Choroba behçeta
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba Behçeta to przewlekłe, nawracające zapalenie naczyń o zmiennym przebiegu, którego rokowanie zależy od wielu czynników klinicznych i terapeutycznych. Kluczowe predyktory korzystnego przebiegu to przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, leczenie trwające ponad 6 lat oraz osiągnięcie remisji w ciągu pierwszych 2 lat od rozpoczęcia terapii. Terapia infliksymabem jest szczególnie skuteczna w przypadku zajęcia jelitowego, redukując ryzyko niegojących się owrzodzeń, zwłaszcza gdy OB jest podwyższone (≥24 mm/h) lub zmiany lokalizują się w okolicy krętniczo-kątniczej i okrężnicy. Negatywne czynniki rokownicze obejmują płeć męską, otyłość, ciężki przebieg choroby przy rozpoznaniu, młodszy wiek zachorowania (≤7 lat), nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych (zwiększające ryzyko złego rokowania 8,5-krotnie) oraz zaawansowany wiek z niepełnosprawnością przy zajęciu neurologicznym.
Prognoza choroby Behçeta (choroba Behçeta)
Choroba Behçeta to przewlekłe, nawracające schorzenie o charakterze zapalnym naczyń krwionośnych, które charakteryzuje się okresami zaostrzeń i remisji. Wyniki leczenia i rokowanie u pacjentów z chorobą Behçeta zależą od wielu czynników, które mogą wpływać na odpowiedź na leczenie oraz długoterminowe powikłania.12
Czynniki prognostyczne
Określenie czynników prognostycznych pozwala na lepsze przewidywanie przebiegu choroby oraz optymalizację leczenia. Do głównych czynników wpływających na rokowanie należą:13
Pozytywne czynniki prognostyczne
- Przestrzeganie zaleceń terapeutycznych – regularne stosowanie się do zaleceń znacząco zwiększa szanse na osiągnięcie remisji13
- Leczenie trwające ponad sześć lat – systematyczne i długotrwałe leczenie jest predyktorem osiągnięcia trwałej remisji1
- Osiągnięcie remisji w ciągu pierwszych dwóch lat od rozpoczęcia leczenia – wczesna odpowiedź na leczenie jest czynnikiem predykcyjnym długoterminowej remisji1
- Terapia infliksymabem (IFX) w przypadku zajęcia jelitowego – zmniejsza ryzyko niegojących się owrzodzeń jelitowych45
Negatywne czynniki prognostyczne
- Płeć męska – związana z cięższym przebiegiem choroby i wyższą śmiertelnością12
- Otyłość – pogarsza wyniki leczenia1
- Ciężki przebieg choroby w momencie rozpoznania1
- Młodszy wiek w momencie zachorowania – szczególnie początek choroby ≤7 lat wiąże się z krótszym przeżyciem wolnym od incydentów25
- Podwyższony OB (≥24 mm/h) – niezależny czynnik ryzyka niegojących się owrzodzeń jelitowych45
- Lokalizacja owrzodzeń jelitowych w okolicy krętniczo-kątniczej i okrężnicy – zwiększa ryzyko niegojących się owrzodzeń około 7-krotnie4
- Nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych – zwiększa ryzyko złego rokowania około 8,5-krotnie i skraca przeżycie wolne od incydentów 3-krotnie5
- Zaawansowany wiek z początkową niepełnosprawnością w przypadku zajęcia neurologicznego6
Długoterminowe rokowanie
Choroba Behçeta nie ma leczenia przyczynowego i wiąże się ze znaczącą chorobowością i śmiertelnością. Jednak rokowanie może być zróżnicowane w zależności od zajętych narządów i odpowiedzi na leczenie.27
Remisja choroby
Osiągnięcie remisji w chorobie Behçeta jest możliwe, chociaż choroba ma charakter przewlekły i nawracający. Ponad 60% pacjentów wchodzi w remisję po przebyciu początkowych lat, kiedy choroba jest najbardziej aktywna. Leczenie konwencjonalnymi i biologicznymi lekami modyfikującymi przebieg choroby może prowadzić do trwałej i długoterminowej remisji.12
U pacjentów pediatrycznych z łagodniejszą postacią choroby możliwe jest całkowite wyzdrowienie, jednakże większość pacjentów pediatrycznych doświadcza długich okresów remisji, po których następują zaostrzenia choroby.8
Śmiertelność
Śmiertelność w chorobie Behçeta wynosi około 5%. Główne przyczyny zgonu obejmują:7
- Perforację jelit7
- Udary mózgu7
