie wątroby może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, dlatego rekomenduje się monitorowanie funkcji wątroby podczas leczenia.¹⁴

Ryzyko samobójstwa

Należy pamiętać, że choroba Alzheimera wiąże się z depresją, myślami samobójczymi i samobójstwami. Takie przypadki zgłaszano również u pacjentów leczonych memantyną po wprowadzeniu produktu do obrotu. Konieczne jest stałe monitorowanie stanu psychicznego pacjenta i wdrożenie odpowiednich działań zapobiegawczych.¹⁵