Właściwości farmakokinetyczne
Bicalutamide Accord 50 mg

Bikalutamid, podawany doustnie w dawce 50 mg, charakteryzuje się powolnym, ale efektywnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, niezależnym od spożycia pokarmu. Substancja wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (96% dla mieszaniny racemicznej, 99,6% dla enancjomeru R), co wpływa na jego dystrybucję i długi czas działania. Metabolizm bikalutamidu zachodzi głównie przez utlenianie i sprzęganie z kwasem glukuronowym, a eliminacja odbywa się w równych proporcjach przez nerki i z żółcią, przy czym w moczu nie stwierdza się obecności leku w formie niezmienionej. Enancjomer R, aktywny farmakologicznie, cechuje się długim okresem półtrwania około 1 tygodnia, co prowadzi do kumulacji w osoczu do stężenia około 9 µg/mL w stanie stacjonarnym, stanowiąc 99% wszystkich krążących enancjomerów.

Właściwości farmakokinetyczne bikalutamidu

Bikalutamid jest substancją czynną o złożonych właściwościach farmakokinetycznych, które wpływają na jego skuteczność terapeutyczną oraz profil bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych leku Bicalutamide Accord w dawce 50 mg.1

Wchłanianie

Po podaniu doustnym bikalutamid ulega powolnemu, ale dobremu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Istotne z klinicznego punktu widzenia jest to, że spożywanie pokarmu nie wpływa w znaczący sposób na biodostępność substancji czynnej, co nie wymaga specjalnych zaleceń dotyczących przyjmowania leku w odniesieniu do posiłków.2

Dystrybucja

Wiązanie z białkami osocza jest bardzo wysokie – mieszanina racemiczna bikalutamidu wiąże się w 96%, natomiast sam enancjomer R wykazuje jeszcze silniejsze wiązanie na poziomie 99,6%. Ta cecha wpływa na objętość dystrybucji oraz czas działania leku w organizmie.3

Po dystrybucji w organizmie i metabolizmie, metabolity bikalutamidu są wydalane w przybliżeniu w równych proporcjach przez nerki oraz z żółcią. W przypadku wydalania z żółcią następuje hydroliza powstałych wcześniej glukuronidów. Warto podkreślić, że w moczu nie stwierdza się obecności bikalutamidu w postaci niezmienionej.4

Metabolizm

Bikalutamid podlega intensywnym procesom metabolicznym, głównie poprzez dwa mechanizmy:

  • Utlenianie
  • Sprzęganie z kwasem glukuronowym

Istotne różnice farmakokinetyczne dotyczą poszczególnych enancjomerów bikalutamidu. Enancjomer S podlega znacznie szybszej eliminacji w porównaniu z enancjomerem R, który charakteryzuje się długim okresem półtrwania wynoszącym około jednego tygodnia.5

Z uwagi na długi okres półtrwania, przy codziennym podawaniu bikalutamidu w dawce 50 mg raz na dobę obserwuje się znaczącą kumulację enancjomeru R w osoczu, która zwiększa się około 10-krotnie. W stanie stacjonarnym (steady-state) stężenie enancjomeru R w osoczu osiąga wartość około 9 mikrogramów/mL.6

W stanie stacjonarnym proporcje enancjomerów we krwi są mocno zaburzone – aktywny enancjomer R stanowi aż 99% wszystkich krążących enancjomerów bikalutamidu.7

Eliminacja

Badania kliniczne wykazały obecność R-bikalutamidu w nasieniu mężczyzn leczonych tym lekiem. U pacjentów otrzymujących dawkę 150 mg, średnie stężenie substancji aktywnej w nasieniu wynosiło 4,9 mikrograma/mL. Należy zauważyć, że ilość bikalutamidu potencjalnie przekazywana partnerce podczas stosunku płciowego jest niewielka – szacuje się ją na około 0,3 mikrograma/kg. Wartość ta jest niższa od tej, która w badaniach na zwierzętach laboratoryjnych powodowała zmiany u potomstwa.8

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Właściwości farmakokinetyczne aktywnego enancjomeru R bikalutamidu nie ulegają istotnym zmianom w zależności od:

  • Wieku pacjenta
  • Czynności nerek
  • Łagodnych i umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby

Natomiast u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby udokumentowano wolniejszą eliminację enancjomeru R, co może prowadzić do kumulacji leku w organizmie i nasilenia potencjalnych działań niepożądanych.9

Parametr farmakokinetyczny Wartość/Charakterystyka
Wchłanianie Powolne, ale dobre; pokarm nie wpływa na biodostępność
Wiązanie z białkami osocza Mieszanina racemiczna: 96%, R-bikalutamid: 99,6%
Metabolizm Utlenianie i sprzęganie z kwasem glukuronowym
Okres półtrwania (enancjomer R) Około 1 tygodnia
Stężenie w stanie stacjonarnym (enancjomer R) Około 9 mikrogramów/mL
Proporcja enancjomerów w stanie stacjonarnym Enancjomer R stanowi 99% krążących enancjomerów
Stężenie w nasieniu (dawka 150 mg) 4,9 mikrogramów/mL
Eliminacja Równe proporcje przez nerki i z żółcią
Postać w moczu Nie występuje w postaci niezmienionej
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl