Trądzik – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Trądzik
Rokowania, prognozy i postęp choroby

Trądzik pospolity (acne vulgaris) charakteryzuje się dobrym rokowaniem przy odpowiednim leczeniu, jednak może prowadzić do istotnych skutków psychospołecznych, w tym podwyższonego ryzyka lęku i depresji, zwłaszcza u pacjentów z bliznami potrądzikowymi. Częstość występowania trądziku wśród nastolatków wynosi od 35% do ponad 90%, a jego początek może nastąpić już w wieku 7-12 lat (trądzik przedpokwitaniowy). Ciężka postać trądziku obejmuje zmiany zapalne guzkowe oraz krostkowe z bliznami. Wczesny początek trądziku, zwłaszcza przed 10 rokiem życia lub 2,5 roku przed menarche, oraz podwyższone poziomy DHEAS (w granicach normy) są istotnymi predyktorami ciężkiego przebiegu choroby. Ocena nasilenia trądziku powinna uwzględniać zarówno kliniczne cechy zmian, jak i wpływ psychologiczny na pacjenta oraz odpowiedź na leczenie, jednak brak jest obecnie jednolitej, znormalizowanej metody oceny skuteczności terapii.

Prognozy Acne Vulgaris – Perspektywa Ogólna
Ocena Nasilenia i Wyników Leczenia Trądziku
Przewidywanie Nasilenia Trądziku

Wpływ Trądziku na Jakość Życia
Narzędzia Pomiaru Jakości Życia w Trądziku

Potrzeba Standaryzacji Metod Pomiaru Wyników Leczenia Trądziku

Przyszłe Kierunki w Ocenie Wyników Leczenia Trądziku
Kolejne rozdziały

Prognozy Acne Vulgaris – Perspektywa Ogólna

Ogólna prognoza trądziku jest zazwyczaj dobra przy odpowiednim leczeniu. Chociaż trądzik pospolity (acne vulgaris) nie stanowi zagrożenia dla życia, może powodować znaczące i długotrwałe efekty psychospołeczne. Osoby z trądzikiem i bliznami potrądzikowymi często doświadczają podwyższonych poziomów niepokoju i depresji. Blizny potrądzikowe mogą być trudne do skutecznego skorygowania. Co ciekawe, badania ze Szwecji sugerują potencjalny związek między trądzikiem u nastolatków płci męskiej a zwiększonym ryzykiem rozwoju raka prostaty w późniejszym okresie życia.¹

Trądzik pospolity jest powszechnie obserwowany u nastolatków i młodych dorosłych, a jego częstość występowania szacuje się na 35% do ponad 90% wśród nastolatków. Naturalny przebieg choroby może rozpocząć się już w wieku 7-12 lat (trądzik przedpokwitaniowy) i ustąpić do trzeciej dekady życia. Istnieją jednak przypadki, w których trądzik może utrzymywać się w dorosłości lub nawet rozwinąć się po raz pierwszy w wieku dorosłym.¹

Ocena Nasilenia i Wyników Leczenia Trądziku

Ocena nasilenia trądziku zależy od wielu czynników. Cechy, które należy uwzględnić przy kompleksowej ocenie nasilenia trądziku obejmują wpływ psychologiczny trądziku na pacjenta, kliniczny typ zmian, tworzenie się blizn, sączące się zmiany lub zatoki, a także odpowiedź pacjenta na leczenie. Pacjenci z trądzikiem zapalnym guzkowym są klasyfikowani jako cierpiący na ciężką postać trądziku. Podobnie, osoby z zapalnymi krostkami i krostkami z towarzyszącymi bliznami, nawet przy braku guzków, również są uważane za mające ciężką postać trądziku.²

W 2002 roku kompleksowy przegląd metodologiczny literatury dotyczącej trądziku z okresu 50 lat ujawnił dużą zmienność w ocenie nasilenia i miarach wyników. Te obserwacje potwierdzono w nowszych badaniach, które wykazały dalszą znaczącą różnorodność metod oceny nasilenia trądziku i miar wyników w literaturze medycznej.³

