Właściwości farmakokinetyczne tadalafilu

Tadalafil, substancja czynna produktu leczniczego Adalift (20 mg, tabletki powlekane), charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego działanie terapeutyczne i schemat dawkowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące właściwości farmakokinetycznych tego leku.¹

Proces wchłaniania

Po podaniu doustnym tadalafil ulega szybkiemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 2 godzinach od momentu przyjęcia leku. Należy zaznaczyć, że bezwzględna dostępność biologiczna tadalafilu po podaniu doustnym nie została precyzyjnie określona.²

Istotną właściwością farmakokinetyczną tadalafilu jest brak wpływu pokarmu na szybkość i stopień jego wchłaniania. Oznacza to, że lek może być przyjmowany niezależnie od posiłków, co zwiększa wygodę stosowania. Ponadto, pora dnia, w której pacjent przyjmuje lek (rano czy wieczorem), nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na parametry wchłaniania.³

Dystrybucja w organizmie

Tadalafil charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji, wynoszącą około 63 litrów, co wskazuje na rozległe rozmieszczanie leku w tkankach organizmu. W stężeniach terapeutycznych aż 94% tadalafilu w osoczu wiąże się z białkami, co może wpływać na dostępność wolnej frakcji leku.⁴

Warto podkreślić, że u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek stopień wiązania tadalafilu z białkami osocza nie ulega zmianie. Istotną informacją z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania jest fakt, że mniej niż 0,0005% podanej dawki leku przenika do nasienia u zdrowych osób.⁵

Metabolizm tadalafilu

Proces biotransformacji tadalafilu odbywa się głównie przy udziale izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450. Głównym metabolitem obecnym w krwioobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Ten metabolit wykazuje aktywność farmakologiczną w stosunku do fosfodiesterazy typu 5 (PDE5) około 13 000 razy słabszą niż związek macierzysty. Z tego powodu, przy stężeniach osiąganych w warunkach klinicznych, metabolit ten nie wykazuje istotnej aktywności farmakologicznej.⁶

Eliminacja leku

U osób zdrowych średni klirens tadalafilu po podaniu doustnym wynosi 2,5 l/godzinę. Lek charakteryzuje się stosunkowo długim średnim okresem półtrwania, wynoszącym 17,5 godziny, co tłumaczy jego przedłużone działanie terapeutyczne.⁷

Tadalafil jest wydalany głównie w postaci nieaktywnych metabolitów. Dominującą drogą eliminacji jest wydalanie z kałem, które odpowiada za około 61% podanej dawki. Wydalanie nerkowe stanowi mniejszy udział w całkowitej eliminacji leku, odpowiadając za około 36% dawki.⁸

Liniowa farmakokinetyka

Farmakokinetyka tadalafilu u zdrowych osób wykazuje liniowość w odniesieniu do dawki i czasu. W zakresie dawek od 2,5 do 20 mg, ekspozycja na lek (mierzona jako pole pod krzywą stężenia w czasie – AUC) zwiększa się proporcjonalnie do zastosowanej dawki. Stan stacjonarny tadalafilu w osoczu jest osiągany w ciągu 5 dni stosowania leku w schemacie raz na dobę.⁹

Na podstawie analiz populacyjnych stwierdzono, że farmakokinetyka tadalafilu u pacjentów z zaburzeniami erekcji jest zbliżona do obserwowanej u osób bez takich zaburzeń.¹⁰

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku (65 lat lub starszych) obserwuje się zmniejszenie klirensu tadalafilu po podaniu doustnym w porównaniu z młodszymi pacjentami (19-45 lat). W rezultacie ekspozycja organizmu na lek (AUC) jest zwiększona o około 25%. Jednak ta różnica związana z wiekiem nie ma istotnego znaczenia klinicznego i nie wymaga modyfikacji dawkowania.¹¹

Pacjenci z niewydolnością nerek

Badania farmakokinetyczne z zastosowaniem pojedynczej dawki tadalafilu (5-20 mg) wykazały, że u pacjentów z różnym stopniem zaburzeń czynności nerek ekspozycja na lek (AUC) ulega zmianom:

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 51-80 ml/min) – ekspozycja jest około dwukrotnie większa niż u osób zdrowych
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 31-50 ml/min) – ekspozycja również jest około dwukrotnie większa
• U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie – ekspozycja jest około dwukrotnie większa, natomiast stężenie maksymalne (Cmax) jest o 41% większe¹²

Warto zauważyć, że hemodializa w nieistotnym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu z organizmu.¹³

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Po podaniu tadalafilu w dawce 10 mg pacjentom z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A i B w skali Child-Pugh) ekspozycja na lek (AUC) jest porównywalna z ekspozycją u osób zdrowych.¹⁴

Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tadalafilu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C w skali Child-Pugh) są ograniczone. Przed zastosowaniem leku w tej grupie pacjentów lekarz powinien dokładnie rozważyć stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka związanego z terapią. Nie ma dostępnych danych dotyczących stosowania tadalafilu w dawkach przekraczających 10 mg u osób z zaburzeniami czynności wątroby.¹⁵

Pacjenci chorzy na cukrzycę

U pacjentów chorych na cukrzycę ekspozycja na tadalafil (AUC) jest o około 19% mniejsza w porównaniu z osobami zdrowymi. Ta różnica w ekspozycji nie jest na tyle znacząca, by wymagała dostosowania dawki u pacjentów diabetologicznych.¹⁶