Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Anzorin

Podczas stosowania olanzapiny, podobnie jak innych leków przeciwpsychotycznych, poprawa stanu klinicznego pacjenta może nastąpić po kilku dniach lub tygodniach. W tym okresie konieczne jest dokładne monitorowanie stanu zdrowia pacjenta.¹

Psychoza i zaburzenia zachowania spowodowane otępieniem

Olanzapina nie jest wskazana w leczeniu psychozy i/lub zaburzeń zachowania związanych z otępieniem ze względu na istotnie zwiększone ryzyko śmiertelności oraz zdarzeń naczyniowo-mózgowych. Badania kliniczne kontrolowane placebo u pacjentów w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem wykazały dwukrotny wzrost śmiertelności wśród pacjentów leczonych olanzapiną w porównaniu do placebo (3,5% vs 1,5%). Zwiększona śmiertelność nie była związana z dawkowaniem olanzapiny (średnia dawka dobowa 4,4 mg) ani z czasem trwania leczenia.²

Czynniki ryzyka predysponujące do zwiększonej śmiertelności obejmują:

• wiek powyżej 65 lat
• utrudnione połykanie
• sedację
• niedożywienie i odwodnienie
• choroby płuc (np. zapalenie płuc z aspiracją lub bez)
• jednoczesne stosowanie benzodiazepin

Należy podkreślić, że śmiertelność była wyższa wśród pacjentów leczonych olanzapiną nawet przy braku powyższych czynników ryzyka.^{Choroba Parkinsona}

Nie zaleca się stosowania olanzapiny w leczeniu psychozy wywołanej przyjmowaniem agonistów dopaminy u pacjentów z chorobą Parkinsona. W badaniach klinicznych bardzo często zgłaszano nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy, które występowały z większą częstością niż w przypadku placebo. Ponadto olanzapina nie wykazywała większej skuteczności niż placebo w leczeniu objawów psychotycznych u tych pacjentów.⁵

W badaniach tych pacjenci byli w stabilnym stanie klinicznym, przyjmowali najmniejszą skuteczną dawkę leków przeciwparkinsonowych (agonistów dopaminy) i przez cały okres badania pozostawali na tych samych lekach przeciwparkinsonowych w stałych dawkach. Olanzapinę stosowano początkowo w dawce 2,5 mg/dobę, następnie zwiększając ją według decyzji badacza maksymalnie do 15 mg/dobę.⁶

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy zespół neuroleptyczny to stan potencjalnego zagrożenia życia związany z przyjmowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym olanzapiny. Rzadkie przypadki ZZN były również zgłaszane podczas stosowania olanzapiny.⁷

Klinicznymi objawami ZZN są:

• bardzo wysoka gorączka
• sztywność mięśni
• zaburzenia świadomości
• objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (niemiarowe tętno lub wahania ciśnienia tętniczego krwi, tachykardia, obfite pocenie się i zaburzenia rytmu serca)

Mogą również wystąpić: zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatyninowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek. W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych i przedmiotowych wskazujących na ZZN lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie, bez innych klinicznych objawów ZZN, należy odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym olanzapinę.⁸

Hiperglikemia i cukrzyca

Niezbyt często zgłaszano hiperglikemię i/lub rozwój lub nasilenie objawów cukrzycy z czasami występującą kwasicą ketonową lub śpiączką, włącznie z przypadkami śmiertelnymi. W niektórych przypadkach odnotowano wcześniejsze zwiększenie masy ciała, co może być czynnikiem predysponującym.⁹

Zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego zgodnie z przyjętymi wytycznymi dotyczącymi leczenia przeciwpsychotycznego. U pacjentów leczonych jakimkolwiek lekiem przeciwpsychotycznym, w tym olanzapiną, należy obserwować objawy hiperglikemii (takie jak nadmierne pragnienie, nadmierne wydzielanie moczu, nadmierne łaknienie i osłabienie), a pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka predysponującymi do cukrzycy powinni być regularnie badani pod kątem pogorszenia kontroli glikemii.¹⁰

Zalecany schemat monitorowania glikemii:

• pomiar stężenia glukozy we krwi przed rozpoczęciem leczenia
• kontrola 12 tygodni po rozpoczęciu leczenia olanzapiną
• następnie raz na rok

Należy również regularnie kontrolować masę ciała pacjenta według schematu:

• przed rozpoczęciem leczenia
• 4, 8 i 12 tygodni po rozpoczęciu leczenia olanzapiną
• następnie raz na kwartał

¹¹

Zmiany stężenia lipidów

W kontrolowanych placebo próbach klinicznych obserwowano niepożądane zmiany stężenia lipidów u pacjentów leczonych olanzapiną. W przypadku wystąpienia takich zmian należy zastosować odpowiednie leczenie, w szczególności u pacjentów z zaburzeniami przemiany lipidów oraz u pacjentów, u których występują czynniki ryzyka rozwoju takich zaburzeń.¹²

U pacjentów leczonych jakimkolwiek lekiem przeciwpsychotycznym, w tym olanzapiną, należy regularnie kontrolować stężenie lipidów zgodnie z przyjętymi wytycznymi:

• przed rozpoczęciem leczenia
• 12 tygodni po rozpoczęciu leczenia olanzapiną
• następnie co 5 lat

¹³

Aktywność antycholinergiczna

Choć wykazano aktywność antycholinergiczną olanzapiny in vitro, doświadczenia z badań klinicznych ujawniły małą częstość występowania objawów z nią związanych. Jednak ze względu na ograniczone doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania olanzapiny u pacjentów z chorobami współistniejącymi, należy zachować ostrożność przepisując ten lek pacjentom z:

• przerostem gruczołu krokowego
• niedrożnością porażenną jelit
• podobnymi schorzeniami

¹⁴

Czynność wątroby

Często obserwowano przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT, AspAT), zwłaszcza w początkowym okresie leczenia. Należy zachować szczególną ostrożność i wdrożyć badania kontrolne u pacjentów z:¹⁵

• zwiększoną aktywnością AlAT i/lub AspAT
• objawami podmiotowymi i przedmiotowymi niewydolności wątroby
• uprzednio stwierdzoną ograniczoną czynnościową rezerwą wątroby
• stosującymi leki o potencjalnym działaniu hepatotoksycznym

U pacjentów, u których stwierdzono zapalenie wątroby (łącznie z uszkodzeniem wątroby typu wątrobowokomórkowego, związanym z zastojem żółci lub mieszanego), należy przerwać leczenie olanzapiną.¹⁶

Neutropenia

Należy zachować ostrożność u pacjentów z:¹⁷

• małą liczbą leukocytów i/lub granulocytów obojętnochłonnych z jakiejkolwiek przyczyny
• przyjmujących leki mogące wywołać neutropenię
• zahamowaniem czynności i/lub toksycznym uszkodzeniem szpiku indukowanym przez leki w wywiadzie
• zahamowaniem czynności szpiku kostnego spowodowanym przez współistniejącą chorobę, radioterapię lub chemioterapię
• hipereozynofilią lub chorobą mieloproliferacyjną

Należy zwrócić uwagę, że często zgłaszano występowanie neutropenii u pacjentów leczonych jednocześnie olanzapiną i walproinianem.¹⁸

Przerwanie leczenia

Rzadko (≥0,01% i <0,1%) w przypadku nagłego przerwania stosowania olanzapiny zgłaszano wystąpienie ostrych objawów, takich jak:¹⁹

• pocenie się
• bezsenność
• drżenie
• lęk
• nudności lub wymioty

Odstęp QT

W badaniach klinicznych istotne klinicznie wydłużenie odstępu QTc u pacjentów leczonych olanzapiną (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥500 milisekund [ms] w każdym momencie po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z odstępem QTcF<500 ms przed rozpoczęciem badania) występowało niezbyt często (0,1% do 1%). W porównaniu z placebo nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania kardiologicznych zdarzeń niepożądanych.²⁰