Zidentyfikowano 25 sposobów raportowania zmian w liczbie zmian skórnych i 25 sposobów raportowania zmian w systemach oceny, przy czym te ostatnie reprezentują 14 różnych systemów klasyfikacji. Brak jednorodności w miarach wyników leczenia trądziku był również poruszany w innych publikacjach. Obecnie nie istnieje pojedyncza znormalizowana metoda oceny interwencji terapeutycznych w trądziku.⁴

Przewidywanie Nasilenia Trądziku

Gdyby lekarze mogli przewidzieć, u których nastolatków rozwinie się ciężka postać trądziku pospolitego, mogliby interweniować z wczesnym leczeniem i prawdopodobnie zapobiec bliznowaceniu i traumie psychologicznej. Badania wykazały, że wczesny początek trądziku zaskórnikowego lub zapalnego, często już w wieku 10 lat lub 2,5 roku przed pierwszą miesiączką, jest najlepszym predyktorem ciężkiego trądziku w późniejszym okresie dojrzewania.⁵

Wyższe poziomy DHEAS (siarczan dehydroepiandrosteronu, choć zwykle nadal w granicach normy) przed menarche również korelowały z nasileniem trądziku. Badacze doszli do wniosku, że DHEAS jest najważniejszym androgenem inicjującym trądzik, a DHEAS, testosteron i wolny testosteron prawdopodobnie przyczyniają się do podtrzymywania choroby. Jednakże badanie poziomów tych hormonów byłoby odpowiednie tylko w przypadku podejrzenia zaburzeń hormonalnych, nie rutynowo. Rozpoznanie trądziku u dziewcząt w okresie przedmiesiączkowym i wczesna interwencja, szczególnie przy użyciu środków komedolitycznych, może oszczędzić tym pacjentkom traumy i wizyt u dermatologa w późniejszym okresie.⁵

Wpływ Trądziku na Jakość Życia

Trądzik pospolity twarzy może mieć głęboki wpływ na jakość życia związaną ze zdrowiem (HRQL – Health-Related Quality of Life). W niektórych badaniach pacjenci z trądzikiem pospolitym zgłaszali wyniki podobne do tych odnotowanych w przypadku innych chorób przewlekłych, takich jak astma, zapalenie stawów lub cukrzyca.⁶⁷

Sama kliniczna ocena obiektywna nie ujmuje adekwatnie wpływu nasilenia trądziku pospolitego z perspektywy pacjenta. Ocena jakości życia związanej ze zdrowiem jest ważna, aby w pełni scharakteryzować ogólne obciążenie chorobą i skuteczność leczenia, ponieważ uwzględniane są również perspektywy pacjenta.⁶

Narzędzia Pomiaru Jakości Życia w Trądziku

Acne Quality of Life (Acne-QoL) jest kwestionariuszem specyficznym dla trądziku, opracowanym do oceny wpływu leczenia na jakość życia związaną ze zdrowiem pacjentów z trądzikiem pospolitym. Jego właściwości psychometryczne i stopień responsywności są dobrze ustalone.⁶

Jednym z największych badań pacjentów z trądzikiem pospolitym, w którym badano jakość życia związaną ze zdrowiem, było badanie oceniające skuteczność i tolerancję stałego połączenia fosforanu klindamycyny 1,2%/nadtlenku benzoilu 2,5% w żelu wodnym (Clin 1.2%/BP 2.5% AqG) w umiarkowanym do ciężkiego trądziku pospolitym. W badaniu tym zaobserwowano znaczną poprawę we wszystkich czterech domenach kwestionariusza Acne-QoL w ciągu 12 tygodni u pacjentów leczonych Clin 1.2%/BP 2.5% AqG w porównaniu z pacjentami leczonymi pojedynczymi składnikami aktywnymi lub nośnikiem (p≤0,001).⁶

