Leki zawierające w składzie
olejek melisy lekarskiej

Olejek melisy lekarskiej jest pozyskiwany z rośliny Melissa officinalis (melisa lekarska) poprzez destylację parą wodną świeżych liści i kwiatów. Główne składniki aktywne olejku to cytral, cytronelal, linalol i geraniol, które nadają mu charakterystyczny cytrynowy zapach. W medycynie olejek melisy wykorzystywany jest głównie dzięki swoim właściwościom uspokajającym, przeciwskurczowym i przeciwwirusowym.

Olejek melisy działa przede wszystkim na układ nerwowy, wykazując działanie sedatywne i anxiolityczne (przeciwlękowe). Mechanizm działania polega na wpływie na receptory GABA w mózgu, co prowadzi do zmniejszenia pobudliwości nerwowej. Dodatkowo wykazuje działanie rozkurczające na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co wykorzystywane jest w leczeniu dolegliwości trawiennych o podłożu nerwowym.

Na polskim rynku farmaceutycznym dostępne są preparaty zawierające olejek melisy lekarskiej, takie jak: Nervosol (krople), Melisana Klosterfrau, Kalms, Nervocalm, Melisa Fix oraz Melisal. Występują one głównie w postaci kropli, tabletek lub kapsułek, a także jako składnik mieszanek ziołowych i herbat leczniczych.

Największą zaletą stosowania olejku melisy jest jego skuteczność w łagodzeniu objawów stresu, niepokoju i bezsenności bez wywoływania silnego efektu nasennego charakterystycznego dla syntetycznych leków uspokajających. Jest szczególnie cenny w terapii zaburzeń trawiennych o podłożu nerwowym, takich jak zespół jelita drażliwego. Badania wskazują również na jego potencjalne działanie przeciwwirusowe, szczególnie w odniesieniu do wirusa opryszczki.

Mimo ogólnego bezpieczeństwa stosowania, olejek melisy może powodować reakcje alergiczne u osób uczulonych na rośliny z rodziny jasnotowatych. W wysokich stężeniach może wywoływać podrażnienia skóry. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami nasennymi, przeciwlękowymi oraz hormonami tarczycy, gdyż olejek melisy może wchodzić z nimi w interakcje. Nie zaleca się stosowania olejku melisy w dużych dawkach u kobiet w ciąży oraz podczas karmienia piersią bez konsultacji z lekarzem.