Właściwości farmakodynamiczne
Cilozek 50 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Cilozek

Cilozek (cylostazol) należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwzakrzepowych, a dokładniej inhibitorów agregacji płytek krwi (bez heparyny), sklasyfikowany kodem ATC: B 01 AC 23. Substancja aktywna charakteryzuje się specyficznym mechanizmem działania oraz szeregiem efektów farmakodynamicznych wpływających na poprawę krążenia obwodowego u pacjentów z chromaniem przestankowym.¹

Mechanizm działania i efekty kliniczne

Skuteczność kliniczna cylostazolu została potwierdzona w dziewięciu badaniach klinicznych kontrolowanych placebo z udziałem 1634 pacjentów otrzymujących cylostazol. Badania oceniały zdolność wysiłkową pacjentów na podstawie dwóch kluczowych parametrów: bezwzględnego dystansu chromania (Absolute Claudication Distance – ACD, określanego również jako maksymalny odcinek marszu) oraz początkowego dystansu chromania (Initial Claudication Distance – ICD, definiowanego jako odległość, którą pacjent jest w stanie przejść bez wystąpienia bólu).²

Po 24 tygodniach leczenia cylostazol w dawce 100 mg stosowany dwa razy na dobę wykazał znaczącą poprawę dystansu marszu:

• Zwiększenie średniej wartości ACD (bezwzględnego dystansu chromania) w zakresie od 60,4 do 129,1 metra³
• Zwiększenie średniej wartości ICD (początkowego dystansu chromania) w zakresie od 47,3 do 93,6 metra⁴

Metaanaliza dziewięciu badań klinicznych, oparta na ważonej różnicy średnich, potwierdziła istotną bezwzględną ogólną poprawę od początku badania o 42 metry w odniesieniu do maksymalnego odcinka marszu (ACD) dla cylostazolu w dawce 100 mg stosowanego dwa razy na dobę w porównaniu z placebo. Wartość ta odpowiada względnej poprawie o 100% w stosunku do placebo. Warto zauważyć, że efekt terapeutyczny cylostazolu wydaje się być mniejszy u pacjentów z cukrzycą w porównaniu do pacjentów bez tej choroby.⁵

Efekty farmakodynamiczne

Cylostazol wykazuje złożone działanie farmakodynamiczne, potwierdzone w badaniach na modelach zwierzęcych oraz w mniejszych badaniach klinicznych. Do najważniejszych efektów farmakodynamicznych należą:⁶

• Działanie wazodylatacyjne – Badania na zwierzętach wykazały, że cylostazol rozszerza naczynia krwionośne. Efekt ten potwierdzono również w badaniach z udziałem ludzi, w których mierzono przepływ krwi w obrębie stawów skokowych metodą pletyzmografii tensometrycznej (typu strain gauge).⁷
• Hamowanie proliferacji komórek mięśni gładkich – Cylostazol hamuje in vitro proliferację komórek mięśni gładkich zarówno u szczurów, jak i u ludzi.⁸
• Hamowanie uwalniania czynników wzrostu – Substancja hamuje reakcję uwalniania z płytek krwi czynnika wzrostu pochodzenia płytkowego (PDGF) i PF-4 w płytkach krwi ludzkiej.⁹
• Odwracalne hamowanie agregacji płytek krwi – Badania na zwierzętach i u ludzi (zarówno in vivo, jak i ex vivo) wykazały, że cylostazol powoduje odwracalne zahamowanie agregacji płytek krwi. Działanie to jest skuteczne wobec różnych czynników wywołujących agregację, takich jak naprężenie ścinające, kwas arachidonowy, kolagen, ADP i adrenalina.¹⁰

U ludzi działanie hamujące agregację płytek utrzymuje się do 12 godzin po podaniu. Po przerwaniu podawania cylostazolu przywrócenie prawidłowej agregacji następuje w ciągu 48-96 godzin, co istotne, bez występowania nadmiernej skłonności do agregacji „z odbicia”.¹¹

Wpływ na parametry lipidowe

Cilozek wykazuje korzystny wpływ na profil lipidowy osocza. W badaniach klinicznych wykazano, że po 12 tygodniach stosowania cylostazolu w dawce 100 mg dwa razy na dobę obserwowano:¹²

• Zmniejszenie stężenia triglicerydów o 0,33 mmol/l (15%) w porównaniu z placebo
• Zwiększenie stężenia cholesterolu HDL o 0,10 mmol/l (10%) w porównaniu z placebo

Długoterminowe bezpieczeństwo i skuteczność

Bezpieczeństwo i skuteczność długotrwałego stosowania cylostazolu oceniano w randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu fazy IV z podwójnie ślepą próbą. Badanie to koncentrowało się szczególnie na ocenie wskaźników śmiertelności i bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku. W badaniu uczestniczyło 1439 pacjentów z chromaniem przestankowym bez niewydolności serca, którzy otrzymywali cylostazol lub placebo przez okres do trzech lat.¹³

Wyniki tego badania wykazały, że:¹⁴

• 36-miesięczny wskaźnik zdarzeń Kaplana-Meiera dla zgonów podczas stosowania badanego leku, przy medianie czasu stosowania wynoszącej 18 miesięcy, miał wartość 5,6% (95% CI 2,8% do 8,4%) dla cylostazolu
• W grupie placebo wskaźnik ten wynosił 6,8% (95% CI 1,9% do 11,5%)

Podsumowując, długotrwałe leczenie cylostazolem nie budziło wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa stosowania, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa nawet przy przedłużonej terapii.¹⁵