Należy jednak zachować ostrożność zalecając jednoczesne stosowanie olanzapiny i innych leków powodujących wydłużenie odstępu QTc, zwłaszcza u pacjentów:

• w podeszłym wieku
• z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT
• z zastoinową niewydolnością serca
• z przerostem mięśnia sercowego
• ze zmniejszonym stężeniem potasu lub magnezu we krwi

²¹

Zakrzep z zatorami

Niezbyt często (≥0,1% i <1%) zgłaszano występowanie zakrzepu z zatorami w układzie żylnym pozostające w czasowym związku z leczeniem olanzapiną. Nie ustalono przyczynowego związku między żylną chorobą zakrzepowo-zatorową a leczeniem olanzapiną.²²

Ponieważ u pacjentów ze schizofrenią często występują nabyte czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka, jak np. unieruchomienie, i zastosować środki zapobiegawcze.²³

Ogólna aktywność ośrodkowego układu nerwowego

Ze względu na główny wpływ olanzapiny na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować ostrożność stosując ją jednocześnie z innymi lekami działającymi ośrodkowo oraz z alkoholem. Ze względu na wykazany in vitro antagonizm olanzapiny wobec dopaminy, może ona wykazywać działanie antagonistyczne wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy.²⁴

Napady drgawek

Należy zachować ostrożność podczas stosowania olanzapiny u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie lub narażonych na czynniki, które mogą obniżać próg drgawkowy. Niezbyt często zgłaszano napady drgawek u pacjentów leczonych olanzapiną, przy czym w większości tych przypadków zgłaszano w wywiadzie napady drgawek lub czynniki zwiększające ryzyko ich wystąpienia.²⁵

Późne dyskinezy

W badaniach porównawczych trwających rok lub krócej, późne dyskinezy występowały z istotnie statystycznie mniejszą częstością w przypadku stosowania olanzapiny. Ryzyko wystąpienia późnych dyskinez rośnie wraz z czasem trwania leczenia, dlatego w przypadku pojawienia się objawów późnych dyskinez u pacjenta leczonego olanzapiną należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Objawy te mogą przejściowo ulec zaostrzeniu lub pojawić się dopiero po zakończeniu leczenia.²⁶

Niedociśnienie ortostatyczne

W trakcie badań klinicznych rzadko obserwowano niedociśnienie ortostatyczne u pacjentów w podeszłym wieku stosujących olanzapinę. Zaleca się okresowy pomiar ciśnienia tętniczego u pacjentów powyżej 65. roku życia.²⁷

Nagły zgon sercowy

W raportach po wprowadzeniu olanzapiny do obrotu zgłaszano przypadki nagłego zgonu sercowego u pacjentów stosujących ten lek. W retrospektywnym, obserwacyjnym badaniu kohortowym ryzyko nagłego zgonu sercowego u pacjentów leczonych olanzapiną było około dwukrotnie większe niż u pacjentów niestosujących leków przeciwpsychotycznych. Badania wykazały porównywalne ryzyko nagłego zgonu sercowego podczas stosowania olanzapiny i innych atypowych leków przeciwpsychotycznych uwzględnionych w analizie zbiorczej.²⁸

Dzieci i młodzież

Olanzapina nie jest wskazana do stosowania w leczeniu dzieci i młodzieży. W badaniach z udziałem pacjentów w wieku od 13 do 17 lat występowały różne działania niepożądane, w tym zwiększenie masy ciała, zmiana parametrów metabolicznych i zwiększenie stężenia prolaktyny.²⁹

Fenyloalanina i zawartość sodu

Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej Anzorin zawierają aspartam, który jest źródłem fenyloalaniny. Substancja ta może być niebezpieczna dla osób chorych na fenyloketonurię.³⁰

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w jednej tabletce, co oznacza, że jest praktycznie „wolny od sodu”.³¹