Działania niepożądane
Ceclor MR 375 mg
Cefaklor w postaci tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu (Ceclor MR) wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka 3,4%, nudności 2,5%, wymioty i niestrawność <1%), infekcje grzybicze układu rozrodczego (drożdżyca 2,5%, zapalenie pochwy 1,7%) oraz reakcje immunologiczne (wysypka, pokrzywka, świąd około 1,7%). Rzadko obserwuje się objawy podobne do choroby posurowiczej (0,03%), manifestujące się rumieniem wielopostaciowym, wysypką i zapaleniem stawów, częściej u dzieci. Dodatkowo, cefaklor może powodować przemijające zmiany w badaniach laboratoryjnych, takie jak trombocytopenia, leukopenia, eozynofilia, a także podwyższenie enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, fosfataza zasadowa) oraz parametrów nerkowych (azot mocznikowy, kreatynina). W przypadku ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia ratującego życie.
- Działania niepożądane leku Ceclor MR
- Najczęstsze działania niepożądane
- Reakcje podobne do choroby posurowiczej
- Rzadkie działania niepożądane
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
- Dodatkowe działania niepożądane
- Działania niepożądane związane z antybiotykami β-laktamowymi
- Długotrwałe reakcje nadwrażliwości
- Tabela działań niepożądanych cefakloru (Ceclor MR)
- Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
- Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Ceclor MR
Cefaklor w postaci tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu (Ceclor MR) może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Podczas badań klinicznych większość obserwowanych działań niepożądanych miała charakter przemijający i przebiegała łagodnie. Działania niepożądane związane ze stosowaniem leku, które wymusiły przerwanie terapii, wystąpiły u 1,7% pacjentów. 1
Najczęstsze działania niepożądane
Wśród najczęściej występujących działań niepożądanych (z częstością przekraczającą 1%) podczas terapii cefaklorem zidentyfikowano:
- Zaburzenia żołądka i jelit: biegunka (3,4%), nudności (2,5%), wymioty i niestrawność 2
- Zaburzenia układu rozrodczego: drożdżyca (2,5%), zapalenie pochwy (1,7%) 3
- Zaburzenia układu immunologicznego: wysypka, pokrzywka lub świąd (około 1,7% pacjentów) 4
Reakcje podobne do choroby posurowiczej
Podczas terapii cefaklorem mogą wystąpić objawy podobne do choroby posurowiczej, które obejmują rumień wielopostaciowy, wysypkę i inne objawy skórne z jednoczesnym zapaleniem lub bólem stawów, z gorączką lub bez. W badaniach klinicznych reakcja podobna do choroby posurowiczej wystąpiła u jednego pacjenta (0,03%). Sporadycznie raportowano powiększenie węzłów chłonnych i białkomocz, jednak nie stwierdzano krążących kompleksów immunologicznych. Reakcje te wynikają z nadwrażliwości i występują zazwyczaj podczas leczenia cefaklorem lub po powtórnym jego zastosowaniu. Co istotne, te objawy występują częściej u dzieci niż u dorosłych. 5
Charakterystyczny przebieg tych reakcji obejmuje pojawienie się objawów w ciągu kilku dni od rozpoczęcia leczenia i ustąpienie kilka dni po jego zakończeniu. Leczenie wspomagające obejmuje podawanie leków antyhistaminowych i kortykosteroidów. Warto podkreślić, że nie opisywano poważnych następstw tych reakcji. 6
Rzadkie działania niepożądane
Podczas stosowania cefakloru zgłaszano również inne działania niepożądane, których bezpośredni związek z leczeniem nie zawsze został jednoznacznie potwierdzony:
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego: eozynofilia 7
- Zaburzenia układu nerwowego: bóle i zawroty głowy, senność 8
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: przemijające zwiększenie stężenia aminotransferazy asparaginianowej (AspAT) i alaninowej (AlAT) oraz fosfatazy zasadowej 9
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych: przemijające zwiększenie stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny we krwi 10
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Cefaklor może powodować przemijające zmiany w wynikach badań laboratoryjnych, w tym: trombocytopenię, leukopenię, limfocytozę, neutropenię oraz nieprawidłowe wyniki badania moczu. 11
Dodatkowe działania niepożądane
U pacjentów przyjmujących cefaklor, choć niekoniecznie w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, obserwowano również:
- Ciężkie reakcje skórne: rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka (toksyczna nekroliza naskórkowa) 12
- Reakcje nadwrażliwości: anafilaksja (może występować częściej u osób uczulonych na penicylinę), reakcje anafilaktoidalne (obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, obrzęk twarzy i kończyn, duszność, parestezje, omdlenie, rozszerzenie naczyń krwionośnych) 13
