Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Citronil 10 mg

Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Podczas terapii pacjentek w wieku rozrodczym za pomocą produktu leczniczego Citronil (cytalopram) należy uwzględnić jego potencjalny wpływ na płodność, przebieg ciąży oraz bezpieczeństwo podczas karmienia piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które powinny zostać przekazane przez lekarza pacjentce przy rozważaniu lub kontynuacji leczenia cytalopramem.

Stosowanie podczas ciąży

Na podstawie zgromadzonych danych klinicznych obejmujących ponad 2500 przypadków kobiet w ciąży nie zaobserwowano jednoznacznych dowodów na toksyczny wpływ cytalopramu na rozwój płodu lub stan noworodka. Niemniej jednak, cytalopram powinien być stosowany w okresie ciąży wyłącznie wtedy, gdy korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko, po dokładnej analizie stanu klinicznego pacjentki.¹

Należy pamiętać, że badania na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ cytalopramu na płodność, choć potencjalne ryzyko dla ludzi nie zostało w pełni określone. Ten aspekt powinien być uwzględniony w procesie podejmowania decyzji terapeutycznej.²

Zalecenia dotyczące trzeciego trymestru ciąży

U noworodków, których matki przyjmowały selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) w okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, obserwowano objawy odstawienne. Z tego powodu zaleca się następujące postępowanie:³

• W miarę możliwości należy rozważyć redukcję dawki cytalopramu w ostatnich tygodniach przed planowanym terminem porodu
• Jeśli to możliwe, należy rozważyć zakończenie stosowania leku przed porodem
• Noworodki matek przyjmujących cytalopram w końcowym okresie ciąży powinny być poddane wnikliwej obserwacji pod kątem wystąpienia objawów odstawiennych
• Nie należy gwałtownie przerywać leczenia cytalopramem w okresie ciąży

⁴

Możliwe objawy u noworodków

W przypadku stosowania leków z grupy SSRI lub SNRI w późniejszym okresie ciąży, u noworodków mogą wystąpić następujące objawy:⁵

• Zaburzenia oddychania – trudności z prawidłowym oddychaniem, które mogą wymagać wsparcia oddechowego
• Sinica – niebieskawe zabarwienie skóry świadczące o niedotlenieniu
• Bezdech – przerwy w oddychaniu, które mogą być niebezpieczne dla noworodka
• Drgawki – napady drgawkowe wymagające natychmiastowej interwencji
• Niestabilność temperatury ciała – trudności z utrzymaniem prawidłowej ciepłoty ciała
• Trudności z pobieraniem pokarmu – mogące prowadzić do zaburzeń odżywiania
• Wymioty – mogące prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych
• Hipoglikemia – zbyt niski poziom glukozy we krwi
• Zaburzenia napięcia mięśniowego: hipertonia (wzmożone napięcie) lub hipotonia (obniżone napięcie)
• Wzmożenie odruchów – nadmierna reaktywność na bodźce fizyczne
• Drżenie – mimowolne drgania mięśni
• Nadreaktywność na bodźce – wzmożona reakcja na bodźce ze środowiska
• Drażliwość, letarg, ciągły płacz – zaburzenia zachowania noworodka
• Senność i trudności ze snem – zaburzenia rytmu snu i czuwania

⁶

Powyższe objawy mogą wynikać z bezpośredniego działania serotoninergicznego leku lub być objawami odstawiennymi. Zazwyczaj pojawiają się natychmiast lub w ciągu pierwszych 24 godzin po porodzie.<sup data-drug="Citronil" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Objawy te mogą być związane z działaniem serotoninergicznym lub objawami z odstawienia. W większości przypadków powikłania zaczynają się natychmiast lub niedługo (7

Ryzyko nadciśnienia płucnego u noworodka

Dane epidemiologiczne wskazują, że stosowanie leków z grupy SSRI w ciąży, szczególnie w jej końcowym okresie, może zwiększać ryzyko wystąpienia przewlekłego nadciśnienia płucnego u noworodka (PPHN). Szacowane ryzyko to około 5 przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej PPHN występuje z częstością 1-2 przypadków na 1000 ciąż. Ta informacja powinna być uwzględniona przy podejmowaniu decyzji o kontynuacji leczenia w zaawansowanej ciąży.⁸

Ryzyko krwotoku poporodowego

Dane obserwacyjne wskazują na zwiększone (mniej niż dwukrotnie) ryzyko krwotoku poporodowego u pacjentek, które były narażone na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w okresie miesiąca przed porodem. Ten fakt należy uwzględnić podczas planowania zakończenia ciąży u pacjentek przyjmujących cytalopram.⁹

Stosowanie podczas karmienia piersią

Cytalopram przenika do mleka kobiecego, jednak w relatywnie niewielkich ilościach. Szacuje się, że karmione piersią dziecko otrzymuje około 5% dobowej dawki przyjmowanej przez matkę (w przeliczeniu na mg/kg masy ciała). Dostępne dane wskazują, że u niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące cytalopram obserwowano jedynie niewielkie objawy niepożądane lub nie obserwowano ich wcale.¹⁰

Aktualnie dostępne dane nie są jednak wystarczające do pełnej oceny potencjalnego ryzyka dla dziecka karmionego piersią. Decyzja o kontynuacji leczenia podczas karmienia piersią powinna opierać się na indywidualnej analizie korzyści wynikających z karmienia naturalnego w stosunku do możliwego ryzyka dla dziecka. Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności oraz monitorowanie stanu klinicznego dziecka.¹¹

Wpływ na płodność

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że cytalopram może negatywnie wpływać na jakość nasienia. Jest to istotna informacja w przypadku planowania rodzicielstwa przez pacjentów płci męskiej.¹²

Opisy przypadków klinicznych dotyczące niektórych leków z grupy SSRI sugerują, że ich wpływ na jakość nasienia ma charakter przemijający i ustępuje po zakończeniu leczenia. Dotychczas nie udokumentowano trwałego negatywnego wpływu cytalopramu na płodność u ludzi.¹³

W przypadku mężczyzn planujących ojcostwo, którzy przyjmują cytalopram, lekarz powinien omówić potencjalne ryzyko oraz możliwość czasowego odstawienia leku, jeśli jest to klinicznie uzasadnione i nie spowoduje istotnego pogorszenia stanu psychicznego pacjenta.