Interakcje leku
Bortezomib Adamed 3,5 mg

Bortezomib jest metabolizowany głównie przez izoenzymy cytochromu P450, w tym CYP3A4, CYP2C19, CYP2C9, CYP1A2 oraz CYP2D6, przy czym CYP2D6 odpowiada za jedynie 7% metabolizmu, co ogranicza wpływ fenotypu słabego metabolizmu tego enzymu na farmakokinetykę leku. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i rytonawir, zwiększają pole pod krzywą (AUC) bortezomibu o około 35% [CI₉₀% (1,032–1,772)], co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych. Z kolei silne induktory CYP3A4, w tym ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital oraz ziele dziurawca, obniżają AUC bortezomibu o około 45%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory CYP2C19, takie jak omeprazol, oraz słabi induktorzy CYP3A4, np. deksametazon, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Bortezomib wchodzi w interakcje z różnymi grupami leków za pośrednictwem metabolizmu cytochromu P450. Badania przeprowadzone in vitro wykazały, że bortezomib jest słabym inhibitorem izoenzymów cytochromu P450, w tym: 1A2, 2C9, 2C19, 2D6 i 3A4. Ze względu na ograniczony udział CYP2D6 w metabolizmie bortezomibu (zaledwie 7%), nie przewiduje się istotnego wpływu na metabolizm bortezomibu u pacjentów z fenotypem o słabym metabolizmie CYP2D6.1

Interakcje z inhibitorami CYP

Przeprowadzono badanie interakcji lekowych oceniające wpływ ketokonazolu, który jest silnym inhibitorem CYP3A4, na farmakokinetykę bortezomibu podawanego dożylnie. Wyniki badania wykazały średnie zwiększenie pola pod krzywą AUC bortezomibu o 35% [CI₉₀% (1,032 do 1,772)] na podstawie danych od 12 pacjentów. W związku z tym pacjenci powinni być ściśle monitorowani podczas jednoczesnego stosowania bortezomibu z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol czy rytonawir.2

Natomiast w badaniu interakcji lekowych z omeprazolem, będącym silnym inhibitorem CYP2C19, nie stwierdzono znamiennego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu podawanego dożylnie. Badanie to przeprowadzono na grupie 17 pacjentów.3

Interakcje z induktorami CYP

Badanie interakcji z ryfampicyną, która jest silnym induktorem CYP3A4, wykazało średnie zmniejszenie AUC bortezomibu o 45% na podstawie danych od 6 pacjentów. Z uwagi na możliwe zmniejszenie skuteczności terapeutycznej, nie zaleca się jednoczesnego stosowania bortezomibu z silnymi induktorami CYP3A4, takimi jak:4

W badaniu interakcji oceniano również wpływ deksametazonu, który jest słabym induktorem CYP3A4, na farmakokinetykę bortezomibu podawanego dożylnie. Na podstawie danych od 7 pacjentów nie wykazano istotnego wpływu na właściwości farmakokinetyczne bortezomibu.5

Interakcje z innymi lekami

W badaniach interakcji lekowych oceniających wpływ oddziaływania między melfalanem i prednizonem na farmakokinetykę bortezomibu (podawanego dożylnie) zaobserwowano zwiększenie średniego pola powierzchni pod krzywą AUC bortezomibu o 17%. Badanie przeprowadzono na 21 pacjentach. Ten wynik nie jest uznawany za istotny klinicznie.6

Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi

U pacjentów z cukrzycą przyjmujących doustne leki hipoglikemizujące zaobserwowano podczas badań klinicznych zarówno przypadki hipoglikemii (niezbyt często), jak i hiperglikemii (często). W związku z tym pacjenci leczeni doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, którzy jednocześnie otrzymują produkt Bortezomib Adamed, wymagają ścisłej obserwacji stężenia glukozy w osoczu krwi. Może być również konieczne dostosowanie dawek leków przeciwcukrzycowych.7

Interakcje bortezomibu z alkoholem

Chociaż nie przeprowadzono bezpośrednich badań dotyczących interakcji bortezomibu z alkoholem, należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tych substancji. Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane bortezomibu, takie jak neuropatia obwodowa, zaburzenia żołądkowo-jelitowe czy zaburzenia hematologiczne. Ponadto, alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy, co potencjalnie mogłoby zmienić farmakokinetykę bortezomibu.

Z uwagi na hepatotoksyczny potencjał zarówno alkoholu, jak i leków onkologicznych, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii bortezomibem może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby. Dodatkowo, alkohol może nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co w połączeniu z potencjalnymi działaniami niepożądanymi bortezomibu, takimi jak zmęczenie czy zawroty głowy, może znacząco pogorszyć samopoczucie pacjenta i zwiększyć ryzyko upadków.

Biorąc pod uwagę powyższe, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii bortezomibem, szczególnie w dniach podawania leku oraz w okresie bezpośrednio po jego podaniu.

Tabela interakcji bortezomibu z innymi lekami

Lek/grupa leków Mechanizm interakcji Efekt interakcji Znaczenie kliniczne Zalecenia
Ketokonazol i inne silne inhibitory CYP3A4 (rytonawir) Hamowanie metabolizmu bortezomibu przez inhibicję CYP3A4 Zwiększenie AUC bortezomibu o 35% Umiarkowane Ścisłe monitorowanie pacjenta
Omeprazol i inne inhibitory CYP2C19 Potencjalne hamowanie metabolizmu poprzez CYP2C19 Brak znamiennego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu Niskie Standardowe monitorowanie
Ryfampicyna i inne silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca) Nasilenie metabolizmu bortezomibu przez indukcję CYP3A4 Zmniejszenie AUC bortezomibu o 45% Wysokie Jednoczesne stosowanie niezalecane
Deksametazon (słaby induktor CYP3A4) Potencjalne nasilenie metabolizmu bortezomibu Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu Niskie Standardowe monitorowanie
Melfalan i prednizon Nieznany Zwiększenie AUC bortezomibu o 17% Niskie (nieistotne klinicznie) Standardowe monitorowanie
Doustne leki przeciwcukrzycowe Możliwy wpływ bortezomibu na metabolizm glukozy Ryzyko hipo- lub hiperglikemii Umiarkowane do wysokiego Ścisła kontrola stężenia glukozy we krwi, możliwa konieczność dostosowania dawek leków przeciwcukrzycowych
Alkohol Możliwe nasilenie działań niepożądanych; wpływ na metabolizm wątrobowy Potencjalne nasilenie neuropatii, zaburzeń żołądkowo-jelitowych i hematologicznych; ryzyko hepatotoksyczności Umiarkowane do wysokiego Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii bortezomibem

Najważniejsze interakcje wymagające szczególnej uwagi

  1. Silne induktory CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca) – znaczące zmniejszenie stężenia bortezomibu we krwi, co może prowadzić do nieskuteczności terapii. Jednoczesne stosowanie nie jest zalecane.
  2. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, rytonawir) – zwiększenie stężenia bortezomibu we krwi, co może nasilać działania niepożądane. Wymagane ścisłe monitorowanie pacjenta.
  3. Doustne leki przeciwcukrzycowe – ryzyko wahań stężenia glukozy we krwi. Konieczna ścisła kontrola glikemii i możliwa modyfikacja dawkowania leków przeciwcukrzycowych.
  4. Alkohol – potencjalne nasilenie działań niepożądanych i ryzyko hepatotoksyczności. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii.
  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl