Piętka tętniczo-żylna
Zapobieganie i profilaktyka
Prętka tętniczo-żylna (AVF) jest podstawowym dostępem naczyniowym u pacjentów poddawanych hemodializie, a jej niewydolność (VAF) znacząco wpływa na skuteczność terapii i jakość życia. Profilaktyka VAF opiera się na wczesnej identyfikacji czynników ryzyka (np. stan naczyń, wiek, płeć), stosowaniu leków przeciwpłytkowych (np. klopidogrel, który zmniejsza pierwotną niewydolność AVF bez istotnego wzrostu ryzyka krwawienia) oraz monitorowaniu dostępu naczyniowego, w tym śródoperacyjnym pomiarze przepływu krwi metodą TTFM. Heparyna podawana śródoperacyjnie poprawia dojrzałość prętki i redukuje zakrzepicę, a aktywatory rozpuszczalnej cyklazy guanylowej (np. BAY 602770) mogą potencjalnie wspomagać dojrzewanie AVF poprzez poprawę rozszerzenia naczyń u pacjentów z CKD. Kluczowe jest także unikanie niepotrzebnych nakłuć żył przedramienia, stosowanie urządzenia VasQ oraz edukacja pacjentów i personelu medycznego w zakresie samokontroli i pielęgnacji prętki.
- Wprowadzenie do problematyki prętki tętniczo-żylnej
- Strategie profilaktyki niewydolności prętki tętniczo-żylnej
- Leki profilaktyczne w zapobieganiu VAF
- Leki przeciwpłytkowe
- Heparyna
- Aktywatory rozpuszczalnej cyklazy guanylowej (sGC)
- Heparyna drobnocząsteczkowa (LMWH)
- Wczesna identyfikacja czynników ryzyka
- Programy profilaktyczne zwężenia prętki tętniczo-żylnej
- Monitorowanie i nadzór nad prętką tętniczo-żylną
- Rola pielęgniarki w profilaktyce VAF
- Samoopieka pacjenta nad prętką tętniczo-żylną
- Zapobieganie powikłaniom prętki tętniczo-żylnej
- Profilaktyka powikłań aneuryzmatycznych
- Edukacja personelu medycznego
- Specjalne populacje pacjentów
- Podsumowanie i perspektywy
Wprowadzenie do problematyki prętki tętniczo-żylnej
Prętka tętniczo-żylna (arteriovenous fistula, AVF) stanowi kluczowy element leczenia pacjentów wymagających hemodializy, a jej prawidłowe funkcjonowanie ma bezpośredni wpływ na skuteczność terapii i jakość życia chorych. Niewydolność prętki tętniczo-żylnej (Vascular Access Failure, VAF) znacząco pogarsza jakość życia pacjentów poddawanych hemodializie, jednocześnie generując wysokie koszty medyczne. Niestety, strategie zapobiegania VAF są wciąż ograniczone, co stanowi istotny problem w opiece nad pacjentami dializowanymi.1 Profilaktyka niewydolności prętki tętniczo-żylnej ma kluczowe znaczenie dla wszystkich pracowników ochrony zdrowia zaangażowanych w leczenie nerkozastępcze.1
Strategie profilaktyki niewydolności prętki tętniczo-żylnej
Zapobieganie VAF można oprzeć na trzech głównych filarach: (i) wczesnej identyfikacji czynników ryzyka VAF (np. przedoperacyjny stan naczyń, wiek, płeć, pochodzenie etniczne i tło kliniczne pacjenta), (ii) profilaktycznym stosowaniu leków zmniejszających ryzyko VAF oraz (iii) wczesnym wykrywaniu VAF poprzez monitorowanie i nadzór nad dostępem naczyniowym, szczególnie w miejscach częstego występowania zwężeń.1 Chociaż istnieją leki profilaktyczne, które mogą skutecznie zapobiegać VAF w zależności od stanu klinicznego pacjenta, obecnie brakuje silnych dowodów na ich skuteczność w zmniejszaniu częstości występowania VAF.12
Leki profilaktyczne w zapobieganiu VAF
Przeprowadzono liczne badania oceniające skuteczność leków w profilaktyce VAF w okresie okołooperacyjnym. Badane leki obejmują głównie preparaty sercowo-naczyniowe, takie jak leki przeciwpłytkowe, leki przeciwzakrzepowe, statyny, olej rybi i leki przeciwnadciśnieniowe.2 Pomimo braku doniesień o lekach profilaktycznych o silnej skuteczności w zapobieganiu VAF, takie leki mogą być skuteczne w każdej fazie leczenia.2 Dlatego też istnieje potrzeba przeprowadzenia dużych, randomizowanych badań kontrolowanych placebo, które wspomogłyby opracowanie skutecznych strategii zapobiegania VAF.2
Leki przeciwpłytkowe
Klopidogrel jest lekiem przeciwpłytkowym, który według doniesień zmniejsza częstość występowania pierwotnej niewydolności prętki tętniczo-żylnej w porównaniu z innymi lekami przeciwpłytkowymi.1 Wszystkie z trzech analizowanych badań wskazały na korzyści ze stosowania klopidogrelu w zapobieganiu pierwotnej niewydolności AVF.1 Klopidogrel może zmniejszyć częstość występowania pierwotnej niewydolności AVF bez znaczącego zwiększenia ryzyka krwawienia.1
Terapia przeciwpłytkowa okazała się skuteczna w utrzymaniu drożności prętki tętniczo-żylnej i przeszczepów u pacjentów poddawanych hemodializie. Badanie epidemiologiczne wykazało, że leki przeciwpłytkowe zwiększają czas utrzymania drożności AVF i przeszczepu tętniczo-żylnego (AVG) ze skorygowanym ilorazem szans wynoszącym 0,748 (95% przedział ufności [CI]: 0,703-0,796, p < 0,0001) dla AVF i 0,810 (95% CI: 0,728) dla AVG.1 Leki przeciwpłytkowe mają udowodnioną wartość w zapobieganiu nawracającym epizodom zakrzepowym.1
Heparyna
Heparyna jest powszechnie akceptowanym lekiem zapobiegającym zakrzepicy w ogóle, ale nie była dotąd szeroko stosowana w profilaktyce zakrzepicy prętki tętniczo-żylnej.1 Badania wykazały korzystne wyniki i brak działań niepożądanych związanych z śródoperacyjnym podawaniem heparyny w czasie tworzenia prętki tętniczo-żylnej promieniowo-odpromieniowej. Lepsza dojrzałość prętki była obserwowana w grupie otrzymującej heparynę podczas kontroli po sześciu tygodniach.1 Te korzystne wyniki powinny być brane pod uwagę w przyszłości, aby zmienić praktykę tworzenia AVF.1
Jedno z przeprowadzonych badań wykazało, że heparyna istotnie zmniejsza wczesną i późną częstość powstawania zakrzepów, trzykrotnie bardziej niż w grupie placebo. Podkreśla to znaczenie heparyny w tworzeniu natywnej prętki tętniczo-żylnej.1 Analiza wykazała lepszy wskaźnik dojrzewania prętki w grupie, której podawano heparynę śródoperacyjnie. Redukując wczesny wskaźnik zakrzepicy, heparyna pośrednio poprawiła wskaźnik dojrzewania prętki w badaniu.1 Badanie to wykazało, że stosowanie heparyny skutecznie zmniejsza częstość zakrzepicy w natywnych prętkach tętniczo-żylnych (promieniowo-odpromieniowych) o małej średnicy, bez statystycznie istotnych działań niepożądanych.2
Aktywatory rozpuszczalnej cyklazy guanylowej (sGC)
Przewlekła choroba nerek (CKD) indukuje stres oksydacyjny, który prowadzi do oporności na tlenek azotu (NO), co może utrudniać dojrzewanie prętki tętniczo-żylnej.1 Aktywatory rozpuszczalnej cyklazy guanylowej (sGC), takie jak BAY 602770, mogą oferować potencjał terapeutyczny w zwiększaniu dojrzewania prętki tętniczo-żylnej.1
Kluczowym wymogiem dla dojrzewania prętki tętniczo-żylnej jest rozszerzenie odcinków tętniczych i żylnych naczyń, aby wygenerować przepływ wystarczający do hemodializy i zapobiec zakrzepicy.1 Istnieje hipoteza, że jednym z kluczowych czynników w niepowodzeniu dojrzewania prętki tętniczo-żylnej jest dysfunkcja śródbłonka wynikająca ze stresu oksydacyjnego wywołanego mocznicą.1
Zespół oporności na NO może być celem dla nowej grupy środków farmakologicznych, w tym BAY 602770, które mogą albo stymulować sGC w sposób zależny od NO, albo aktywować sGC w sposób niezależny od NO.1 Aby zbadać potencjalny korzystny wpływ BAY 602770 na dojrzewanie prętki tętniczo-żylnej in vivo, związek ten podawano zwierzętom z CKD po utworzeniu prętki tętniczo-żylnej.1
CKD jest związana ze zmniejszonym dojrzewaniem prętki tętniczo-żylnej i opornością NO na sGC w mięśniach gładkich naczyń. Aktywator sGC BAY 602770 może wywołać rozszerzenie naczyń w CKD, co mogłoby zapobiec niedojrzałości u pacjentów z mocznicą poprzez zwiększenie średnicy naczyń, chociaż w tym badaniu nie stwierdzono bezpośredniego wpływu na przepływ przez prętkę.1
Heparyna drobnocząsteczkowa (LMWH)
Powstawanie zakrzepicy jest najczęstszą przyczyną niewydolności prętki tętniczo-żylnej u dzieci z końcowym stadium niewydolności nerek wymagających hemodializy. Doświadczenia z zastosowaniem pierwotnej tromboprofilaktyki (PTP) za pomocą heparyny drobnocząsteczkowej (LMWH) w zapobieganiu zakrzepicy prętki tętniczo-żylnej wydają się obiecujące. Konieczne jest jednak ścisłe monitorowanie kliniczne i laboratoryjne, aby zapobiec powikłaniom krwotocznym związanym z LMWH.1
Wczesna identyfikacja czynników ryzyka
Aby zapobiec zakrzepicy w prętkach tętniczo-żylnych, konieczne jest uzyskanie świadomej współpracy nie tylko całego zespołu opieki zdrowotnej, ale także pacjenta.1
Przedoperacyjna ocena naczyniowa
Pierwszym krokiem jest zachowanie żył przedramienia poprzez unikanie niepotrzebnych nakłuć żył u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek.1 Prętki powinny być wytwarzane z odpowiednim wyprzedzeniem przed potrzebą ich użycia i wykorzystywać naturalne, a nie sztuczne żyły, gdy tylko jest to możliwe.1
Poważna operacja w innym miejscu jest potencjalną przyczyną zakrzepicy prętki. Wytworzenie prętki jest często najlepiej opóźnić do czasu zakończenia poważnej operacji i do czasu, gdy żyły zdążą się już zregenerować po skutkach ogólnoustrojowej terapii steroidowej.1
Przed operacją pacjent powinien omówić z lekarzem zastosowanie urządzenia VasQ. VasQ to urządzenie implantowane podczas procedury tworzenia prętki, zaprojektowane w celu poprawy wskaźników dojrzewania i drożności prętki tętniczo-żylnej poprzez zapewnienie zewnętrznego wsparcia i regulację przepływu krwi, jednocześnie wzmacniając żyłę okołozespojeniową. Potencjalnym rezultatem zastosowania VasQ jest zmniejszenie częstości powikłań i poprawa wyników funkcjonowania prętki.1
Śródoperacyjna ocena przepływu
Bezpośrednia ocena jakości zespolenia podczas operacji jest istotna dla chirurgów. Pomiar przepływu krwi bezpośrednio po utworzeniu prętki jest pomocny w przewidywaniu wczesnej niewydolności AVF.1 Częstość występowania około operacyjnej niewydolności przepływu AVF szacuje się na 5-11%.1
W ciągu ostatniej dekady wprowadzono kilka metod w celu zwiększenia wiarygodności jakości zespolenia AVF. Pomiar przepływu metodą czasu przejścia (Transit-time flow measurement, TTFM) został uznany za odpowiednią metodę szybkiej i łatwej śródoperacyjnej oceny funkcjonalnej przeszczepów, niezależnie od wielkości i kształtu naczynia.1
Głównym celem wytworzenia prętki tętniczo-żylnej jest zapewnienie dobrego otwarcia przeszczepu i drogi interwencji dla długoterminowej hemodializy pacjenta. Dlatego TTFM jest stosowany śródoperacyjnie w wątpliwych sytuacjach, aby osiągnąć wysokiej jakości operację AVF i poprawić wyniki dla pacjentów.1 TTFM, który dostarcza ważnych i dokładnych śródoperacyjnych informacji o stanie i drożności prętki, umożliwia dokładne rozpoznanie problemów technicznych, takich jak skręcenie lub zwężenie, a tym samym szybką rewizję prętki przed opuszczeniem przez pacjenta sali operacyjnej.2