- Zaburzenia przewodu pokarmowego: objawy rzekomobłoniastego zapalenia jelit (mogą wystąpić podczas lub po zakończeniu stosowania antybiotyku) 14
- Inne rzadko występujące działania: przemijające śródmiąższowe zapalenie nerek, zaburzenia czynności wątroby, żółtaczka cholestatyczna, zwiększenie czasu protrombinowego (u pacjentów stosujących jednocześnie cefaklor i warfarynę), przemijająca nadpobudliwość, pobudzenie, nerwowość, bezsenność, omamy, wzmożone napięcie, niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza i niedokrwistość hemolityczna 15
Działania niepożądane związane z antybiotykami β-laktamowymi
Jako antybiotyk β-laktamowy, cefaklor może powodować działania niepożądane typowe dla tej grupy leków, w tym: zapalenie okrężnicy, zaburzenia czynności nerek i nefropatię toksyczną. Niektórym antybiotykom β-laktamowym przypisuje się również zdolność wywoływania drgawek, szczególnie u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek przyjmujących standardowe dawki cefakloru. 16
W przypadku wystąpienia drgawek podczas leczenia cefaklorem, należy przerwać stosowanie leku i, jeśli istnieją wskazania kliniczne, wdrożyć leczenie przeciwdrgawkowe. 17
Długotrwałe reakcje nadwrażliwości
Warto zwrócić uwagę, że rzadko objawy nadwrażliwości mogą utrzymywać się przez kilka miesięcy, co stanowi istotną informację kliniczną dla personelu medycznego prowadzącego pacjenta. 18
Tabela działań niepożądanych cefakloru (Ceclor MR)
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | 3,4% | Najczęstsze zaburzenie ze strony przewodu pokarmowego |
| Nudności | 2,5% | Drugie co do częstości zaburzenie żołądkowo-jelitowe | |
| Wymioty i niestrawność | <1% | Mniej powszechne objawy ze strony przewodu pokarmowego | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Drożdżyca | 2,5% | Zakażenie grzybicze występujące jako następstwo antybiotykoterapii |
| Zapalenie pochwy | 1,7% | Stan zapalny błony śluzowej pochwy | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Wysypka, pokrzywka, świąd | 1,7% | Najczęstsze objawy nadwrażliwości |
| Reakcje podobne do choroby posurowiczej | 0,03% | Zespół objawów obejmujący rumień wielopostaciowy, wysypkę, bóle stawów, gorączkę | |
| Reakcje anafilaktoidalne | Rzadko | Obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, obrzęk twarzy i kończyn, duszność, parestezje, omdlenie | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Eozynofilia, trombocytopenia, leukopenia, limfocytoza, neutropenia | <1% | Przemijające zmiany w morfologii krwi |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle i zawroty głowy | <1% | Niepotwierdzone jako bezpośrednio związane z leczeniem |
| Senność | <1% | Niepotwierdzone jako bezpośrednio związane z leczeniem | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności AspAT, AlAT, fosfatazy zasadowej | <1% | Przemijające zmiany w parametrach biochemicznych |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zwiększenie stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny | <1% | Przemijające zmiany w parametrach biochemicznych |
| Ciężkie reakcje skórne | Rumień wielopostaciowy | Rzadko | Poważna reakcja skórna wymagająca natychmiastowego przerwania leczenia |
| Zespół Stevensa-Johnsona | Rzadko | Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja skórna | |
| Martwica toksyczno-rozpływna naskórka | Rzadko | Najcięższa postać reakcji skórnej, stanowiąca zagrożenie życia | |
| Inne rzadkie działania | Śródmiąższowe zapalenie nerek | Rzadko | Przemijający proces zapalny w nerkach |
| Zaburzenia czynności wątroby, żółtaczka cholestatyczna | Rzadko | Nieprawidłowa funkcja wątroby, żółtaczka spowodowana zastojem żółci | |
| Zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna) | Rzadko | Poważne zaburzenia krwiotworzenia wymagające monitorowania |
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek działań niepożądanych należy podjąć odpowiednie działania kliniczne:
- W razie ciężkich reakcji nadwrażliwości, takich jak anafilaksja, należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie ratujące życie.
- Przy objawach podobnych do choroby posurowiczej zaleca się podawanie leków antyhistaminowych i kortykosteroidów. 19
- W przypadku wystąpienia drgawek należy przerwać stosowanie cefakloru i rozważyć podanie leków przeciwdrgawkowych. 20
Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest stałe monitorowanie i zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. 21
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego na rynek. 22
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania