Wpływ kwasu acetylosalicylowego na płodność, ciążę i laktację

Podczas konsultacji medycznej z kobietą w wieku rozrodczym, ciężarną lub karmiącą piersią, lekarz powinien szczegółowo omówić potencjalny wpływ kwasu acetylosalicylowego na płodność, przebieg ciąży oraz bezpieczeństwo stosowania podczas laktacji. Poniższe informacje dotyczą preparatu Abrea zawierającego kwas acetylosalicylowy w dawkach 75 mg, 100 mg i 160 mg w postaci tabletek dojelitowych.¹

Stosowanie w ciąży

Zalecenia dotyczące stosowania kwasu acetylosalicylowego w ciąży różnią się w zależności od dawkowania i okresu ciąży. Lekarz powinien zawsze rozważyć stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka przed przepisaniem tego leku kobiecie ciężarnej.²

Dawkowanie poniżej 100 mg na dobę

Małe dawki kwasu acetylosalicylowego (do 100 mg na dobę) w badaniach klinicznych wykazują profil bezpieczeństwa umożliwiający ich ograniczone stosowanie w położnictwie. Należy jednak pamiętać, że takie zastosowanie wymaga specjalnego nadzoru medycznego i regularnych konsultacji.³

Dawkowanie 100-500 mg na dobę

W przypadku dawek od 100 mg do 500 mg na dobę brakuje wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania. Z tego powodu do tego zakresu dawkowania należy stosować te same zalecenia ostrożności, co przy dawkach 500 mg i wyższych.⁴

Dawkowanie powyżej 500 mg na dobę

Stosowanie dawek 500 mg na dobę i większych wiąże się z istotnym ryzykiem dla przebiegu ciąży oraz rozwoju płodu. Zahamowanie syntezy prostaglandyn przez kwas acetylosalicylowy może negatywnie wpływać na przebieg ciąży i/lub rozwój zarodka i płodu.⁵

Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia:

• poronienia
• wad rozwojowych serca
• wytrzewienia

Powyższe ryzyko wzrasta szczególnie po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Bezwzględne ryzyko wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego zwiększa się z poziomu poniżej 1% do około 1,5%. Istotne jest, że ryzyko to wzrasta proporcjonalnie do wielkości dawki oraz czasu trwania leczenia.⁶

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn powoduje:

• zwiększoną ilość strat przed- i poimplantacyjnych
• zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów
• większą częstość różnych wad rozwojowych, w tym dotyczących układu sercowo-naczyniowego (szczególnie gdy lek podawano w okresie organogenezy)

⁷

Zalecenia dla pierwszego i drugiego trymestru ciąży

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy podawać kwasu acetylosalicylowego, chyba że jest to bezwzględnie konieczne ze względów medycznych. W sytuacjach gdy kwas acetylosalicylowy musi być zastosowany przez kobietę planującą ciążę lub będącą w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, lekarz powinien zalecić:

• możliwie najniższą skuteczną dawkę leku
• możliwie najkrótszy czas stosowania

⁸

Zalecenia dla trzeciego trymestru ciąży

Stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn, w tym kwasu acetylosalicylowego, w trzecim trymestrze ciąży wiąże się z potencjalnymi poważnymi zagrożeniami dla płodu i matki.⁹

Potencjalne działania niepożądane dla płodu:

• Działanie toksyczne na serce i płuca (w tym przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucne)
• Zaburzenia czynności nerek, które mogą postępować w kierunku niewydolności nerek z małowodziem

¹⁰

Potencjalne działania niepożądane dla matki i noworodka:

• Wydłużenie czasu krwawienia i działanie przeciwagregacyjne (może wystąpić nawet po zastosowaniu małych dawek)
• Zahamowanie skurczów macicy, prowadzące do opóźnienia i wydłużenia porodu

¹¹

Z uwagi na powyższe zagrożenia, kwas acetylosalicylowy w dawkach 100 mg na dobę i większych jest bezwzględnie przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży.¹²

Stosowanie podczas karmienia piersią

Kwas acetylosalicylowy i jego metabolity przenikają do mleka kobiecego, choć w niewielkich ilościach. Dotychczas nie zgłaszano działań niepożądanych u dzieci karmionych piersią przez matki przyjmujące lek. Zalecenia dla kobiet karmiących piersią są następujące:¹³

• Krótkotrwałe stosowanie zalecanych dawek nie wymaga czasowego przerwania karmienia piersią
• Długotrwałe stosowanie i/lub stosowanie dużych dawek wymaga przerwania karmienia piersią

¹⁴