- Pęknięcie tętniaków płucnych i obwodowych278
- Zajęcie ośrodkowego układu nerwowego2
- Zajęcie przewodu pokarmowego2
Powikłania długoterminowe
Oprócz zwiększonej śmiertelności, choroba Behçeta wiąże się z potencjalnymi powikłaniami, które mogą utrzymywać się przez całe życie. Do najważniejszych należą:2
Powikłania oczne
Zajęcie narządu wzroku stanowi główną przyczynę chorobowości w chorobie Behçeta. Pacjenci z zapaleniem błony naczyniowej przedniego i tylnego odcinka oka, szczególnie z hypopionem, oraz z zajęciem siatkówki są narażeni na wysokie ryzyko ślepoty.28
Powikłania neurologiczne
Zajęcie ośrodkowego układu nerwowego może prowadzić do znacznej chorobowości, trwałych deficytów neurologicznych, a nawet śmierci. Neurologiczne objawy choroby Behçeta są szczególnie niekorzystnym rokowniczo objawem, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku z początkową niepełnosprawnością.26
Powikłania naczyniowe
Tętniaki tętnic wieńcowych lub płucnych związane z chorobą Behçeta niosą wysokie ryzyko śmiertelności w przypadku pęknięcia.2
Inne powikłania
- Amyloidoza nerek – wiąże się ze złym rokowaniem2
- Zwiększona częstość poronień z powodu zapalenia naczyń łożyska2
- Opóźnienie wzrostu u dzieci – głównie jako wtórny skutek terapii steroidowej8
Rekomendacje dla poprawy rokowania
Aby poprawić rokowanie pacjentów z chorobą Behçeta, zaleca się:16
- Regularne przestrzeganie zaleceń terapeutycznych15
- Dążenie do osiągnięcia remisji w ciągu pierwszych dwóch lat po rozpoznaniu1
- Leczenie przez co najmniej sześć lat1
- Intensyfikację leczenia u pacjentów z niekorzystnymi czynnikami prognostycznymi, szczególnie w przypadku zajęcia neurologicznego u osób w podeszłym wieku6
- Rozważenie stosowania infliksymabu jako leku pierwszego wyboru w umiarkowanej do ciężkiej postaci jelitowej choroby Behçeta5
- Regularne monitorowanie OB jako markera aktywności choroby5
- Regularną aktywność fizyczną, odpowiedni odpoczynek i udział w grupach wsparcia7
Podsumowanie rokowania
Mimo że choroba Behçeta jest schorzeniem przewlekłym i obecnie nieuleczalnym, większość pacjentów jest w stanie prowadzić pełne życie. Choroba charakteryzuje się okresami zaostrzeń i remisji niezależnie od stosowanego leczenia, co może utrudniać ocenę skuteczności terapii.7
Należy podkreślić, że skuteczne zarządzanie chorobą i życie z nią jest możliwe, szczególnie gdy pacjent stosuje się do zaleceń terapeutycznych, prowadzi zdrowy tryb życia oraz otrzymuje odpowiednie wsparcie.7 Wraz z upływem czasu u większości pacjentów obserwuje się poprawę w zakresie zaostrzeń choroby, chorobowości i śmiertelności.2
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 Long-term outcome and predictors of remission in Behçet’s disease in daily practice – PubMedhttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33560927/
Many factors can influence the response to treatment and prognosis of Behet’s disease (BD). Identifying the predictors of response to treatment can improve the quality and decrease the cost of medical care. […] The outcome was assessed by the number of patients who were in sustained and long-term remission, had lost the primary criteria of BD for at least 12 months, were asymptomatic, and developed the sequela of disease or deceased. […] Predictors of sustained remission were adherence to therapy and treatment for more than six years. […] Predictor of long-term remission was remission induction in the first two years of the treatment. […] Poor outcome was observed in 31.8% of patients. Male sex, obesity, and having severe disease were the risk factors of poor outcome. […] Achieving remission in BD is not inaccessible. Treatment with conventional and biologic disease-modifying antirheumatic drugs may cause sustained and long-term remission. Adherence to treatment, remission induction during the two years after the diagnosis and treatment for at least six years have significant role.
