Specjalne ostrzeżenia
Carzap

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Stosowanie leku Carzap (kandesartan cyleksetylu) wymaga szczególnej uwagi klinicznej w określonych grupach pacjentów oraz w wybranych stanach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania tego produktu leczniczego.¹

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACEi), antagonistów receptora angiotensyny II (ARB) lub aliskirenu powoduje zwiększone ryzyko wystąpienia takich powikłań jak: niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek, włącznie z ostrą niewydolnością nerek. Z tego powodu nie zaleca się podwójnej blokady układu RAA poprzez jednoczesne stosowanie tych leków.²

Jeżeli zastosowanie podwójnej blokady układu RAA jest bezwzględnie konieczne, leczenie powinno być prowadzone wyłącznie pod nadzorem specjalisty, z częstym i ścisłym monitorowaniem następujących parametrów:³

• czynność nerek
• stężenie elektrolitów w surowicy
• ciśnienie tętnicze krwi

Należy bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II u pacjentów z nefropatią cukrzycową.⁴

Zaburzenia czynności nerek

Podobnie jak inne leki hamujące układ renina-angiotensyna-aldosteron, Carzap może powodować zmiany w czynności nerek u predysponowanych pacjentów. U chorych z nadciśnieniem tętniczym i współistniejącymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się okresowe monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny w surowicy.⁵

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z bardzo ciężkimi lub schyłkowymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 15 ml/min), gdyż doświadczenie kliniczne w tej grupie jest ograniczone. U tych pacjentów dawkę Carzap należy ustalać bardzo ostrożnie, opierając się na dokładnej kontroli ciśnienia tętniczego.⁶

U pacjentów leczonych z powodu niewydolności serca, zwłaszcza w wieku 75 lat i starszych oraz u osób z upośledzoną funkcją nerek, zalecana jest okresowa kontrola czynności nerek. Podczas zwiększania dawki Carzap wskazane jest monitorowanie stężenia kreatyniny i potasu w surowicy. Należy zwrócić uwagę, że badania kliniczne dotyczące niewydolności serca nie obejmowały pacjentów ze stężeniem kreatyniny w surowicy przekraczającym 265 μmol/l (> 3 mg/dl).⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności nerek

Nie prowadzono badań dotyczących stosowania kandesartanu cyleksetylu u dzieci i młodzieży z współczynnikiem przesączania kłębuszkowego (GFR) poniżej 30 ml/min/1,73 m².⁸

Jednoczesne leczenie inhibitorem ACE w niewydolności serca

Równoczesne stosowanie produktu Carzap z inhibitorem ACE może istotnie zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie:⁹

• niedociśnienia
• hiperkaliemii
• pogorszenia czynności nerek, włącznie z ostrą niewydolnością nerek

Nie zaleca się również trójskładnikowego połączenia inhibitora ACE, antagonisty receptora mineralokortykoidowego i kandesartanu. Jeżeli takie połączenie jest konieczne, powinno być stosowane pod nadzorem specjalisty z ścisłym monitorowaniem czynności nerek, stężenia elektrolitów oraz ciśnienia tętniczego.¹⁰

Hemodializa

Pacjenci poddawani hemodializie mogą wykazywać zwiększoną wrażliwość na blokadę receptorów AT1 podczas zabiegu dializy, co ma związek ze zmniejszeniem objętości osocza i aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron. U pacjentów dializowanych dawkowanie Carzap powinno być prowadzone bardzo ostrożnie, z dokładną kontrolą ciśnienia tętniczego.¹¹

Zwężenie tętnicy nerkowej

U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki, leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron, w tym Carzap, mogą powodować zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy.¹²

Przeszczep nerki

Doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania kandesartanu cyleksetylu u pacjentów po przeszczepieniu nerki jest ograniczone, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności w tej grupie chorych.¹³

Niedociśnienie tętnicze

U pacjentów z niewydolnością serca leczonych Carzap może wystąpić niedociśnienie tętnicze. Problem ten może również dotyczyć pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową, np. przyjmujących duże dawki leków moczopędnych. Podczas rozpoczynania leczenia należy zachować ostrożność i wyrównać istniejący niedobór objętości wewnątrznaczyniowej.¹⁴