Programy profilaktyczne zwężenia prętki tętniczo-żylnej
Aby zapobiec zwężeniu i okluzji prętki tętniczo-żylnej, kluczową rolę odgrywa terapia ruchowa mająca na celu poprawę siły mięśni kończyn górnych i utrzymanie drożności naczyń krwionośnych, a także dieta, która pomaga zapobiegać powstawaniu skrzepów krwi.11 Edukacja połączona z ćwiczeniami i dietą zwiększa wielkość i przepływ krwi w prętkach tętniczo-żylnych oraz zapobiega hiperfosfatemii.11
Dlatego pacjenci powinni rozumieć zarządzanie prętką, procedury leczenia i swoją rolę w procedurach leczenia, a programy powinny być prowadzone w celu zwiększenia ich postrzeganej własnej skuteczności.11
Komponenty programu profilaktycznego
Program zapobiegania zwężeniu prętki tętniczo-żylnej składa się z terapii ruchowej, diety z ograniczeniem fosforu i samoopieki nad prętką; te elementy były stosowane w poprzednich badaniach w celu zapobiegania niepowodzeniu dojrzewania naczyń i zwapnieniu naczyń, które są czynnikami odpowiadającymi zwężeniu prętki.11
Program zapobiegania zwężeniu prętki tętniczo-żylnej u pacjentów otrzymujących hemodializę, zastosowany w badaniu, okazał się skuteczny w zwiększaniu siły mięśni kończyn górnych poprzez ćwiczenia ściskania oraz w zapobieganiu zwężeniu prętki poprzez obniżenie poziomu fosforu we krwi i poprawę przepływu krwi.122
Program w tym badaniu skutecznie zapobiegał zwężeniu prętki tętniczo-żylnej u pacjentów poddawanych hemodializie i oczekuje się, że będzie przydatny do ciągłego zarządzania naczyniami oraz jako część interwencji pielęgniarskich dla skutecznego samozarządzania prętkami.122
Efekty programu profilaktycznego
Program zapobiegania zwężeniu prętki tętniczo-żylnej w badaniu skutkował zwiększeniem siły mięśni kończyn górnych poprzez ćwiczenia ściskania i był skuteczny w zapobieganiu zwężeniu prętki poprzez zwiększenie przepływu krwi.11
W analizowanym badaniu program profilaktyki zwężenia prętki tętniczo-żylnej wykazał istotną skuteczność w poprawie siły mięśni kończyn górnych (F = 15,23, p < 0,05) oraz parametrów przepływu krwi (p < 0,05).1
Monitorowanie i nadzór nad prętką tętniczo-żylną
Najskuteczniejszą metodą usuwania zakrzepów z prętki tętniczo-żylnej jest całkowite unikanie zakrzepicy.1 Pacjenci powinni być nauczeni badania swojej prętki, aby zrozumieć uczucie zdrowego mruczenia (thrill) i szukać oznak zaczerwienienia lub opuchlizny, które wskazują na infekcję, aby przyspieszyć interwencje lecznicze w celu uratowania prętki i uniknięcia zachorowalności związanej z operacją oraz potencjalnej utraty cennego miejsca dostępu.1
Rola pielęgniarki w profilaktyce VAF
Pielęgniarki w ośrodkach dializ odgrywają centralną rolę w zapobieganiu powikłaniom związanym z prętką tętniczo-żylną.1 Zaleca się częste ustanawianie wewnętrznych programów szkoleniowych w jednostce, aby stale aktualizować i odnawiać wiedzę i umiejętności pielęgniarek w celu utrzymania i poprawy poziomu świadomości i praktyki.1
Samoopieka pacjenta nad prętką tętniczo-żylną
Istnieje kilka rzeczy, które pacjent powinien robić, aby chronić swoją prętkę tętniczo-żylną:1
- Utrzymywać prętkę w czystości, chociaż infekcje są mniej prawdopodobne przy prętce, nadal mogą wystąpić.1
- Codziennie sprawdzać prętkę – pielęgniarka pokaże, jak sprawdzać puls lub wibracje przez prętkę (zwane mruczeniem lub thrill) lub dźwięk (zwany szmerem lub bruit).1
- Nie pozwalać na nic, co mogłoby utrudniać przepływ krwi w ramieniu – nie pozwalać na mierzenie ciśnienia krwi na ramieniu z prętką i nie nosić ograniczającej odzieży lub biżuterii.1
- Ogólnie należy unikać pozwalania komukolwiek na pobieranie krwi z ramienia z prętką, gdy nie jest się na dializie.1
- Nigdy nie pozwalać na wprowadzenie kaniuli do prętki w celu podania leków lub płynów dożylnych.1
- Starać się nie drapać prętki lub nie robić niczego, co mogłoby spowodować jej uszkodzenie.1
Po operacji ważne jest, aby pacjent optymalizował dojrzewanie prętki poprzez codzienne ćwiczenia dłoni i przestrzeganie ścisłych instrukcji dotyczących higieny i czystości. Ponadto pacjent powinien unikać noszenia odzieży ograniczającej lub biżuterii, noszenia ciężkich ciężarów ramieniem z prętką, używania pasków od toreb wokół ramienia i upewnić się, że nie ma nacisku na prętkę.1
Jeśli pacjent cierpi z powodu swędzenia, powinien poinformować o tym lekarza, aby można było rozważyć leki łagodzące swędzenie.1 Prętka jest najlepszym dostępem naczyniowym do dializy, ponieważ zwykle ma mniej problemów i trwa dłużej niż inne rodzaje dostępu dializacyjnego.1
Jeśli pacjent zauważy jakiekolwiek niepokojące objawy, powinien poinformować o tym pielęgniarki i lekarza, aby mogli przeprowadzić badanie. Większość problemów tego rodzaju można rozwiązać, aby zapewnić zdrowie prętki.1 Zawsze należy informować pielęgniarki i lekarza dializacyjnego o jakimkolwiek krwawieniu z prętki, niezależnie od jego rozmiaru/opisu, ponieważ działanie w tej sprawie może zapobiec wystąpieniu dużego krwawienia z prętki.2
Zapobieganie powikłaniom prętki tętniczo-żylnej
Unikanie przedwczesnej kaniulacji prętki i prawidłowe techniki nakłuwania pomagają zapobiegać uszkodzeniom ściany żyły.1 Czujność na obecność wysokiego ciśnienia żylnego podczas dializy i obserwacja nieefektywnej dializy z powodu recyrkulacji powinny prowadzić do wykrycia zwężonych odcinków, które można chirurgicznie skorygować przed wystąpieniem zakrzepicy.1
Jakość dostępu naczyniowego do hemodializy powinna być odpowiednia do powtarzalnego nakłuwania i umożliwiać wysoki przepływ krwi dla dializy o wysokiej wydajności przy minimalnych powikłaniach.1 Ważne jest uzyskanie informacji o wczesnych objawach klinicznych dysfunkcji AVF, aby zapobiegać i odpowiednio leczyć potencjalne powikłania.1
Aby zmniejszyć ryzyko turbulencji i uszkodzenia śródbłonka, co minimalizuje potencjał zwężenia, chirurdzy powinni unikać następujących czynności: wykonywania zespolenia pod ostrym kątem, podłużnego obracania żył lub zmiany ich pozycji anatomicznej.1 Ponieważ leczenie tego stanu jest trudne, należy skupić się na zapobieganiu.1 Dlatego opieka nad prętką tętniczo-żylną powinna być priorytetem nie tylko dla pacjentów, ale także dla całego zespołu profesjonalistów zaangażowanych w leczenie pacjentów dializowanych.1
Profilaktyka powikłań aneuryzmatycznych
Dokładne badanie fizykalne dostępu dializacyjnego tętniczo-żylnego ma kluczowe znaczenie dla wczesnego rozpoznania i terminowego skierowania na leczenie, zanim wystąpią powikłania.1 Chociaż wytyczne NKF-KDOQI zalecają unikanie kaniulacji obszaru tętniaka, znaczna liczba pacjentów z ESRD jest kaniulowana w obszarze tętniaka z różnych powodów, w tym braku wiedzy personelu dializacyjnego, braku świadomości wśród praktykujących nefrologów, złej komunikacji z personelem dializacyjnym i barier uniemożliwiających terminowe skierowanie, by wymienić tylko kilka.1 Natychmiastowe skierowanie chirurgiczne jest wymagane u pacjentów wykazujących te sygnały ostrzegawcze wskazujące na zbliżające się katastrofalne pęknięcie.1
