Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Beto 150 ZK 142,5 mg

Wpływ metoprololu na płodność, ciążę i laktację

Metoprolol bursztynianu (Beto 150 ZK) jako lek z grupy beta-adrenolityków wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Prawidłowe komunikowanie informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku w tych szczególnych grupach pacjentek jest kluczowym elementem opieki lekarskiej.¹

Stosowanie metoprololu w ciąży

Informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania metoprololu w ciąży są ograniczone. Brak odpowiednio kontrolowanych badań klinicznych oceniających stosowanie metoprololu u kobiet ciężarnych.² Szczególnie istotny jest fakt, że brakuje doświadczenia klinicznego dotyczącego bezpieczeństwa stosowania w pierwszym i drugim trymestrze ciąży u ludzi.³

W trzecim trymestrze ciąży istnieją pewne dane kliniczne – obserwowano około 100 par matka-dziecko, u których nie stwierdzono dotychczas szkodliwego wpływu na noworodka.⁴ Jednakże należy pamiętać, że leki beta-adrenolityczne mogą powodować istotne konsekwencje dla płodu i noworodka, takie jak:⁵

• Zmniejszenie perfuzji łożyska
• Ryzyko śmierci płodu
• Ryzyko przedwczesnego porodu
• Przedłużenie porodu
• Bradykardia u płodu, noworodka i niemowlęcia karmionego piersią

W badaniach długoterminowych u kobiet z lekkim i umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym zaobserwowano opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego płodu.⁶ U noworodków matek przyjmujących metoprolol notowano również inne powikłania:⁷

• Hipoglikemia – obniżony poziom glukozy we krwi
• Niedociśnienie tętnicze – obniżone ciśnienie krwi
• Zwiększona bilirubinemia – podwyższony poziom bilirubiny
• Zmniejszona odpowiedź na niedotlenienie tkanek

Zalecenia dla kobiet w ciąży

Z uwagi na potencjalne zagrożenia, metoprolol należy podawać pacjentkom w okresie ciąży jedynie w razie bezwzględnej konieczności.⁸ Jeśli zdecydowano o stosowaniu metoprololu w ciąży, lekarz powinien:⁹

1. Stosować możliwie najmniejszą skuteczną dawkę leku
2. Rozważyć przerwanie leczenia na 48 do 72 godzin przed spodziewanym terminem porodu
3. Jeśli przerwanie leczenia nie jest możliwe, zapewnić ścisłą obserwację noworodka przez 48 do 72 godzin po urodzeniu pod kątem objawów podmiotowych i przedmiotowych zablokowania receptorów beta-adrenergicznych (szczególnie powikłań sercowych i płucnych)¹⁰

Należy również poinformować pacjentkę, że badania na zwierzętach wykazały toksyczność reprodukcyjną metoprololu.¹¹

Stosowanie metoprololu podczas karmienia piersią

Metoprolol przenika do mleka kobiecego w zauważalnych ilościach. Stężenie leku w mleku kobiecym jest około trzykrotnie wyższe niż w osoczu matki.¹² W momencie porodu stężenie metoprololu w surowicy matki i noworodka jest porównywalne.¹³

Przy zastosowaniu dawki dobowej 200 mg metoprololu, około 225 mikrogramów leku jest uwalnianych na litr mleka.¹⁴ W badaniach klinicznych taka ilość metoprololu nie wywoływała objawów blokady receptorów beta-adrenergicznych u niemowląt.¹⁵

Zalecenia dla kobiet karmiących piersią

Pomimo że ryzyko działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące metoprolol w dawkach terapeutycznych jest niewielkie, należy zachować szczególną ostrożność.¹⁶ Szczególną uwagę należy zwrócić na niemowlęta z powolnym metabolizmem, które mogą być bardziej narażone na działania niepożądane. Lekarz powinien poinformować matkę o konieczności uważnej obserwacji niemowlęcia pod kątem objawów zablokowania receptorów beta-adrenergicznych.

Zgodnie z wytycznymi, bursztynianu metoprololu nie należy stosować w okresie karmienia piersią, chyba że jest to absolutnie konieczne.¹⁷

Wpływ metoprololu na płodność

Brak danych dotyczących wpływu metoprololu na płodność u ludzi.¹⁸ Jednakże, wyniki badań na zwierzętach wykazały, że winian metoprololu podawany w dawkach terapeutycznych może wpływać na spermatogenezę u samców szczurów.¹⁹ W znacznie większych dawkach nie zaobserwowano wpływu na odsetek zapłodnień u zwierząt. Te dane mogą być istotne przy rozważaniu stosowania leku u mężczyzn planujących potomstwo, choć brak dowodów na takie działanie u ludzi.

Podsumowanie zaleceń dla lekarzy

Podczas rozważania stosowania metoprololu (Beto 150 ZK) u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych lub karmiących piersią, lekarz powinien:

• Ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed włączeniem leczenia
• Stosować możliwie najmniejszą skuteczną dawkę
• Systematycznie monitorować stan pacjentki i płodu podczas ciąży
• Rozważyć odstawienie leku przed porodem (48-72 godziny wcześniej)
• Zapewnić ścisłą obserwację noworodka po porodzie
• W przypadku karmienia piersią zalecić obserwację niemowlęcia pod kątem objawów blokady receptorów beta-adrenergicznych
• Poinformować pacjentów o potencjalnym wpływie na płodność, szczególnie u mężczyzn

Decyzja o stosowaniu metoprololu u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinna być zawsze podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich korzyści i ryzyka dla matki i dziecka.²⁰