- #2 Behcet Disease – StatPearls – NCBI Bookshelfhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470257/
Behcet disease has no cure and is associated with significant morbidity and mortality. Poor prognosis and higher mortality are related to the male sex and younger age of onset. Major causes of mortality include ruptured pulmonary and peripheral aneurysms and neurologic and gastrointestinal involvement. Renal involvement, especially amyloidosis, also carries a poor prognosis. However, more than 60% of patients go into remission after passing the initial years when the disease is most active. In addition, most patients eventually show improvement in disease flares, morbidity, and mortality. […] Besides increased mortality, Behcet disease is associated with several potential lifelong complications, most of which result from ocular or neurologic involvement. Patients with hypopyon-related uveitis and retinal involvement are at a high risk of blindness. Coronary or pulmonary arterial aneurysmal rupture is also associated with Behcet disease, which carries a high mortality risk. Central nervous involvement can lead to significant morbidity, permanent deficits, and death. Ocular involvement as anterior and posterior uveitis may result in permanent blindness. Another complication of Behcet disease is an increased incidence of miscarriages due to the vasculitis of the placenta.
- #3 Poor prognostic factors in patients with newly diagnosed intestinal Adamantiades-Behçetâs disease in the Shanghai Adamantiades-Behçetâs disease database: a prospective cohort study | Orphanet Journal of Rare Diseases | Full Texthttps://ojrd.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13023-019-1228-9
Adamantiades-Behets Disease (ABD) is an immunological recurrent systemic vasculitis with a chronic course. We investigated the predictors of long-term flare-ups, poor outcomes and event-free survival in Chinese non-surgical patients with intestinal ABD. […] In multivariate analysis, location of intestinal ulcers (ileocecal and colorectum) (odd ratio (OR) 7.498 [95% confidence interval [95% CI] 1.84430.480]), erythrocyte sedimentation rate (ESR) 24mm/h (OR 5.966 [95% CI 1.73420.528]), treatment with infliximab (IFX) (OR 0.130 [95% CI 0.0240.715]), and poor compliance (OR 11.730 [95% CI 2.34158.781]) were independently correlated with a poor outcome. […] Factors independently associated with shorter event-free survival were early onset of ABD (7years) (hazard ratio (HR) 2.431 [95% CI 1.2404.764]) and poor compliance (HR 3.058 [95% CI 1.6125.800]).
- #4 Poor prognostic factors in patients with newly diagnosed intestinal Adamantiades-Behçetâs disease in the Shanghai Adamantiades-Behçetâs disease database: a prospective cohort study | Orphanet Journal of Rare Diseases | Full Texthttps://ojrd.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13023-019-1228-9
Distribution of intestinal ulcers (ileocecal and colorectum), ESR 24mm/h, treatment without IFX, and poor compliance were independent risk factors for poor outcomes in non-surgical intestinal ABD patients. […] The most significant finding was that the distribution of intestinal ulcers (ileocecal and colorectum), ESR 24mm/h, and poor compliance increased the risk of non-healing ulcers by 7.100-fold, 5.966-fold and 8.557-fold, respectively; IFX therapy was a protective factor that accelerated ulcer healing; in intestinal ABD patients, onset of ABD 7years and poor compliance gave rise to shorter event-free survivals of 2.431-fold and 3.058-fold, respectively. […] We found that location of intestinal ulcers (ileocecal and colorectum) and poor compliance were strong independent prognostic factors for poor outcomes (non-healing intestinal ulcers) in intestinal ABD patients.