Kluczowe jest identyfikowanie pacjentów z niestabilnymi tętniakami w odpowiednim czasie, co pozwala na odpowiednią interwencję chirurgiczną, która nie tylko zapobiegnie pęknięciu tętniaka, ale także zwiększy szansę uratowania istniejącego dostępu tętniczo-żylnego.1
Jeśli tętniak ma normalną skórę powyżej i nie utrudnia kaniulacji, postępowanie polega na unikaniu kaniulacji tętniaka i ciągłej obserwacji.1 Wymagana jest staranna ocena w celu identyfikacji miejsca kaniulacji, z dala od obszaru tętniaka, i edukacja personelu dializacyjnego.1
Autorzy doszli do wniosku, że problematyczne prętki z dużymi rozszerzeniami tętniakowatymi, z małym obszarem dostępnym do kaniulacji, można uratować przy użyciu zmodyfikowanej techniki buttonhole SMH.1 Chociaż całkowite podwiązanie i resekcja AVF jest często lecznicze, dostęp jest niezmiennie poświęcany.1 Dodatkowo, ci pacjenci niezmiennie wymagają wprowadzenia tunelizowanego cewnika dializacyjnego w celu kontynuacji dializy podtrzymującej, podczas gdy nowy dostęp tętniczo-żylny jest tworzony w innym miejscu.1
Rozszerzenie tętniakowate dostępu tętniczo-żylnego stanowi wyjątkowe wyzwanie u pacjentów z ESRD i wymaga pracy zespołowej między nefrologiem, interwencjonalistą, personelem dializacyjnym i chirurgami, aby osiągnąć terminową diagnozę i skuteczne leczenie.2
Edukacja personelu medycznego
Zapobieganie niewydolności prętki tętniczo-żylnej wymaga świadomej współpracy nie tylko całego zespołu opieki zdrowotnej, ale także pacjenta.1 Pielęgniarki w ośrodkach dializ odgrywają centralną rolę w zapobieganiu powikłaniom związanym z prętką tętniczo-żylną.1
Zaleca się częste ustanawianie wewnętrznych programów szkoleniowych w jednostce w celu ciągłej aktualizacji i regeneracji wiedzy i umiejętności pielęgniarek, aby utrzymać i poprawić poziom świadomości i praktyki.1 Zespół dializacyjny odgrywa kluczową rolę w monitorowaniu i utrzymaniu funkcji prętki tętniczo-żylnej, ale pacjent również powinien być aktywnie zaangażowany w proces samokontroli.1
Nie należy polegać tylko na zespole dializacyjnym w wykrywaniu problemów z dostępem. Pacjent powinien pozostać czujny i zgłaszać wszelkie obawy dotyczące dostępu do zespołu dializacyjnego.1 Priorytetem w przypadku zagrażającego życiu krwawienia jest uzyskanie pomocy; nie należy zwlekać z próbą zatrzymania krwawienia, ponieważ utrata przytomności z powodu utraty krwi może nastąpić szybko.1
Specjalne populacje pacjentów
Pacjenci z hemofilią
Prętka tętniczo-żylna (AVF) została oceniona jako alternatywa dla centralnych urządzeń dostępu żylnego u dzieci z hemofilią od 1999 roku.1 Badanie potwierdza wykonalność prętki tętniczo-żylnej z akceptowalnym wskaźnikiem powikłań i sugeruje, że jej użycie jest szczególnie korzystne u dzieci z inhibitorami, u których powinno być rozważane jako dostęp żylny pierwszego wyboru.1 AVF jest nadal używana u 7 dzieci (64%) na regularnej profilaktyce.1
Rozszerzenie tętniakowate było częstsze u dzieci na codziennym schemacie leczenia (4/17, 24% vs. 0/18 u dzieci nie leczonych codziennie; p < 0,05), które przeszły większą skumulowaną liczbę dostępów do AVF (mediana 1594, zakres: 1054-2036 vs. 1020, zakres: 166-1965 u dzieci bez tętniaka; p < 0,05), podczas gdy nie znaleziono statystycznie istotnej różnicy w zależności od statusu inhibitora.1
