Właściwości farmakodynamiczne leku Alotendin

Alotendin jest produktem złożonym, należącym do grupy farmakoterapeutycznej: preparaty złożone zawierające wybiórcze beta-adrenolityki i inne leki przeciwnadciśnieniowe, kod ATC: C07FB07. Zawiera dwie substancje czynne: bisoprolol (w postaci fumaranu) i amlodypinę (w postaci bezylanu), które uzupełniają się wzajemnie w mechanizmie działania przeciwnadciśnieniowego i przeciwdławicowego.¹

Mechanizm działania amlodypiny

Amlodypina jest wolno działającym blokerem kanałów wapniowych (antagonistą jonów wapnia), który hamuje przezbłonowy napływ jonów wapnia do komórek mięśni gładkich naczyń oraz komórek mięśnia sercowego. Jej działanie hipotensyjne wynika z bezpośredniego efektu rozkurczającego na mięśnie gładkie naczyń, co prowadzi do zmniejszenia oporu obwodowego.²

W przypadku mechanizmu przeciwdławicowego działania amlodypiny, wyróżnia się dwa główne aspekty:

• Rozszerzenie tętniczek obwodowych, prowadzące do zmniejszenia całkowitego oporu obwodowego (obciążenia następczego). Ze względu na brak wywoływania odruchowej tachykardii, dochodzi do zmniejszenia zużycia energii przez mięsień sercowy oraz redukcji zapotrzebowania na tlen.³
• Rozszerzanie dużych tętnic wieńcowych i tętniczek wieńcowych, zarówno w regionach prawidłowo ukrwionych, jak i niedokrwionych, co poprawia zaopatrzenie mięśnia sercowego w tlen. Mechanizm ten jest szczególnie istotny nawet w przypadku skurczu tętnic wieńcowych, występującego w dławicy Prinzmetala (dusznicy bolesnej).⁴

Działanie farmakodynamiczne amlodypiny

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym amlodypina, podawana raz na dobę, zapewnia klinicznie istotne obniżenie ciśnienia tętniczego przez całą dobę, zarówno w pozycji leżącej, jak i stojącej. Dzięki powolnemu początkowi działania, nie obserwuje się ostrej hipotonii.⁵

W przypadku pacjentów z dławicą piersiową, dawkowanie raz dziennie wydłuża całkowity czas wykonywania wysiłku fizycznego, czas do wystąpienia bólu dławicowego oraz czas do istotnego obniżenia odcinka ST w zapisie EKG. Dodatkowo zmniejsza częstość występowania epizodów bólów dławicowych oraz konieczność stosowania nitrogliceryny.⁶

Istotną zaletą amlodypiny jest brak niekorzystnego wpływu na parametry metaboliczne – nie wpływa na stężenie lipidów, glukozy ani kwasu moczowego w surowicy, co pozwala na jej bezpieczne stosowanie również u pacjentów z astmą.⁷

Mechanizm działania bisoprololu

Bisoprolol jest silnym lekiem beta-adrenolitycznym charakteryzującym się wysoką selektywnością wobec receptorów beta1-adrenergicznych. Nie wykazuje wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej ani istotnych właściwości stabilizujących błonę komórkową.⁸

Lek ma niewielkie powinowactwo do receptorów beta2-adrenergicznych zlokalizowanych w mięśniach gładkich oskrzeli i naczyń oraz receptorów uczestniczących w procesach metabolicznych. Dzięki temu bisoprolol zwykle nie wpływa na opór w drogach oddechowych ani na procesy metaboliczne zależne od receptorów beta2-adrenergicznych. Jego selektywność wobec receptorów beta1-adrenergicznych utrzymuje się w szerokim zakresie dawek terapeutycznych.⁹

Bisoprolol nie wykazuje wyraźnego działania inotropowo ujemnego. Po podaniu doustnym maksymalny efekt działania leku pojawia się po 3-4 godzinach. Dzięki długiemu półokresowi eliminacji z osocza (10-12 godzin), bisoprolol zapewnia 24-godzinną skuteczność przy dawkowaniu raz na dobę. Pełne działanie hipotensyjne zwykle rozwija się po 2 tygodniach leczenia.¹⁰

W przypadku pacjentów z chorobą wieńcową bez przewlekłej niewydolności serca, jednorazowe podanie bisoprololu prowadzi do zmniejszenia częstości pracy serca i objętości wyrzutowej, co skutkuje redukcją pojemności minutowej serca i zużycia tlenu. Podczas długotrwałego stosowania początkowo zwiększony opór obwodowy ulega zmniejszeniu.¹¹

Przeciwnadciśnieniowe działanie beta-adrenolityków, w tym bisoprololu, opiera się między innymi na mechanizmie zmniejszenia aktywności reninowej osocza.¹²

Właściwości farmakodynamiczne produktu złożonego

Skojarzenie bisoprololu i amlodypiny w preparacie Alotendin pozwala na uzyskanie zwiększonej skuteczności zarówno w leczeniu nadciśnienia tętniczego, jak i w terapii dławicy piersiowej. Ta wysoka efektywność wynika z uzupełniających się mechanizmów działania obu substancji czynnych:

• Amlodypina jako naczyniowybiorczy antagonista wapnia obniża opór obwodowy poprzez działanie rozkurczające na mięśnie gładkie naczyń
• Bisoprolol jako kardioselektywny beta-adrenolityk zmniejsza objętość wyrzutową serca i częstość pracy serca

Połączenie tych dwóch mechanizmów działania zapewnia kompleksowy efekt terapeutyczny w leczeniu nadciśnienia tętniczego i choroby wieńcowej.¹³