- #5 Poor prognostic factors in patients with newly diagnosed intestinal Adamantiades-Behçetâs disease in the Shanghai Adamantiades-Behçetâs disease database: a prospective cohort study | Orphanet Journal of Rare Diseases | Full Texthttps://ojrd.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13023-019-1228-9
Logistic regression models and Cox proportional hazards regression analysis revealed that poor compliance gave a 8.557-fold and 3.058-fold increased risk for poor outcomes and worse event-free survival, respectively. […] We also observed that ESR 24mm/h and IFX therapy were independently predictive of non-healing intestinal ulcers for intestinal ABD. […] Our study indicated, for the first time, that elevated ESR (24mm/h) might be a prognostic factor for poor prognoses in non-surgical intestinal ABD patients. […] IFX is the first-line therapy for moderate-to-severe intestinal ABD. […] We also speculate that early onset of ABD (7years) is an important factor related to the occurrence of adverse events (relapse or non-healing intestinal ulcers) in our intestinal ABD patients. […] The distribution of intestinal ulcers (ileocecal and colorectum), ESR 24mm/h and poor compliance were independent predictive risk factors for non-healing ulcers in intestinal ABD. IFX therapy may improve the prognosis of intestinal ABD. Onset of ABD 7years and poor compliance both negatively influence event-free survival.
- #6 SAT0273â PROGNOSTIC FACTORS FOR POOR OUTCOME IN BEHÃETâS SYNDROME WITH NEUROLOGICAL INVOLVEMENT: RESULTS FROM A CLINICAL LONG-TERM FOLLOW-UP OF A SINGLE CENTRE | Annals of the Rheumatic Diseaseshttps://ard.bmj.com/content/79/Suppl_1/1080.2
Neurologic involvement is a detrimental manifestation of BS and causes disability, even death. […] Patients who have an initial disabling presentation in advanced age are more likely to have poor prognosis. […] Treatment intensification in this subpopulation might be considered.
- #7 Behçetâs Disease: Symptoms, Treatments, Causes & Diagnosishttps://my.clevelandclinic.org/health/diseases/12980-behcets-disease
Behets is a chronic (long-term) disease that can disappear and reappear, no matter the treatment. This can make it difficult to tell how well treatment is working. Most patients with Behets will likely deal with symptoms, on and off, for their entire lives. But, most are able to live a full life. […] Death occurs in about 5% of patients. Causes of death are most often intestinal perforation (hole), strokes and a rupture of enlarged, weakened blood vessels (aneurysms). […] While Behet’s disease itself is not exactly fatal, it can lead to a number of health and medical problems all over the body, most of which will cause pain. But successfully managing and living with this disease is very possible, especially if you can find ways to constantly exercise, rest and talk about your experiences with others who are also suffering from this rare disease.
- #8 Behcetâs Diseasehttps://www.printo.it/pediatric-rheumatology/IE/info/12/Behcets-Disease
2.10 What is the long-term prognosis (predicted course and outcome) of the disease? There is very limited data on the long-term outcome of patients with childhood BD. From the data available, we know that many patients with BD do not need any treatment. However, children with eye, nervous system and blood vessel involvement require special treatment and follow-up. BD can be fatal, but only in rare cases. This is mainly because of a consequence of blood vessel involvement (rupture of pulmonary arteries or other peripheral aneurysms – balloon like dilations of blood vessels), severe central nervous system involvement and intestinal ulcerations and perforations, seen especially among certain ethnic groups of patients (e.g. Japanese). The main cause of morbidity (poor outcome) is eye disease, which can be very severe. The childâs growth may be retarded, mainly as a secondary consequence of steroid therapy. […] 2.11 Is it possible to recover completely? Children with milder disease may recover, but the majority of paediatric patients have long periods of remission followed by flare-ups of the disease.