Przedawkowanie leku Abrea

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego zawartego w preparacie Abrea (75 mg, 100 mg, 160 mg) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, które może prowadzić do ciężkiego zatrucia, a w skrajnych przypadkach nawet do zgonu. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u pacjentów w określonych grupach wiekowych.¹

Dawki toksyczne i śmiertelne

Pomimo indywidualnych różnic międzyosobniczych, za dawkę toksyczną kwasu acetylosalicylowego uznaje się około 200 mg/kg masy ciała u osób dorosłych oraz 100 mg/kg masy ciała u dzieci. Dawka śmiertelna wynosi 25-30 gramów.²

Stężenia toksyczne w osoczu

Diagnostyka laboratoryjna odgrywa kluczową rolę w ocenie nasilenia zatrucia. Stężenie salicylanów w osoczu przekraczające 300 mg/l wskazuje na zatrucie. Wartości powyżej 500 mg/l u dorosłych oraz 300 mg/l u dzieci są zazwyczaj związane z ciężkim zatruciem.³

Grupy wysokiego ryzyka

Szczególną uwagę należy zwrócić na dwie grupy wiekowe, u których przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego niesie największe ryzyko:

• Osoby w podeszłym wieku – przedawkowanie może wywołać poważne skutki zdrowotne
• Małe dzieci – zarówno przedawkowanie terapeutyczne, jak i przypadkowe zatrucia mogą prowadzić do zgonu

⁴

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania kwasu acetylosalicylowego różnią się w zależności od nasilenia zatrucia. Szczególnej uwagi wymaga fakt, że u dzieci objawy mogą nie być widoczne aż do późnej fazy zatrucia, co utrudnia wczesne rozpoznanie i leczenie.⁵

Objawy umiarkowanego zatrucia

Umiarkowane zatrucie kwasem acetylosalicylowym manifestuje się objawami ze strony układu nerwowego oraz pokarmowego. Typowe symptomy to szumy uszne, osłabienie słuchu, ból głowy, zawroty głowy oraz stan splątania. Dodatkowo pojawiają się objawy żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty i ból brzucha.⁶

Objawy ciężkiego zatrucia

Ciężkie zatrucie charakteryzuje się przede wszystkim poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej. Początkowo występuje hiperwentylacja, która prowadzi do zasadowicy oddechowej. Następnie rozwija się kwasica oddechowa w wyniku zahamowania ośrodka oddechowego. Równolegle pojawia się kwasica metaboliczna jako rezultat obecności salicylanów w organizmie.⁷

Dodatkowo w ciężkim zatruciu mogą wystąpić następujące objawy:⁸

• Hipertermia i nasilone pocenie, prowadzące do odwodnienia
• Uczucie niepokoju
• Drgawki
• Omamy
• Hipoglikemia

W najcięższych przypadkach dochodzi do depresji układu nerwowego, która może prowadzić do:⁹

• Śpiączki
• Zapaści sercowo-naczyniowej
• Zatrzymania oddechu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania kwasu acetylosalicylowego wymaga szybkiej interwencji medycznej. W przypadku przyjęcia dawki toksycznej konieczna jest hospitalizacja pacjenta.¹⁰

Postępowanie w umiarkowanym zatruciu

W przypadku umiarkowanego zatrucia zaleca się następujące postępowanie:¹¹

1. Próba wywołania wymiotów
2. W przypadku niepowodzenia, w ciągu pierwszej godziny od przedawkowania – płukanie żołądka
3. Podanie węgla aktywnego jako adsorbentu
4. Podanie siarczanu sodu jako środka przeczyszczającego

Węgiel aktywny należy podać w dawce jednorazowej:¹²

• 50 g u osób dorosłych
• 1 g/kg masy ciała u dzieci w wieku do 12 lat

Postępowanie w ciężkim zatruciu

W ciężkim zatruciu kwasem acetylosalicylowym należy wdrożyć bardziej zaawansowane metody leczenia:¹³

1. Alkalizacja moczu – podanie 250 mmol NaHCO3 przez trzy godziny z monitorowaniem pH moczu
2. Hemodializa – w przypadkach ciężkiego zatrucia
3. Leczenie objawowe pozostałych dolegliwości

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów pediatrycznych, u których objawy zatrucia mogą rozwinąć się z opóźnieniem, a kwasica metaboliczna często jest pierwszym widocznym objawem.¹⁴