owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej
Wskazanie

Owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej (afty) to bolesne zmiany, które pojawiają się na wewnętrznej stronie policzków, języku, podniebieniu miękkim, dziąsłach i wargach. Najczęściej występują jako pojedyncze lub mnogie, płytkie ubytki błony śluzowej o średnicy do 1 cm, otoczone rumieniowym rąbkiem zapalnym i pokryte białawym, włóknikowym nalotem. Owrzodzenia te mogą być objawem różnych chorób ogólnoustrojowych, alergii, niedoborów witaminowych, zaburzeń hormonalnych, ale najczęściej mają charakter idiopatyczny.

W leczeniu owrzodzeń błony śluzowej jamy ustnej stosuje się preparaty miejscowe, które mają działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i przyspieszające gojenie. W Polsce dostępne są między innymi: Aphtin, Dentinox-gel N, Dentosept A, Kamistad, Sachol, Solcoseryl pasta dentystyczna. W przypadku nasilonych dolegliwości bólowych można stosować żele znieczulające zawierające lidokainę (np. Lignocainum U) lub benzokainę (Anesteloc). Przy dużych zmianach owrzodzeniowych skuteczne są miejscowe preparaty steroidowe, takie jak Elitasone czy Dexapolcort w zawiesinie.

W przypadku nawracających aft pomocne mogą być płukanki z chlorheksydyną (Eludril, Corsodyl) lub preparaty z kwasem hialuronowym (Gengigel). W terapii systemowej przy ciężkich przypadkach stosuje się czasem doustne steroidy (Encorton), kolchicynę lub leki immunomodulujące. Niezbędna jest również suplementacja witamin z grupy B (Milgamma), kwasu foliowego oraz żelaza przy stwierdzonych niedoborach.

Największe trudności w leczeniu owrzodzeń błony śluzowej jamy ustnej wiążą się z ich nawrotowym charakterem oraz z identyfikacją czynnika wywołującego. Pacjenci często doświadczają silnego bólu, który utrudnia mówienie i przyjmowanie pokarmów, co może prowadzić do odwodnienia i niedożywienia. Dodatkowym wyzwaniem jest prawidłowa diagnoza różnicowa, gdyż owrzodzenia mogą być objawem poważniejszych schorzeń, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Behçeta, pemfigoid czy nawet nowotwory jamy ustnej. Skuteczność leczenia miejscowego jest często ograniczona ze względu na trudności z utrzymaniem preparatu w miejscu zmiany oraz częste narażenie na działanie śliny i pokarmu.