Działania niepożądane
Abmetfina XR 500 mg

Abmetfina XR, zawierająca metforminy chlorowodorek w dawce 500 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje profil działań niepożądanych zbliżony do formy o natychmiastowym uwalnianiu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha oraz utratę apetytu, które występują bardzo często (>1/10) i zwykle ustępują samoistnie. Zaleca się stopniowe zwiększanie dawki oraz przyjmowanie leku podczas lub bezpośrednio po posiłku w celu poprawy tolerancji. Często (1-10%) występują zaburzenia smaku, a także zmniejszenie lub niedobór witaminy B12, co może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej przy długotrwałej terapii. Bardzo rzadko (<1/10000) może wystąpić kwasica mleczanowa, stanowiąca poważne powikłanie metaboliczne, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub hipoksją tkankową.

Działania niepożądane leku Abmetfina XR

Abmetfina XR (500 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) zawiera metforminy chlorowodorek jako substancję czynną. Analiza danych z badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu produktu do obrotu wskazuje, że profil działań niepożądanych metforminy w postaci o przedłużonym uwalnianiu jest zbliżony do profilu obserwowanego w przypadku tabletek o natychmiastowym uwalnianiu – zarówno pod względem rodzaju jak i ciężkości występujących reakcji niepożądanych.1

Najczęstsze działania niepożądane

W początkowej fazie terapii najczęściej obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha oraz utrata apetytu. W większości przypadków objawy te ustępują samoistnie. W celu zminimalizowania ryzyka ich wystąpienia zaleca się stopniowe zwiększanie dawki leku.2

Klasyfikacja częstości występowania

W dokumentacji medycznej przyjęto następującą klasyfikację częstości występowania działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Abmetfina XR:1/10; często: ≥1/100, <1/10; niezbyt często: ≥1/1000, <1/100; rzadko: ≥1/10000, <1/1000; bardzo rzadko: 3

  • Bardzo często: występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów
  • Często: występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
  • Niezbyt często: występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów
  • Rzadko: występują u 1 do 10 na 10000 pacjentów
  • Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10000 pacjentów

Przegląd działań niepożądanych według układów

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

W trakcie terapii metforminą mogą wystąpić zaburzenia metaboliczne:4

  • Często: Zmniejszenie lub niedobór witaminy B12 – długotrwałe stosowanie metforminy może prowadzić do zaburzeń wchłaniania tej witaminy
  • Bardzo rzadko: Kwasica mleczanowa – stanowi poważne powikłanie metaboliczne o wysokiej śmiertelności, występujące głównie przy współistniejącej niewydolności nerek lub hipoksji tkankowej

Zaburzenia układu nerwowego

Wpływ na układ nerwowy obserwuje się z częstością:5

  • Często: Zaburzenia smaku – pacjenci mogą odczuwać metaliczny posmak w ustach lub inne dysfunkcje percepcji smakowej

Zaburzenia żołądka i jelit

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe stanowią najczęstszą grupę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem metforminy:6

  • Bardzo często: Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu)

Objawy ze strony przewodu pokarmowego występują najczęściej w początkowej fazie leczenia i zwykle ustępują samoistnie. W celu złagodzenia ich nasilenia zaleca się:

  • Przyjmowanie metforminy w trakcie posiłku lub bezpośrednio po nim
  • Stopniowe zwiększanie dawki, co może poprawić tolerancję produktu w przewodzie pokarmowym

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Zaburzenia funkcji wątroby występują sporadycznie:7

  • Bardzo rzadko: Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby lub zapalenie wątroby. Objawy te zwykle ustępują po zaprzestaniu stosowania metforminy.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Reakcje skórne występują sporadycznie:8

  • Bardzo rzadko: Reakcje skórne, w tym rumień (zaczerwienienie skóry), świąd i pokrzywka

Tabela działań niepożądanych

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie/niedobór witaminy B12 Często (≥1/100, <1/10) Długotrwała terapia metforminą może prowadzić do zmniejszenia wchłaniania witaminy B12, co w niektórych przypadkach może powodować niedokrwistość megaloblastyczną
Kwasica mleczanowa Bardzo rzadko (<1/10000) Poważne, zagrażające życiu powikłanie metaboliczne, charakteryzujące się podwyższonym stężeniem kwasu mlekowego we krwi, występujące głównie u pacjentów z niewydolnością nerek
Zaburzenia układu nerwowego Zaburzenia smaku Często (≥1/100, <1/10) Metaliczny posmak w ustach lub inne dysfunkcje percepcji smakowej
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, utrata apetytu Bardzo często (>1/10) Występują głównie na początku leczenia i zwykle ustępują samoistnie. Zaleca się przyjmowanie leku w trakcie lub po posiłku oraz stopniowe zwiększanie dawki
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby lub zapalenie wątroby Bardzo rzadko (<1/10000) Ustępują po odstawieniu metforminy
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Reakcje skórne (rumień, świąd, pokrzywka) Bardzo rzadko (<1/10000) Mogą wymagać przerwania leczenia i zastosowania odpowiedniej terapii dermatologicznej

Postępowanie w przypadku działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy rozważyć następujące opcje terapeutyczne:

  1. Modyfikację dawkowania – stopniowe zwiększanie dawki może poprawić tolerancję leku w przewodzie pokarmowym
  2. Zmianę pory przyjmowania leku – zaleca się przyjmowanie metforminy w trakcie posiłku lub bezpośrednio po nim
  3. W przypadku utrzymujących się dolegliwości żołądkowo-jelitowych – konsultacja z lekarzem prowadzącym
  4. W przypadku podejrzenia kwasicy mleczanowej – natychmiastowe przerwanie leczenia i hospitalizacja pacjenta

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.9

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Telefon: +48 22 49 21 301
  • Faks: +48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl