Wpływ cytalopramu na płodność, ciążę i laktację

Podczas leczenia lekiem Citabax (cytalopram) kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza tych planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią, należy zwrócić szczególną uwagę na bezpieczeństwo terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wpływu cytalopramu na płodność, ciążę oraz laktację, które lekarz powinien przekazać pacjentce.¹

Stosowanie cytalopramu w okresie ciąży

Dotychczasowe dane kliniczne obejmujące ponad 2500 przypadków stosowania cytalopramu u kobiet w ciąży nie wykazały dowodów na teratogenny wpływ leku na płód czy noworodka. Pomimo to, ze względów bezpieczeństwa, cytalopram nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i po dokładnym rozważeniu stosunku ryzyka do potencjalnych korzyści terapeutycznych.²

W przypadku kontynuacji leczenia cytalopramem w późniejszych stadiach ciąży, a szczególnie w trzecim trymestrze, konieczna jest wzmożona obserwacja noworodka po porodzie. W takich przypadkach istotne jest unikanie nagłego odstawienia leku w okresie ciąży, co mogłoby prowadzić do objawów odstawiennych zarówno u matki, jak i rozwijającego się płodu.³

Objawy niepożądane u noworodków po ekspozycji na cytalopram

U noworodków, których matki przyjmowały cytalopram (należący do grupy SSRI) w późniejszych stadiach ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane. Objawy te mogą być związane zarówno z bezpośrednim działaniem leku na układ serotoninergiczny, jak i stanowić zespół odstawienia.⁴

Do najczęściej obserwowanych objawów niepożądanych u noworodków należą:

• Zaburzenia oddechowe: bezdech, sinica, zaburzenia oddychania
• Zaburzenia neurologiczne: napady drgawkowe, wzmożone lub zmniejszone napięcie mięśniowe, hiperrefleksja, drżenie, drżączka
• Zaburzenia metaboliczne: hipoglikemia, wahania ciepłoty ciała
• Zaburzenia żywieniowe: trudności w pobieraniu pokarmu, wymioty
• Zaburzenia behawioralne: drażliwość, ospałość, ciągły płacz, senność, trudności w zasypianiu

Należy podkreślić, że w większości przypadków powikłania pojawiają się bezpośrednio po porodzie lub w ciągu pierwszych 24 godzin życia noworodka.⁵

Ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków

Dane epidemiologiczne wskazują na istotną korelację między stosowaniem leków z grupy SSRI w ciąży (zwłaszcza w jej końcowym okresie) a zwiększonym ryzykiem wystąpienia przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN, ang. persistent pulmonary hypertension of the newborn). W przypadku ekspozycji na SSRI ryzyko to wynosi około 5 przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej występuje 1-2 przypadki PPHN na 1000 ciąż.⁶

Ryzyko krwotoku poporodowego

Istotną informacją jest fakt, że dane obserwacyjne wskazują na zwiększone (mniej niż dwukrotnie) ryzyko krwotoku poporodowego w przypadku ekspozycji na leki z grupy SSRI lub SNRI w okresie miesiąca poprzedzającego poród. Jest to kolejny aspekt, który należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji o kontynuacji terapii cytalopramem w okresie okołoporodowym.⁷

Cytalopram podczas karmienia piersią

Cytalopram przenika do mleka matki. Na podstawie dotychczasowych badań oszacowano, że dziecko karmione piersią otrzymuje około 5% dobowej dawki leku przyjmowanej przez matkę w przeliczeniu na masę ciała (mg/kg mc.). Dotychczasowe obserwacje wykazały jedynie niewielkie objawy niepożądane u niemowląt lub całkowity brak takich objawów.⁸

Należy jednak podkreślić, że dostępne dane nie są wystarczające do pełnej oceny potencjalnego zagrożenia dla dziecka. Z tego powodu zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności. Jeżeli terapia cytalopramem jest niezbędna, lekarz powinien rozważyć z pacjentką możliwość czasowego przerwania karmienia piersią, szczególnie biorąc pod uwagę stan kliniczny matki oraz korzyści wynikające z karmienia naturalnego.⁹

Wpływ cytalopramu na płodność

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że cytalopram może wpływać na jakość nasienia, co jest istotną informacją dla mężczyzn planujących ojcostwo.¹⁰

Na podstawie zgłoszeń działań niepożądanych dotyczących ludzi stosujących leki z grupy SSRI stwierdzono, że wpływ na jakość nasienia ma charakter przemijający. Po odstawieniu leku parametry nasienia wracają do wartości wyjściowych.¹¹

Należy poinformować pacjentów, że dotychczas nie zaobserwowano istotnego klinicznie, długotrwałego wpływu cytalopramu na płodność człowieka.¹²