Ogólnie, powikłania mające pewien wpływ na użycie lub czas trwania AVF (tj. z wyłączeniem krwiaków i dystalnego zespołu podkradania) wystąpiły w 14/43 procedur (32%) u 13/38 pacjentów (34%), w tym przepływ AVF (przepływ AVF do 2200 ml/min) bez objawów USG zaangażowania serca obserwowany u jednego dziecka po 6,9 latach używania AVF.1 Regularne obserwacje i ciągły nadzór nad wynikami długoterminowymi i powikłaniami są kontynuowane w naszej serii i są zalecane dla ośrodków, które wybierają AVF jako dostęp żylny u hemofilików.2
Hemofilia i związane z nią zaburzenia krwawienia są przewlekłymi stanami, które wymagają łatwego, dostępnego i niezawodnego dostępu żylnego do leczenia.1 Doświadczenie sugeruje, że AVF jest realną opcją dostępu żylnego u pacjentów z hemofilią i innymi zaburzeniami krwawienia, szczególnie u dzieci z powtarzającymi się infekcjami centralnego cewnika żylnego (CVC) lub słabym obwodowym dostępem żylnym.1 Jednak nie jest to prosta opcja i dalsze dowody dotyczące długoterminowego użytkowania oparte na badaniach wieloośrodkowych będą korzystne w zarządzaniu AVF w tej grupie pacjentów.1
Podsumowanie i perspektywy
Prętka tętniczo-żylna jest najlepszym wyborem dla dostępu naczyniowego do hemodializy, ponieważ generalnie trwa dłużej i ma mniej problemów, takich jak infekcje i tworzenie się skrzepów.1 Zespół opieki dializacyjnej nauczy pacjenta kroków dobrej opieki nad dostępem.1 Jeśli wystąpi infekcja, lekarz zleci antybiotyki, a jeśli w dostępie rozwinie się skrzep, pacjent może potrzebować udać się do szpitala na leczenie.1
Jeśli pacjent ma objawy prętki tętniczo-żylnej, powinien umówić się na wizytę u lekarza. Wczesne wykrycie prętki tętniczo-żylnej może ułatwić leczenie. Może również zmniejszyć ryzyko rozwoju powikłań, w tym zakrzepów krwi lub niewydolności serca.1 Leczenie prętki tętniczo-żylnej obejmuje monitorowanie, kompresję, procedury oparte na cewnikach i czasami operację.1
Chociaż nie można zapobiec większości prętki tętniczo-żylnej, ponieważ najczęstsze przyczyny to urazy (które są prawie zawsze nieprzewidywalne) lub tworzą się przed narodzinami, istnieją pewne kroki, które można podjąć, aby zmniejszyć ryzyko:11
- Środki bezpieczeństwa: Praktykowanie bezpieczeństwa w sporcie i aktywności fizycznej, aby zminimalizować ryzyko urazów.1
- Regularne badania kontrolne: Rutynowe badania lekarskie mogą pomóc wcześnie zidentyfikować i rozwiązać problemy naczyniowe.1
- Zarządzanie ciśnieniem krwi: Utrzymywanie ciśnienia krwi w zdrowym zakresie poprzez zmiany stylu życia lub leki zgodnie z zaleceniami lekarza.1
- Historia rodzinna: Jeśli AVF występuje w rodzinie, należy poinformować o tym lekarza i ściśle monitorować swoje zdrowie.1
Dla osób z ciężką chorobą nerek, utworzenie prętki tętniczo-żylnej może być konieczne. Jednak jeśli ktoś chce zapobiec tworzeniu się AVF, najlepszym sposobem jest unikanie niepotrzebnych urazów lub procedur, które mogłyby prowadzić do ich rozwoju. Pochodzenie wrodzonych AVF, z którymi się rodzimy, nie jest dobrze zrozumiane, więc nie ma zbyt wiele do zrobienia pod względem zapobiegania.1
Ponieważ dziedziczne choroby genetyczne, takie jak dziedziczne krwotoczne teleangiektazje (HHT), są często genetyczne, zapobieganie zazwyczaj nie jest możliwe. Poradnictwo genetyczne może pomóc w niektórych przypadkach.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.