Ogólna poprawa po zastosowaniu Clin 1.2%/BP 2.5% AqG od baseline do 12 tygodnia wyniosła 59 procent. Bezpieczeństwo i tolerancja Clin 1.2%/BP 2.5% AqG były porównywalne z jego składnikami aktywnymi i nośnikiem.⁸

Na podstawie danych z dwóch identycznych dużych badań oceniających terapię miejscową trądziku (Clin 1.2%/BP 2.5% AqG raz dziennie przez 12 tygodni), wyniki uzyskane za pomocą Acne-Q4 (skrócona wersja kwestionariusza) rozsądnie odzwierciedlają te uzyskane przy użyciu znacznie dłuższego narzędzia oceny, jakim jest Acne-QoL.⁸

Potrzeba Standaryzacji Metod Pomiaru Wyników Leczenia Trądziku

Brak standaryzacji sposobu oceny trądziku w badaniach klinicznych utrudnia łączenie danych z różnych badań tego samego leczenia i uniemożliwia klinicystom poznanie względnej skuteczności różnych rodzajów leczenia.⁹

Acne Core Outcomes Research Network (ACORN) to międzynarodowa grupa dążąca do opracowania podstawowego zestawu miar wyników dla trądziku. Chociaż wyniki w dermatologii tradycyjnie były mierzone za pomocą obiektywnej oceny lub oceny klinicysty, coraz częściej uznaje się, że doświadczenie pacjenta związane z chorobą może być bardziej istotną miarą wyników, szczególnie w pragmatycznych lub rzeczywistych badaniach.⁹¹⁰

Przyszłe Kierunki w Ocenie Wyników Leczenia Trądziku

Wszystkie kwestionariusze PROM (Patient-Reported Outcome Measures) są ważne, ale dane jakościowe sugerują, że mogą nie spełniać dokładnie tego, czego oczekują wszyscy uczestnicy, ujmując różne aspekty jakości życia. W dalszych badaniach i próbach klinicznych z udziałem dorosłej populacji z trądzikiem, każdy PROM powinien być dopuszczalny do użytku. Jednak ważne jest, aby badacze zastanowili się, który PROM byłby najbardziej odpowiedni dla ich populacji badanej, biorąc pod uwagę różnice w domenach jakości życia mierzonych w ramach PROMs, lokalizację trądziku i ramy czasowe, w których będą stosowane pomiary.¹⁰

Przyszły rozwój nowego PROM obejmującego więcej domen jakości życia lub dalsza ocena nowatorskich PROMs może być również korzystna. Brak jednorodności w miarach wyników leczenia trądziku podkreśla znaczenie stosowania porównywalnych miar wyników w przyszłych badaniach.¹⁰⁴

Przyszłe międzynarodowe porozumienie zalecające stosowanie znormalizowanych, zwalidowanych i wiarygodnych miar wyników umożliwiłoby przeprowadzenie znaczących porównań między badaniami, co zapewniłoby solidną podstawę zarówno dla medycyny opartej na dowodach, jak i podejmowania decyzji w codziennej praktyce.⁴

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

Materiały źródłowe

#1 Acne Vulgaris – StatPearls – NCBI Bookshelf
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459173/
The overall prognosis of acne is generally good with appropriate treatment. While acne may not be life-threatening, it can have significant and lasting psychosocial effects. Individuals with acne and acne scars often experience increased levels of anxiety and depression. The acne scars can be challenging to correct effectively. A study from Sweden suggests a potential association between acne in teenage boys and an increased risk of developing prostate cancer later in their lives. […] Acne vulgaris is commonly observed in adolescents and young adults. Its prevalence rates are estimated to range from 35% to over 90% among adolescents. The natural course of this disease can commence as early as ages 7-12 (preadolescent acne) and resolve by the third decade of an individual’s life. However, there are instances where acne can persist into adulthood or even develop for the first time during adulthood.
#2 Acne Vulgaris – StatPearls – NCBI Bookshelf
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459173/
The assessment of acne severity depends on multiple factors. The features that must be considered for a comprehensive evaluation of acne severity include the psychological impact of acne on the patient, clinical type of lesions, scarring, draining lesions, or sinus tracts, as well as the patient’s response to treatment. Patients diagnosed with nodular inflammatory acne are classified as having severe acne. Similarly, individuals with inflammatory pustules and pustules accompanied by scarring, even in the absence of nodules, are also considered to have severe acne.
#3
https://link.springer.com/article/10.1007/s13671-012-0016-8
In 2002, a comprehensive methodological review of the acne literature over 50 years revealed great variation in severity assessment and outcome measures. […] Our finding reveals a continued and substantial variation in severity assessment and outcome measurement in the acne literature. […] When evaluating therapeutic interventions, outcome measures are used to assess and classify the severity of the condition before the intervention, as well as the subsequent response to treatment. […] The variation in severity assessment and outcome measures in the acne literature, reported by Lehmann et al. [9], outlined the difficulty of making meaningful comparisons among trials and emphasized the importance of using comparable outcome measures in future studies. […] Similar to the findings of Lehmann et al. [9], we found great variation among the trials in severity assessment and outcome measures.
#4
https://link.springer.com/article/10.1007/s13671-012-0016-8
Furthermore, we identified 25 ways of reporting changes in lesion counts and 25 ways of reporting changes in grading, with the latter representing 14 grading systems. […] The lack of homogeneity in acne outcome measures has also been addressed elsewhere. […] There is no single standardized method to evaluate therapeutic interventions for acne. […] Reporting outcomes of acne treatment is apparently difficult, even though Lehman et al. [9] indicated important areas where methodological improvements were possible and necessary. […] Our findings emphasize the importance of using comparable outcome measures in future studies. […] A future international agreement recommending the use of standardized, validated, and reliable outcome measures would permit performance of meaningful comparisons across the studies, which will provide a strong foundation for both evidence-based medicine and decision making in everyday practice.
#5 Predicting Acne Severitylogo-32logo-40logo-60NEJM Journal WatchnejmJW_1L_RGB-b
https://www.jwatch.org/jd199704010000003/1997/04/01/predicting-acne-severity
If physicians could predict which teenagers would develop severe acne vulgaris, they could intervene with early treatment and possibly prevent scarring and psychological trauma. This study sought to identify factors that predict severe facial acne in female adolescents. […] The main finding of this study is that early onset of comedonal or inflammatory acne, often as early as age 10 or 2.5 years before menarche, is the best predictor of severe acne later in adolescence. Higher DHEAS levels (but usually still in the normal range) before menarche also correlated with acne severity. The authors conclude that DHEAS is the most important androgen for the initiation of acne, and that DHEAS, testosterone, and free testosterone are all likely to perpetuate the disease. However, testing for levels of these hormones would be appropriate only when a hormonal disorder is suspected, not routinely. Recognition of acne in premenarchal girls and early intervention, especially with comedolytic agents, may save these patients some trauma and visits to the dermatologist later.
#6 A Four-question Approach to Determining the Impact of Acne Treatment on Quality of Life | JCAD – The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology
https://jcadonline.com/a-four-question-approach-to-determining-the-impact-of-acne-treatment-on-quality-of-life/
Facial acne vulgaris can have profound effects on health-related quality of life. In some studies, patients with acne vulgaris reported results similar to those noted with other chronic diseases, such as asthma, arthritis, or diabetes. […] Clinical objective assessments alone do not adequately capture the impact of acne vulgaris severity from a patients perspective. Health-related quality-of-life assessment is important in order to fully characterize the overall burden of disease and effectiveness of treatment as the perspectives of the patient are also taken into account. […] The Acne Quality of Life is an acne-specific questionnaire developed to assess treatment impact on the health-related quality of life of patients with acne vulgaris. Its psychometric properties and degree of responsiveness are well-established. Improvement in Acne Quality of Life with the fixed combination clindamycin phosphate 1.2%/benzoyl peroxide 2.5% aqueous gel in the largest cohort of acne vulgaris patients where health-related quality of life was studied has been reported recently. Significant improvements in all four domains over 12 weeks were seen with clindamycin phosphate 1.2%/benzoyl peroxide 2.5% aqueous gel compared to patients treated with individual active ingredients or vehicle (p0.001).
#7 A Four-question Approach to Determining the Impact of Acne Treatment on Quality of Life | JCAD – The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology
https://jcadonline.com/a-four-question-approach-to-determining-the-impact-of-acne-treatment-on-quality-of-life/
The authors present data on the effectiveness of clindamycin phosphate 1.2%/benzoyl peroxide 2.5% aqueous gel on health-related quality of life based on this Acne Q-4 scale. […] The impact of facial AV on health-related quality of life (HRQL) can be profound and similar to that reported by patients with other chronic diseases, such as asthma, arthritis, or diabetes. […] Assessment of impact on HRQL is needed in order to fully characterize the overall disease burden and effectiveness of treatment. […] One of the largest studies of patients with AV to date evaluated the efficacy and tolerability of a fixed-combination of clindamycin phosphate 1.2%/benzoyl peroxide 2.5% aqueous gel (Clin 1.2%/BP 2.5% AqG) in moderate-to-severe AV and incorporated the Acne-QoL instrument. […] Clinical results and impact of Clin 1.2%/BP 2.5% AqG on HRQL have been reported elsewhere.
#8 A Four-question Approach to Determining the Impact of Acne Treatment on Quality of Life | JCAD – The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology
https://jcadonline.com/a-four-question-approach-to-determining-the-impact-of-acne-treatment-on-quality-of-life/
Overall, the safety and tolerability of Clin 1.2%/BP 2.5% AqG were comparable to its active ingredients and vehicle. […] Improvement with Clin 1.2%/BP 2.5% AqG from Baseline to Week 12 was 59 percent. […] The Acne-Q4 allows for a practical system to assess the impact of AV and its treatment on HRQL that can be used in clinical practice in cases where the clinician may find it to be helpful. […] Based on its application to the pooled data from two identical large pivotal trials evaluating a topical acne therapy (Clin 1.2%/BP 2.5% AqG once daily over 12 weeks), the outcomes provided by the Acne-Q4 reasonably reflect those obtained through using a much longer assessment tool, the Acne-QoL.
#9 Patient-reported outcome measures for acne: a mixed-methods validation study (acne PROMs)
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7986881/
To examine the acceptability and validity of two patient-reported outcome measures (PROMs) for adult acne, comparing them to the validated Acne-specific Quality of Life (Acne-QoL) measure. […] All PROMs performed well in statistical analyses. No PROM showed superior usability and acceptability in the qualitative study. Any PROM should be acceptable for further research in adult acne but researchers should consider the different domains and whether they will measure only facial or facial and trunk acne before making a selection. A new PROM or further evaluation of novel PROMs may be beneficial. […] The Acne Core Outcomes Research Network (ACORN) is an international group seeking to develop a core set of outcome measures for acne because, The lack of standardisation of how acne is assessed in clinical trials makes it challenging to pool data from different trials of the same treatment and impossible for clinicians to know the relative effectiveness of different types of treatment.
#10 Patient-reported outcome measures for acne: a mixed-methods validation study (acne PROMs)
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7986881/
Although outcomes in dermatology have traditionally been measured by objective or clinician assessment, there is increasing recognition that the patients experience of the condition may be a more relevant outcome measure, particularly in pragmatic or real world trials. […] This study aims to explore the acceptability and validity of two potential PROMs using a mixed-methods approach. The results will inform choice of outcome measures for future trials and potentially support the ACORN core outcomes initiative. […] All PROMs are valid but qualitative data suggest that they may not meet exactly what all participants want, capturing different aspects of QoL. In further research studies and trials with an adult acne population, any PROM should be acceptable for use. However, it is important that researchers reflect on which PROM would be most suitable for their study population, considering the differences in domains of QoL measured within the PROMs, the location of the acne and the time frame over which the measures will be used. The future development of a new PROM covering more QoL domains, or further evaluation of novel PROMs may also be beneficial.