Właściwości farmakokinetyczne
Avamina 1000 mg

Właściwości farmakokinetyczne metforminy

Chlorowodorek metforminy, substancja czynna leku Avamina, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, obejmującym procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tego leku z uwzględnieniem różnych grup pacjentów oraz czynników wpływających na te parametry.¹

Wchłanianie metforminy

Czas osiągnięcia stężenia maksymalnego (tmax) po doustnym podaniu chlorowodorku metforminy wynosi około 2,5 godziny. Całkowita dostępność biologiczna preparatu zawierającego 500 mg lub 850 mg chlorowodorku metforminy u zdrowych ochotników waha się w granicach 50-60%. Część podanej dawki doustnej (około 20-30%) nie ulega wchłonięciu i jest wydalana z kałem.²

Charakterystyczne dla metforminy jest to, że jej wchłanianie po podaniu doustnym może ulegać wysyceniu i nie jest całkowite. Farmakokinetyka wchłaniania metforminy wykazuje charakter nieliniowy.³

Przy stosowaniu zalecanych dawek i schematów dawkowania chlorowodorku metforminy, stężenie w osoczu w stanie stacjonarnym osiągane jest w czasie od 24 do 48 godzin i zazwyczaj utrzymuje się poniżej 1 µg/ml. W badaniach klinicznych z kontrolą wykazano, że nawet przy zastosowaniu maksymalnych dawek, maksymalne stężenie metforminy w osoczu (Cmax) nie przekracza poziomu 5 µg/ml.⁴

Wpływ pokarmu na wchłanianie

Obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym wywiera istotny wpływ na wchłanianie metforminy. Pokarm zmniejsza i nieznacznie opóźnia absorpcję leku. W przypadku dawki 850 mg zaobserwowano:

• Obniżenie stężenia maksymalnego w osoczu o 40%
• Zmniejszenie powierzchni pod krzywą stężenia (AUC) o 25%
• Wydłużenie czasu wystąpienia stężenia maksymalnego o 35 minut

Kliniczne znaczenie tych zmian parametrów farmakokinetycznych nie zostało jednoznacznie określone.⁵

Dystrybucja metforminy

Metformina charakteryzuje się bardzo niewielkim stopniem wiązania z białkami osocza. Lek ma zdolność przenikania do erytrocytów, gdzie jego maksymalne stężenie jest niższe niż w osoczu i występuje w przybliżeniu w tym samym czasie. Krwinki czerwone stanowią prawdopodobnie dodatkowy kompartment dystrybucji metforminy. Średnia objętość dystrybucji (Vd) waha się w granicach od 63 do 276 litrów.⁶

Metabolizm metforminy

Charakterystyczną cechą metforminy jest brak metabolizmu w organizmie człowieka. Lek jest wydalany z moczem w postaci niezmienionej. Nie zidentyfikowano żadnych metabolitów metforminy u ludzi.⁷

Eliminacja metforminy

Klirens nerkowy metforminy przekracza 400 ml/min, co wskazuje na udział zarówno przesączania kłębuszkowego, jak i wydzielania kanalikowego w procesie eliminacji leku. Po podaniu doustnym rzeczywisty okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji wynosi około 6,5 godziny.⁸

W przypadku zaburzeń czynności nerek klirens nerkowy metforminy zmniejsza się proporcjonalnie do spadku klirensu kreatyniny. Prowadzi to do wydłużenia okresu półtrwania eliminacji, co w konsekwencji powoduje zwiększenie stężenia metforminy w osoczu.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

Dane dotyczące pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek są ograniczone i niewystarczające. Brakuje wiarygodnego oszacowania ekspozycji na metforminę w tej grupie pacjentów w porównaniu z osobami z prawidłową czynnością nerek. Z tego względu dostosowanie dawki powinno być rozważane w oparciu o skuteczność kliniczną i/lub tolerancję leku.¹⁰

Dzieci i młodzież

Parametry farmakokinetyczne metforminy były badane zarówno po podaniu pojedynczej, jak i wielokrotnej dawki u dzieci i młodzieży:

1. Badania z dawką pojedynczą: Po zastosowaniu pojedynczej dawki 500 mg chlorowodorku metforminy u dzieci zaobserwowano profil farmakokinetyczny podobny do tego, jaki występuje u zdrowych osób dorosłych.¹¹
2. Badania z dawką wielokrotną: Dostępne są dane wyłącznie z jednego badania, w którym u dzieci stosowano dawkę 500 mg dwa razy na dobę przez 7 dni. W porównaniu z dorosłymi chorymi na cukrzycę otrzymującymi wielokrotne dawki 500 mg dwa razy na dobę przez 14 dni, u dzieci zaobserwowano:¹²
   • Niższe o 33% maksymalne stężenie w osoczu (Cmax)
   • Mniejszą o 40% ekspozycję układową (AUC0-t)

Należy zaznaczyć, że ponieważ dawkowanie metforminy ustala się indywidualnie na podstawie stężenia glukozy we krwi, dane te mają ograniczone znaczenie kliniczne.¹³