U dzieci z możliwym zmniejszeniem objętości krwi krążącej (np. u pacjentów leczonych lekami moczopędnymi, szczególnie z zaburzeniami czynności nerek), leczenie Carzap powinno być wdrażane pod ścisłym nadzorem lekarskim. W tej grupie pacjentów należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej.¹⁵

Narkoza i zabiegi chirurgiczne

U pacjentów leczonych antagonistami receptora angiotensyny II, w trakcie narkozy i zabiegów chirurgicznych może dojść do niedociśnienia tętniczego spowodowanego zahamowaniem układu renina-angiotensyna. W bardzo rzadkich przypadkach niedociśnienie może być na tyle ciężkie, że konieczne będzie dożylne podanie płynów infuzyjnych i/lub leków wazopresyjnych.¹⁶

Zwężenie zastawki aortalnej lub mitralnej

U pacjentów z hemodynamicznie istotnym zwężeniem zastawki aortalnej lub mitralnej albo z przerostową kardiomiopatią zawężającą, podobnie jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia, należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania Carzap.¹⁷

Hiperaldosteronizm pierwotny

Pacjenci z pierwotnym hiperaldosteronizmem zwykle nie reagują na leki przeciwnadciśnieniowe działające poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron. Z tego powodu nie zaleca się stosowania Carzap w tej grupie pacjentów.¹⁸

Hiperkaliemia

Jednoczesne stosowanie Carzap z poniższymi lekami i środkami może prowadzić do zwiększenia stężenia potasu w surowicy u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym:¹⁹

• leki moczopędne oszczędzające potas
• suplementy potasu
• zamienniki soli kuchennej zawierające potas
• inne leki zwiększające stężenie potasu (np. heparyna, kotrimoksazol)

U tych pacjentów należy regularnie kontrolować stężenie potasu w surowicy.

Hiperkaliemia może również wystąpić u pacjentów z niewydolnością serca leczonych produktem Carzap, dlatego zaleca się okresową kontrolę stężenia potasu w surowicy. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, leków moczopędnych oszczędzających potas (np. spironolakton) i Carzap nie jest zalecane i może być rozważone wyłącznie po dokładnej ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka.²⁰

Uwagi ogólne

U pacjentów, u których napięcie naczyń oraz czynność nerek są w znacznym stopniu zależne od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron (np. pacjenci z ciężką zastoinową niewydolnością serca lub z chorobą nerek, w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej), leczenie innymi lekami wpływającymi na ten układ może prowadzić do wystąpienia:²¹

• nagłego niedociśnienia
• azotemii
• skąpomoczu
• rzadziej ostrej niewydolności nerek

Nie można wykluczyć możliwości wystąpienia podobnych działań podczas stosowania antagonistów receptora angiotensyny II, takich jak Carzap.

U pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub chorobą niedokrwienną mózgu, nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego może spowodować zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu.²²

Należy pamiętać, że działanie przeciwnadciśnieniowe kandesartanu może ulegać nasileniu podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze, niezależnie od wskazania, w jakim są stosowane.²³

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Produkt leczniczy Carzap zawiera laktozę jednowodną. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu.²⁴

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w jednej tabletce, co oznacza, że jest praktycznie „wolny od sodu”.²⁵

Ciąża

Nie należy rozpoczynać leczenia antagonistami receptora angiotensyny II (AIIRA), takimi jak Carzap, podczas ciąży. U pacjentek planujących ciążę należy zmienić leczenie na alternatywną terapię przeciwnadciśnieniową o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania w trakcie ciąży.²⁶

W przypadku stwierdzenia ciąży leczenie AIIRA należy natychmiast przerwać i, jeśli to konieczne, rozpocząć alternatywne leczenie.²⁷

U pacjentek, u których wystąpiła już pierwsza miesiączka, należy regularnie oceniać możliwość zajścia w ciążę. Pacjentkom należy udzielić odpowiednich informacji i/lub podjąć odpowiednie działania, aby zapobiec ryzyku stosowania kandesartanu w okresie ciąży.²⁸